Sandya Ekneligoda

ප්‍රගීත් එක්නැළිගොඩ පැහැර ගෙන දස වසරකි: සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවූ ගමනක පිය සටහන්

First published on 24th January 2020 at https://sinhala.srilankabrief.org/2020/01/%e0%b6%b4%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%bb%e0%b6%9c%e0%b7%93%e0%b6%ad%e0%b7%8a-%e0%b6%91%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e0%b6%b1%e0%b7%90%e0%b7%85%e0%b7%92%e0%b6%9c%e0%b7%9c%e0%b6%a9-%e0%b6%b4%e0%b7%90%e0%b7%84%e0%b7%90/

අද 2020 ජනවාරි 24 දින මාධ්‍යවේදී සහ කාටූන් ශිල්පී ප්‍රගීත් එක්නැළිගොඩ අතුරුදහන් වී වසර 10 කි. ඔහුගේ බිරිඳ වන සන්ධ්‍යා එක්නැළිගොඩ සහ තරුණ පුතුන් දෙදෙනාගේ සත්‍යය සහ යුක්තිය උදෙසා වසර 10 ක අරගලය ද අද දින සනිටුහන් කරයි.

අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව (සීඅයිඩී) හෝාගම මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට කළ විමර්ශන වාර්තාවල දැක්වෙන්නේ එක්නැළිගොඩ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ රාජගිරියේ සිට හමුදා බුද්ධි අංශ නිලධාරීන් විසින් පැහැරගෙන ගොස් පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ ගිරිතලේ හමුදා බුද්ධි කඳවුරට රැගෙන ගිය බවයි. එහිදී රාජපක්ෂ පවුලට, ජනාධිපති ගෝඨභය සහ හිටපු ජනාධිපති මහින්ද ඇතුළත්, සම්බන්ධ පොතක් ගැන ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කර තිබුණි. යුද හමුදා බුද්ධි අංශ සාමාජිකයින් ගණනාවක් සැකකරුවන් ලෙස අත්අඩංගුවට ගෙන ඇප මත මුදා හැර තිබේ. යුද හමුදාව අධිකරණයට, අසත්‍ය තොරතුරු සපයන බවත්, සාක්ෂි සන්තකයේ තිබෙන බව ප්‍රතික්ෂේප කරන බවත්, සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම ප්‍රමාද මින් විමර්ශන සහ අධිකරණ නොමඟ යවන බවත් රහස් පොලීසිය මෙන්ම නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් නඩුව මෙහෙයවන රජයේ නීතිවරයා දිගින් දිගටම කියා සිටි තිබේ. විමර්ශන සඳහා හමුදාවේ සහයෝගීතාවයේ අඩුවත් සහ සාක්ෂිකරුවන් බිය ගැන්වීම ද ඔවුන් විසින් වාර්තා කර තිබුණි. 2010 ජනවාරි 25 වන දින ගිරිතලේ කඳවුරේදී එක්නැළිගොඩව දැක ප්‍රශ්න කළ ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවෙක්, ගිරිතලේ කඳවුරෙන් තම ජීවිතයට හානි කිරීමේ කුමන්ත්‍රණයක් ඇතැයි පොීසියට පැමිණිලි කර තිබේ.

නඩු විභාගය

2010 ජනවාරි සිදු වූ පැහැරගෙන යාම පිළිබඳ නඩු විභාගය 2019 නොවැම්බරයේදී කොළඹ ත්‍රීපුද්ගල විශේෂ මහාධිකරණකදී ආරම්භ විය. විත්තිකරුවන් නව දෙනෙකුට එරෙහිව නඩු විාගය කෙරීගෙන යයි. ඊට ස්වාධීනව, 2009 දී ප්‍රගීත් පැහැරගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් 2019 දෙසැම්බර් මාසයේදී හෝමගම මහාධිකරණයේ නඩු විභාගයක් ද ආරම්භ විය.

සුගීර්දරාජන්

ප්‍රගීත් පැහැර ගැනීමට වසර හතරකට පෙර, 2006 දී, ජනවාරි 24 වන දින, එස්එස්ආර් ලෙස ජනප්‍රිය ව සිටි දෙමළ භාෂා දිනපතා සුදර් ඔලී පුවත් පත වෙනුවෙන් සේවය කළ අර්ධකාලීන ප්‍රාදේශීය මාධ්‍යවේදියෙකු වූ සුගර්රාජන්, ඝාතනය කරන ලදී. ප්‍රගීත් මෙන් ඔහු දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙකි. ඔහුට වෙඩි තබන ලද්දේ නැගෙනහිර ආණ්ඩුකාර කාර්යාලයේ සිට මීටර් 100 කට වඩා අඩු දුරකින් සහ ඔහුගේ නිවසේ සිට මීටර් 200 ක් පමණ දුරක දී ය. ඝාතනයට පෙර, එස්එස්ආර්ට අනාරක්ෂිත බවක් දැනී ඇති අතර වෙනත් ස්ථානයක ආරක්ෂිත නිවසක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වී තිබුණි.

එවැනි නිවසක් හදුනාගෙන තිබුණත් ඔහු පදිංචියට යාමට පෙර ඔහු මරා දමන ලදී. ඊට හේතුව, 2006 ජනවාරි 2 වන දින ත්‍රිකුණාමලය මුහුදු වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයන් 5 දෙනෙකුගේ ඡායාරූපයන් ය. එම ඝාතන දැන් “ත්‍රිකුණාමළයේ 5 දෙනාගේ නඩුව” ලෙස හැඳින්වේ. ඝාතනයෙන් පසු කිසිවෙකු, තරුණයින්ගේ පවුල් පවා මෘත ශරීරාගාරය වෙත යාම වැළැක්වීමට හමුදාව උත්සාහ කළ නමුත් එස්එස්ආර් ජනමාධ්‍යවේදියකු ලෙස එම අයිතිය ලබා ගත්තේ ය. ඔහු ගත් ඡායාරූප 2006 ජනවාරි 4 වන දින “සුදර් ඔලි” පුවත්පතෙහි පළ විය. ඒවායේ පැහැදිලිව හිසට තබන ලද වෙඩි පහරවල් දක්නට තිබුණි. එම නිසා තරුනයින්ට වෙඩි තබා ඝාතනය කර නොමැති බවට බලධාරීන් කළ ප්‍රකාශ බිඳ වැටුණි.

ඔහුගේ ඝාතනයට පෙර දින, ත්‍රිකුණාමල කලාපයේ ඊපීඩීපී ඇතුළු දෙමළ පැරාමිලිටරි කන්ඩායම් විසින් සිදුකරන ලද අපයෝජනයන් පිළිබඳව ද එස්එස්ආර් දීර් වශයෙන් වාර්තා කර තිබූ බව බව “දේශසීමා නැති වාර්තාකරුවන්” (ආර්එස්එෆ්) සංවිධානය සඳහන් කර තිබේ. ත්‍රිකුණාමලයේ එස්එස්ආර්ගේ මිතුරු මාධ්‍යවේදියෙකු පැවසුවේ ප්‍රවෘත්තිය ඇසූ විට තමා ද වහාම ඝාතනය සිදු වූ ස්ථානයට පැමිණ ගිය නමුත් පසුව, දේහයන් බැලීමට රෝහලට හෝ අවමංගල්‍ය කටයුතු සඳහා පවා යාමට බියක් ඇති වූ බවය.

දින දෙකකට පසු, ඔහුට “සතුරා විනාශ කරන බලවේගය” නම් කණ්ඩායමකින් ලිපියක් ලැබුණි. “න්නි කොටින්ටසහාය ලබා දීමට තැත් කරන බවට එම ලිපියෙන් ඔහුට චෝදනා කරමින් කියා තිබුණේ, එවැනි පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු හඳුනාගෙන ඇති බවත්, ඉන් එක් පුද්ගලයෙකු වූ සුගර්රාජන් තීන්දුව ලබා දී ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත් . තව ද ඔහු දෙවැන්නා වනු ඇති බැවින් ඔහු දින ගණන් කරමිින් ජීවත් වන ලෙසත් අනතුරු හඟවා තිබුණි.

මරණ තර්ජන

2020 ජනවාරි 23 වන දින, මඩකලපුවේ නැගෙනහිර දිස්ත්‍රික්කයේ දෙමළ මාධ්‍යවේදින් හත් දෙනෙකුට මාර තර්ජනයක් එල්ල විය. ඔවුහු වහාම පොලිස් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ නමුත් පොලිසිය කිසිදු ආරක්ෂාවක් ලබා දුන්නේ නැත. අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහසට තර්ජනයක් වන සිදුවීම් 30 ක් පමණ 2019 දී මෙරමාධ්‍යයන්හි වාර්තා වී ඇත. ඒ අතර මාධ්‍යවේදීන් හා වේදිනියන්, මාධ්‍ය සේවකයින්, ලේඛකයින්, කලාකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම, ප්‍රශ්න කිරීම, පහරදීම්, තර්ජන, බිය ගැන්වීම් සහ සීමා කිරීම් සහ සහ මාධ්‍ය කාර්යාල වැටලීම් ද වෙයි.

එසේම 2019 දී හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ පාලන සමයේදී රජය සතු රූපවාහිනි නාලිකාව වන “රූපවහිනි” ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතට ගත් බව වාර්තා වූ අතර අයිසීසීපීආර් පනත ලේඛකයින්ට එරෙහිව භාවිත කරමින් ඉදිරියටත් එසේ කරන බවට තර්ජනයන් ද කෙරුණි. ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු දැන් ස්වයං වාරණය නැවත මතුව තිබේ.

නව අභියෝග

ප්‍රගීත්ට යුක්තිය සොයා යාමේහි යම් ප්‍රගතියක් සිදුවී ඇතත්, මේ වන විට ආරම්භ වී ඇති නඩු විභාග දෙක තුළින් ලබා ඇති ප්‍රගතිය නොනැසී පවතිනු ඇත්දැයි අවිනිශ්චිතතාවයක් සහ බියක්ඇති වී තිබේ. නඩු විභාගය ආරම්භ කිරීමට හැකිවන පරිදි හෝමගම උසාවි වෙත විමර්ශන සහ වාර්තා ඉදිරිපත් කළ රහස් පොලිසියෙහි 2019 නොවැම්බරයේ පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව, විශාල වෙනස්කම් සිදු කර තිබේ. රහස් පොලසියේ ඉහළ පෙළේ විමර්ශකයෙකු රටින් පලා ගොස් ඇති අතර රහස් පොලසියේ අධ්‍යක්ෂකවරයා මාරු කර යවන ලදී. ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය තුළ දී වත්මන් ජනාධිපතිවරයා සියලු රණවිරුවන් නිදහස් කරන බවට ප්‍රතිඥා දී තිබුණි.

එක්නැළිගොඩ හා සසඳන විට, එක්නැළිගොඩ අතුරුදහන් වීමට වසර හතරකට පෙර ඝාතනය කරන ලද සුගර්රාජන් පිළිබඳ ජාතික හා ජාත්‍යන්තර උනන්දුවක් ඇත්තේ අල්ප වශයෙන් බව කිව යුතු ය. ඉදින්, විමර්ශනයන්හි ප්‍රගතියක් සහ අත්අඩංගුවට ගැනීමක් නොමැති වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. වෙනත් මාධ්‍යවේදීන් ඝාතනය කිරීම් සහ දස දහස් ගණනක් ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම සුගර්රාජන් වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉටුවනු වනු ඇතියි සිතීම උගහට .

ගෝටාභය ප්‍රකාශය

2020 ජනවාරි 17 වන දින, නව ජනාධිපතිවරයා, හිටපු අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහගේ අඩිපාරේ යමින්, අතුරුදහන් වූ ශ්‍රී ලාංකිකයන් මියගොස් ඇති බවට අනියම්, සංවේදී හා වගකීම් විරහිත ප්‍රකාශක් ළේ ය. එමගින් පවුල්වලට එම අතුරුදහන් වූ අය මිය ගියේ කෙසේ ද, කොහි දී , කවදා ද සහ කාගේ අතින් ද යන්න පිළිබඳ විස්තර සැපයෙන්නේ නැත. ඔහු, නව ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල්වල උත්සාහයන් නොසලකා හරින බවක් පෙනේ. සමහර දෙමළ පවුල් වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ උතුරේ වීදි දෙපස උද්ඝෝෂනයන්හි යෙදී සිටිති, තවත් සමහරු උතුරේ සහ දකුණේ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයන්ට එළඹ ඇත. අයෙක් හිටපු ජනාධිපති ඇතුළු දේශපාලන නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. මේ ජනයා අතුරුදහන් වූ ඔවුන්ගේ පුතුන්, දියණියන්, සහෝදරයන්, සහෝදරියන්, ස්වාමිපුරුෂයන් සහ මුනුබුරු මිනිබිරියන් ගැන සත්‍යය දැන ගැනීම සඳහා විවිධ මුල පිරීම්වල නිරත වූහ.

ජනාධිපතිවරයා තොරාගෙන ඇත්තේ මේ බව අතුරුදහන්වූවන්ගේ පවුල් වලට නොව එක්සත් ජාතීන්ගේ මෙරට නේවාසික සම්බන්ධීකාරකවරියට පැවසීමට . “ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් එල්ටීටීඊය විසින් බලහත්කාරයෙන් අල්ලාගෙන හෝ බලහත්කාරයෙන් බඳවාගෙන තිබෙනවා” යනුවෙන් ද ජනාධිපතිවරයා පවසයි. එල්ටීටීඊය බොහෝ දෙනෙකු රැගෙන ගොස් ඇති බව සත්‍යයකි, නමුත් අතුරුදහන් වූ බොහෝ අයගේ පවුල් සිය පවුලේ සාමාජිකයන් සහ ඔවුන් දන්නා අනෙක් අය යුද්ධය අවසානයේ යටත් වීමෙන් පසු හමුදාව විසින් රැගෙන නු පෞද්ගලිකව දැක ඇත. මෙළෙස ගෙන ගිය අය අතරට ළමයින් සහ කතෝලික පූජකවරයෙක් ද ඇතුළත් ය. ඔවුන් මේ බව ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ගෝඨාභයගේ සහෝදරයා වන මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් පත් කරන ලද ජනාධිපති විමර්ශන කොමිෂන් සභාවලට සහ ශ්‍රී ලංකා අධිකරණවල දී. ‍

මරණ සහතික නිකුත් කරන බවට ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රකාශය ද කණස්සල්ලට හේතු වෙයි. මන්ද යත්, පවුල්වලට මරණ සහතික ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ, තම පවුලේ සාමාජිකයා මියගොස් ඇති බව ස්ථිරවම දැන ගැනීමෙන් පසුව නාසා ය. එනම් සිරුර දැකීමෙන්, දේහයේ ඉතිරි කොටස් හි අනන්‍යතාවය තහවුරු කර ගැනීමෙන් හෝ මිය ගියේ කෙසේ දැයි දැන ගැනීමෙන් පසුව ය. නාධිපතිවරයාගේ එකී ප්‍රකාශය, 2010, අංක 19 දරන මරණ ලියා පදිංචි කිරීමේ ( තාවකාලික විධි විධාන) පනත, අතුරුදහන්වූවන්ගේ ඉරණම සම්බන්ධයෙන් කරුණූ තහවුරුවන තුරු නොපැමිණීමේ සහතික (“certificates of absence”) ලබා දීමට හැකිවන සේ 2016 දී කරන ලද සංසෝධනය ආපසු හැරවීමකි.

බලාපොරොත්තුවේ ලකුණූ

මෙම අඳුරු වාතාවරණය තුළ, බලාපොරොත්තුවේ සංඥා ද තිබේ. ජනමාධ්‍යවේදීහු සහ වෙනත් අය අසීරු සත්‍යයන් හෙළිදරව් කරති. අසීරු ප්‍රශ්න අසීමින් බලවත් හා ධනවතුන්ට අභියෝග කිරීනඅතරම සහ දූෂණය, හමුදාකරණය, පාරිසරික ගැටලු, ආගමික මර්දනය සහ අතීත සහ අඛණ්ඩව සිදුවන අපයෝජනයන් දිගටම හෙළිදරව් කරති. ජනමාධ්‍ය නිදහස් සංවිධාන විසින් ජනවාරි 28 වන දින වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන “කළු ජනවාරි” සැමරුම මෙවර ද සංවිධානය කර තිබේ. භීතීන් නොතකා, අභියෝග කිරීමත් සහ විරුද්ධකම් පෑමත් ජීවමාන . එය පෝෂණය කළ යුතුය.

ප්‍රගීත් එක්නෙලිගොඩගේ බිරිඳ, සන්ධ්‍යා එක්නැළිගොඩ යනු ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, විරුද්ධකම් දැක්වීම සහ යුක්තිය පිළිබඳ අපේක්ෂාවන්ගේ නිරූපකයකි. බල රහිතයන්ගේ දුර්වලතා ජය ගන්නා, අවදානමට ලක් වූවන්ගේ බලයේ සංකේතයකි.

ඇය තමාට හා දරුවන්ට එල්ල වූ මරණීය තර්ජන, බිය ගැන්වීම්, සත්‍යය සහ යුක්තිය ලබා ගැනීමට දරණ ප්‍රයත්නයන් අපකීර්තියට පතකිරීම යනාදිය නෙබා නැගී සිටී. ඇයට එරෙහිව පොදු ස්ථානවල සතුරු පෝස්ටර් අලවා තිබුණි. අඇය අන්තර්ජාලයෙහි දරුණු ප්‍රහාරයන්ට ලක් ව ඇත. 2012 දී පමණ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරියකු විසින් උසාවියේදී ඇය තම සැමියා වෙනුවෙන් සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවීම රට අපකීර්තියට පත් කරන බව අඟවමින් දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම් වලට ලක් කරනු ලැබුවාය.

වධහිංසාවට එරෙහි එක්සත් ජාතීන්ගේ කමිටුවේ එවකට රජයේ නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියා වූ මොහාන් පීරිස් මහතා ප්‍රගීත් විදේශගතව සිටින බව ප්‍රකාශ කළ විට, සන්ධ්‍යා කමිටුවට ලිපියක් යවමින් ඒ බව වැඩිදුර පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේදී පීරිස් මහතා උසාවියේදී සාක්ෂි දීමට කැවිය යුත බවට බල කළා ය. යුද හමුදා බුද්ධි අංශවල (සහ ඔවුන්ගේ ආධාරකරුවන්ගේ) සැකකරුවන්ගේ සහ චූදිතයන්ගේ සතුරුකම් නොතකා ඇය 100 වතාවකට වඩා සමහර විට තනිවම, උසාවියේ පෙනී සිට ඇත. බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන බොදු බාල සේනා නායක ගලබොඩ අත්තෙ ඥණසාර හිමි විසින් ඇයට උසාවිය තුළදී තර්ජනය කළ විට ඇය පොලසියට පැමිණිලි කළ අතර පසුව නඩුව “සමථයකට” පත් කිරීමට ගත් උත්සාහයන්ට විරුද්ධ විය. එවකට සිටි මහේස්ත්‍රාත්වරයා ද එදින උසාවියේ දී භික්ෂුවගේ හැසිරීම ගැන පැමිණිලි කළ අතර භික්ෂුව නඩු දෙකම සම්බන්ධයෙන් වරදකරු කරනු ලැබීය. හිටපු ජනාධිපතිවරයා එකී භික්ෂුවට සමාව දුන් නමුත් සන්ධ්‍යා දැන් එම සමාව දීම අධිකරණය හමුවෙහි අභියෝගය කර තිබේ.

සන්ධ්‍යා නම් උදා තරුව

මවක් සහ බිරිඳක් ලෙස සන්ධ්‍යා එවකට ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ බිරිඳට ලිපියක් යවමින් ප්‍රගීත් සොයා ගැනීමට ජනාධිපති ආර්යාවගේ මැදිහත්වීම ඉල්ලා සිටියේය. ඇය තම යෞවන පුතා සමඟ පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත සිටගෙන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට අභියාචනා බෙදා දුන්නාය. ඇය සහ ඇගේ පුතා ගාලු සාහිත්‍ය උළෙලට ගොස් ලේඛකයින්ට ආයාචනා කළහ. ඇය කොළඹ බොහෝ විරෝධතා හා සුපරීක්ෂාකාරී සංවිධාන සංවිධානය කිරීමට මූලිකත්වය ගත්තාය. විමර්ශකයින්, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සහ උසාවි සමඟ හමුදාව සහයෝගය නොදක්වන බව පැහැදිලි වූ විට, සන්ධ්‍යා එවකට යුධ හමුදාපතිවරයා හමුවී උපකාර ඉල්ලා සිටියේය.

සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගය ජනනය කිරීම සඳහා ඇය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරීන්, ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහ විදේශීය මාධ්‍යවේදීන් හමුවූවා ය. ඇය ඔහුගේ ලිපි සහ කාටූන් සමඟ පොත් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ප්‍රගීත්ගේ මිතුරන් හා අදාළ පුද්ගලයින් සමඟ වැඩ කළාය. ඇයගේ අරගලවලදී අතුරුදහන් වූ දෙමළ පවුල්වලට සහයෝගය දැක්වූ ඇය, උතුරේ විරෝධතාවලට පැමිණ ඔවුන් හා එක්වීම සහ ඇයගේම වැඩ වලදී ඔවුන්ගේ අරගල ගැන කතා කළා ය. මේ සියල්ල සමඟම, අතුරුදහන් වූ පියාගේ හිඩැස පිරවීමට උත්සාහ කරමින් ඇගේ යෞවන පුතුන් දෙදෙනා, දැන් තරුණ වැඩිහිටියන් බවට ඇති දැඩි කිරීමට ද ඇයට සිදු විය.

මම කවදාවත් ප්‍රගීත්ව පෞද්ගලිකව දැන නොසිටියෙමි. එසේ වතුදු පසුගිය අවුරුදු දහය තුළ මම සන්ධ්‍යා සමඟ සැලකිය යුතු කාලයක් ගත කර ඇත්තෙමි. බොහෝ විට මම ඇය සමඟ වීදි පහන් පූජා, විරෝධතා, ආගමික උත්සව කොළඹ දී පමණක් නොව උතුරේ ද අතුරුදහන් වූ දෙමළ පවුල් සමඟ උසාවිවල දී , සම්මන්ත්‍රණවල දී , රැස්වීම්වල දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් සමඟ විදේශීය මාධ්‍යවේදීන් සමඟ ද සම්බන්ධ වී ඇත්තෙමි. සමහර විට ඇය වෙනුවෙන් පරිවර්ථනයන්ළෙමි. ඒ වගේම ඇගේ ගෙදර දී.

සන්ධ්‍යා සමඟ වසර දහයක් තිස්සේ ඇසුරු කිරීම ඉතා අභියෝගාත්මක ය. ඇගේ ශක්තිය, ක්‍රියාශීලීත්වය හා නිතය ලෙස කැරෙන මුලපිරීම්, ධෛර්යය, අධිෂ්ඨානය ගමන් කිරීම දුෂ්කර තරම් . එසේ වෙතත් මේ වනාහී ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස මා ලද වඩාත්ම තෘප්තිය ලබා දෙන සහ ප්‍රබෝධමත් අත්දැකීමක් විය.

(ඉංග්‍රිසියෙන් ලියන ලද ලිපියක සිංහලානුවාදය ශ්‍රී ලංකා බ්‍රීෆ් වෙතිනි)

எக்னலிகொட, சுகிர்தராஜன், ஜனவரி 24

First published on 28th January 2020 at https://maatram.org/?p=8309

பல வருடங்களாக இலங்கையில் சுதந்திர ஊடக இயக்கம் மற்றும் சுதந்திரமாக கருத்துகளை வெளிப்படுத்துபவர்கள் ஜனவரி மாதத்தை “கறுப்பு ஜனவரி” என்று பெயரிட்டுள்ளனர். ஜனவரி மாதத்தில் பல்வேறு ஊடகவியலாளர்கள் கொல்லப்பட்டமை, காணாமல் ஆக்கப்பட்டமை, துன்புறுத்தல்கள் மட்டுமன்றி ஊடக நிறுவனங்களுக்கு தாக்குதல்கள் நடாத்தப்பட்டமை அதிக அளவில் இடம்பெற்றதாலேயே கறுப்பு ஜனவரி என்று குறிப்பிடுகிறார்கள்.

ஜனவரி 24ஆம் திகதி அத்தகையதொரு கறுப்பு நாளாகும். திருகோணமலையை வதிவிடமாக கொண்ட தமிழ் ஊடகவியலாளராகிய சுப்ரமணியம் சுகிர்தராஜன் 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரிள மாதம் 24ஆம் திகதியன்று சுட்டுக் கொல்லப்பட்டார். கொழும்பை வதிவிடமாக கொண்ட சிங்கள கேலிச்சித்திர (கார்டூன்) கலைஞரும் ஊடகவியலாளருமான பிரகீத் எக்னலிகொட 2010ஆம் ஆண்டு ஜனவரி மாதம் 24ஆம் திகதி காணாமலாக்கப்பட்டார்.

நினைவிலிருந்து மங்கிவிடும் பத்திரிகையாளரின் கொலை: சுப்ரமணியம் சுகிர்தராஜன்

SSR என்று அழைக்கப்படும் பிரபலமான ஊடகவியலாளரான சுகிர்தராஜன் தமிழ் மொழி தினசரி சுடர் ஒளி பத்திரிகையின் பகுதி நேர மாகாண மட்டத்திலான பத்திரகையாளராக பணிபுரிந்தார். இவர் இரண்டு குழந்தைகளின் தந்தையாவார். SSR இன் நண்பரும் ஊடகவியலாளருமான ஒருவர் SSR சுட்டுக் கொலை செய்யப்பட்ட இடத்திற்கு என்னை அழைத்துச்சென்றார். அது கிழக்கு மாகாண ஆளுநர் அலுவலகத்திலிருந்து 100 மீற்றர் தொலைவிலும், ஆளுநர் வீட்டிலிருந்து 200 மீற்றர் தொலைவிலும் இருந்தது. கடந்த சில தினங்களாக தான் பாதுகாப்பற்ற தன்மையை உணர்வதாகவும், அதனால்தான் தனக்கு பாதுகாப்பான வீடொன்றை தேடிக்கொண்டிருப்பதாகவும் ஒரு ஊடகவியலாளரான என்னுடைய நண்பர் ஒருவர் கூறினார். உண்மையில் வீடொன்று கிடைக்கப்பெற்றபோதிலும் அங்கு செல்வதற்கு முன்பே சுகிர்தராஜன் கொலை செய்யப்பட்டுவிட்டார். நான் பேசிய அனைவரும் தெரிவித்தது யாதெனில் அவரது படுகொலைக்கு முக்கிய காரணம் “திருக்கோணமலை 5 வழக்கு” எனப்படும் பிரசித்தமான 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரி 2ஆம் திகதி திருக்கோணமலை கடற்கரையில் கொலை செய்யப்பட்ட 5 இளைஞர்களின் புகைப்படத்தை எடுத்ததாலாகும். எனக்குத் தெரிந்த SSR இன் இன்னுமொரு நண்பர், ஜனவரி மாதம் 2ஆம் திகதி அதிகாலை SSR தமக்கு சவக்கிடங்கில் வைக்கப்பட்டுள்ள திருக்கோணமலை கடற்கரையில் கொலை செய்யப்பட்ட 5 இளைஞர்களின் புகைப்படங்களை எடுக்க விரும்புவதாகக் கூறியுள்ளார்.

எனக்குத் தெரிந்த அந்த நண்பர் SSR ஐ புகைப்பட கருவியுடன் வைத்தியசாலையில் கொண்டுசேர்த்துள்ளார். அவரைப் பொறுத்தவரையில் இராணுவம் எவரையும் குறிப்பாக, குடும்ப அங்கத்தவர்களை கூட சவக்கிடங்கிற்கு சென்று சடலங்களை பார்ப்பதற்கு அனுமதி வழங்கவில்லை. ஆனால், SSR பிடிவாதமாக சென்று படம் பிடித்துள்ளார். அவர் எடுத்த புகைப்படங்கள் 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரி 4ஆம் திகதி சுடர் ஒளி பத்திரிகையில் வெளியாகியுள்ளது. இளைஞர்கள் சுட்டுக்கொலை செய்யப்படாத வகையில் வெளியாகியிருந்த புகைப்படங்களை கேள்விக்குட்படுத்தும் வண்ணம் அவர்களின் உடலில் துப்பாக்கி சூட்டு அடையாளங்கள் காணப்படும் புகைப்படங்களை SSR எடுத்திருந்தார். இதன் மூலம் இளைஞர்கள் சுட்டு கொலை செய்யப்படவில்லை என்ற கருத்தை மறுத்தனர். எல்லைகளற்ற ஊடகவியலாளர் அமைப்பு குறிப்பிட்டுள்ளதன் படி, அவர் கொலை செய்யப்படுவதற்கு முதல் நாள் திருகோணமலை பிராந்தியத்தின் ஈ.பி.டி.பி. உட்பட நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்களின் துன்புறுத்தல்கள், சித்திரவதைகள் நடவடிக்கைகள் தொடர்பாக அறிக்கையிட்டுள்ளார்.

திருகோணமலையை வதிவிடமாக கொண்ட SSR இன் ஊடகவியலாளர் நண்பர் ஒருவர் தனக்கும் SSRக்கும் இடையிலான தொடர்பு பற்றியும் அவர் கொலை செய்யப்பட்டதற்கு பின்னர் உள்ள சூழ்நிலை பற்றியும் என்னுடன் பேசினார். SSR அவர்களின் கொலை சம்பவம் தெரிந்த உடனேயே தன்னிச்சையாக அவர் கொலை செய்யப்பட்ட இடத்திற்குச் சென்றதாகக் கூறினார். ஆனாலும், பின்னர் அவரின் உடலைப் பார்க்கவோ, இறுதி சடங்கில் கலந்துக்கொள்வதற்கோ, வைத்தியசாலைக்குச் செல்வதற்கோ தமக்குப் பயமாக இருந்ததாகக் கூறினார். இரண்டு நாட்களுக்குப் பிறகு “எதிரிகளை அழிக்கும் படை” என்ற குழுவிடமிருந்து தனக்கும் ஒரு கடிதம் வந்ததாகக் கூறினார். அந்தக் கடிதத்தில் வன்னி புலிப் பயங்கரவாதிகளுக்காக தான் பிரச்சார நடவடிக்கைகளில் ஈடுபடுவதாக குற்றம் சாட்டப்பட்டிருந்தது என்றும், அவ்வாறான 3 நபர்கள் இனங்காணப்பட்டுள்ளனர் என்றும், அதில் ஒரு நபராகிய சுகிர்தராஜனுக்கான தீர்ப்பை நடைமுறைப்படுத்தியுள்ளதாகவும் குறிப்பிட்டு, அடுத்து தனக்கும் இதே தீர்ப்பு வழங்கப்படும் என்றும், அதற்கான நாட்களை கணித்துக்கொண்டிருப்பதாகவும் அக்கடிதத்தில் அச்சுறுத்தப்பட்டிருந்தது என்று கூறினார்.

ஊடகவியலாளர் காணாமல் ஆக்கப்படுதல்: பிரகீத் எக்நெலிகொட

SSR போன்றே பிரகீத் எக்னலிகொடவும் தனது கார்ட்டூன் சித்திரங்கள் மற்றும் கடிதங்கள் மூலமும் பல்வேறு விவகாரங்கள் மற்றும் வெளிப்படுத்தல்களை செய்தமைக்காக அதனோடு தொடர்புடைய நபர்களின் விமர்சனங்களுக்கு உள்ளாக்கப்பட்ட நபராவார். எக்னலிகொட இரு மகன்களின் தந்தையாவார். குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களம் ஊடாக நீதிமன்றத்திற்கு சமர்ப்பிக்கப்பட்ட அறிக்கைகளுக்கு அமைய எக்னலிகொட கொழும்பு மாவட்ட ராஜகிரிய பிரதேசத்தில் வைத்து இராணுவ புலனாய்வு பிரிவால் கடத்தப்பட்டு கிரிதல புலனாய்வு பிரிவுக்குக் கொண்டுசெல்லப்பட்டார். அவர் அப்போதைய ஜனாதிபதி மஹிந்த ராஜபக்‌ஷவின் குடும்பம் தொடர்பாக எழுதிய புத்தகம் தொடர்பாகவே அவரிடம் விசாரணை நடாத்தப்பட்டது. குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களத்தின் ஊடாக நடாத்தப்பட்ட விசாரணை அறிக்கைகளுக்கமைய, கடத்தல் சம்பவத்தில் ஈடுபட்ட நபர்கள் எந்தவொரு குறிப்புக்களையும், பதிவுகளையும் மேற்கொள்ளாமல் பிரகீத் எக்னலிகொடவை 25ஆம் திகதி தொடக்கம் 27ஆம் திகதி மாலை வரை அக்கரைப்பற்று பிரதேசத்தில் இருந்து கிரிதல வரை கொண்டுசென்றிருக்கிறார்கள்.

சட்டமா அதிபர் திணைக்களத்திற்காக இந்த வழக்கைத் தாக்கல் செய்த குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களம் மற்றும் அரச சட்டத்தரணிகளால் மீண்டும் மீண்டும் நீதிமன்றத்தில் தெரிவிக்கப்பட்டது யாதெனில், இராணுவம் தவறான தகவல்களை வழங்குவதாகவும், சாட்சிகள் இருப்பதை மறுதலிப்பதாகவும், சாட்சி வழங்குவதை காலம் கடத்துவதாகவும், விசாரணை நடவடிக்கைகள் அனைத்தும் நீதித் துறையை தவறாக வழிநடத்துகிறது என்பதாகும். விசாரணை நடவடிக்கைகளுக்கு இராணுவம் குறைந்தபட்ச ஒத்துழைப்பை வழங்குவதோடு தடைகளை ஏற்படுத்துவது மற்றும் சாட்சியாளர்களுக்கு அச்சுறுத்தல் விடுப்பதாகவும் அவர்கள் கூறுகிறார்கள். 2010.01.25 அன்று எக்னலிகொடவை கிரிதல இராணுவ முகாமில் தான் கண்டார் என சாட்சியமளித்த நபர் பின்னர் கிரிதல இராணுவ முகாமிலிருந்து தனக்கு உயிர் அச்சுறுத்தல் ஏற்படுத்துவதற்கு சதித் திட்டம் தீட்டப்படுவதாக பொலிஸில் முறைப்பாடு செய்திருந்தார்.

எக்னலிகொட காணாமல் ஆக்கப்பட்ட சம்பவத்துக்கு நீதிகோரி போராடிவரும் அவரின் மனைவி திருமதி. எக்னெலிகொடவுக்கு எதிராக சுவரொட்டி மற்றும் துண்டுப்பிரசுரம் ஆகியன பிரசித்தமான இடங்களில் காட்சிப்படுத்தப்பட்டிருந்தன. சந்தேகத்தின் பேரில் கைது செய்யப்பட்டு பிணையில் விடுதலைசெய்யப்பட்ட அதிகாரிகளின் எதிர்ப்பையும் பொருட்படுத்தாது, அந்தப் பெண் நீதிமன்றத்தின் மேல் முழு நம்பிக்கை வைத்து தனியாக நீதிமன்றத்திற்கு 100 தடவைக்கு அதிகமாகவும் சென்றுள்ளார். எக்னலிகொட காணாமலாக்கப்பட்ட சம்பவத்துடன் தொடர்புடைய சந்தேகநபர்களுக்கு ஆதரவாக இருப்பவர்கள் மூலமாகவும் அந்தப் பெண்ணுக்கு எதிர்ப்புகள் ஏற்பட்டபோது அது தொடர்பாக அவர் பொலிஸ் நிலையத்தில் முறைப்பாடு செய்திருந்தார். இதில் ஒரு முறைப்பாடு பொதுபலசேனா அமைப்பின் தலைவர் கலபொட அத்தே ஞானசார தேரருக்கு எதிரானதாகும்.

கருத்துச் சுதந்திரம்

நான் உணர்ந்த விதத்தில் இலங்கையில் தற்போதைய காலகட்டத்தில் இடம்பெறுவனவற்றைக் குறிப்பிடாமல் இந்த கட்டுரை முழுமை அடையாது போய்விடும். நான் 2017ஆம் ஆண்டு கேள்வி எழுப்பிய சில சம்பவங்களை இதன் ஊடாக குறிப்பிடுவதற்கு முயல்கின்றேன். கொழும்பில் மற்றும் அதனை அண்மித்த சிறைச்சாலைகளில் நடாத்தப்பட்ட கூட்டுப் படுகொலைகளுக்கு எதிராக செயற்படுத்தி வந்த அமைப்பைச் சேர்ந்த ஒருவரின் வீட்டின் மீது துப்பாக்கிச்சூடு நடாத்தப்பட்டமை, இனம்தெரியாத நபர்களினால் மனித உரிமைகள் தொடர்பான சட்டத்தரணி ஒருவருக்கு தொலைபேசி அழைப்பு ஏற்படுத்தி கொலை மிரட்டல் விடுத்தமை மற்றும் சிறுபான்மையினரின் மதங்களுக்கு எதிராக மேற்கொள்ளப்படுகின்ற இன்னல்களுக்கு எதிராக செயற்பட்டு வந்த சடத்தரணி ஒருவரை நீதித்துறை அமைச்சர் மிரட்டல் விடுதல், பல மாதங்களாக தொழிற்சங்க வேலை நிறுத்த நடவடிக்கையில் ஈடுபட்டிருந்த தொழிற்சங்கத் தலைவரை ஒருவரைக் கடத்திசென்றமை, முன்பு நடந்த யுத்தத்தினால் வட மாகாணம் அழிவுக்கு உட்படுத்தபடுத்தப்பட்டமை, போராட்டத்தில் ஈடுபட்டு வந்த காணாமல் ஆக்கப்பட்டவரின் மனைவியொருவருக்கு அழுத்தங்கள் பிரயோகித்தமை, யுத்தத்தின் காரணமாக இறந்தவர்களின் நினைவேந்தல் செய்வதை நிறுத்துதல் மற்றும் ஏற்பாட்டாளர்களை தொந்தரவுக்கு உள்ளாக்குதல் மற்றும் விசாரணைக்கு உட்படுத்தல் மற்றும் அரச நிறுவனமொன்றை புகைப்படம் எடுத்தமை தொடர்பாக இளைஞர்களை அழைத்து விசாரணை செய்து மிரட்டியமை,  ஊடக வியலாளர்களை விசாரணைகளுக்காக அழைத்தல் மற்றும் காணாமலாக்கப்பட்டவர்கள் தொடர்பாகவும் இராணுவமயமாக்கல் தொடர்பாகவும் எழுதுவதை தடுத்துநிறுத்த முற்பட்டமை போன்ற பல சம்பவங்கள் உள்ளன. தன்னிச்சையாக இணையதளங்களை முடக்கி வைத்தல் இவ்வாறான பல விடயங்களை என்னால் பட்டியலிட முடியும். எந்த ஒரு ஊடகவியலாளரும் 2017ஆம் ஆண்டு கொலைசெய்யவோ, காணாமலாக்கப்படவோ இல்லாவிட்டாலும் தெளிவாகவே அந்த வருடமும் கருத்துச் சுதந்திரத்திற்கு தடைகளை ஏற்படுத்திய வருடமாகவே அமைந்தது.

எக்னெலிகொட சுகர்தராஜன் மற்றும் ஏனைய பாதிக்கப்பட்டவர்களின் நீதிக்கான எதிர்பார்ப்புகள்

திருமதி எக்னெலிகொட அம்மையாரின் தைரியமான, உறுதியான போராட்டம், குறிப்பிடத்தக்க தேசிய மற்றும் சர்வதேசத்தின் கவனம், குற்ற விசாரணை திணைக்களத்தின் விசாரணைகள் காரணமாக 2016-2017ஆம் ஆண்டுகளில் எக்னெலிகொட காணாமலாக்கப்பட்ட சம்பவம் தொடர்பாக பலவிதமான தகவல்களை வெளிப்படுத்தக்கூடியதாக இருந்தது. ஆனாலும் இராணுவத்தினரின் குறைந்த பட்ச ஒத்துழைப்பு மற்றும் பொதுவெளியில் சந்தேக நபர்கள் சிறைவைக்கப்பட்டமை தொடர்பாக ஜனாதிபதி கேள்விக்கு உட்படுத்தியமையை அடுத்து பிரதான சந்தேக நபர்களை பிணை வழங்கி விடுவித்தல் போன்ற காரணங்களை அடிப்படையாக கொண்டு வழக்கின் நகர்வு படிப்படியாக பின்னடைவுக்கு கொண்டுசெல்லப்பட்டது. எக்னெலிகொடவின் காணாமல் ஆக்கப்பட்ட சம்பவத்தோடு ஒப்பிட்டுப் பார்க்கும்போது, பிரகீத் காணாமலாக்கப்படுவதற்கு 4 வருடங்களுக்கு முன் சுகிர்தராஜன் கொலைசெய்யப்பட்ட சம்பவத்திற்கு கிடைத்த தேசிய மற்றும் சர்வதேச கவனம் குறைவாகவே இருந்தது. அது தொடர்பாக தொடுக்கப்பட்ட வழக்கு விசாரணை நடவடிக்கைகள் முன்னேற்றம் அடையவில்லை. அது தொடர்பாக எந்த ஒரு நபரும் சந்தேகத்தின் பேரில் கைது செய்யப்படவில்லை என்பது ஆச்சரியத்தை ஏற்படுத்தக்கூடிய விடயமல்ல.

சுகர்தராஜன் கொலை செய்யப்பட்டு 14 வருடங்கள் கடந்து போயுள்ளன. எக்னெலிகொட கானாமலாக்கப்பட்டு 10 வருடங்கள் கடந்துள்ளன. சுகர்தராஜன் மற்றும் எக்னெலிகொட போன்றவர்களுக்கு இழைக்கப்பட்ட துன்புறுத்தல் மற்றும் அநீதிகளுக்கு பொறுப்பு கூறுவதாக உறுதியளித்த  நல்லாட்சி அரசாங்கம் 5 வருடங்கள் கழிந்து ஆட்சியில் இருந்தும் இறங்கியுள்ளது. ஆனாலும், அவர்கள் இருவருக்கும் போலவே, கருத்துக்களை வெளிப்படுத்தும் சுதந்திரத்தை மீறியதற்காக கறுப்பு ஜனவரியில் இரையாக்கப்பட்டவர்களுக்கு எதிராக வழக்குத் தாக்கல் செய்வதாலோ அல்லது குற்றத்தை ஒப்புக்கொள்வதன் மூலமோ ​உண்மை மற்றும் நீதியை ஏற்படுத்துவார்கள் என்ற எதிர்பார்ப்பு ஒரு தொலைதூர கனவாகவே இருக்கிறது

 

ஆசிரியர் குறிப்பு: மனித உரிமை செயற்பாட்டாளரான ருக்கி பெர்ணான்டோ எழுதி 2018 ஜனவரி 24ஆம் திகதி கிரவுண்விவ்ஸ் தளத்தில் Ekneligoda, Sugirtharajan and 24th January என்ற தலைப்பில் வெளிவந்த கட்டுரையின் தமிழாக்கம். கட்டுரையின் ஒரு சில பகுதிகள் காலத்திற்கேற்ப அப்டேட் செய்யப்பட்டுள்ளதென்பதை குறிப்பிட விரும்புகிறோம்.

එක්නැලිගොඩ, සුගීර්තරාජන් සහ ජනවාරි 24

First published on 24th January 2020 at https://www.vikalpa.org/?p=36686

වර්ෂ ගණනාවක් පුරා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය සහ නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නන් විසින් ජනවාරි මාසය “කළු ජනවාරිය” ලෙස නම් කර  ඇත. මෙය විවිධ මාධ්‍යවේදීන්ගේ ඝාතන , අතුරුදහන් වීම්, හිංසා කිරීම් මෙන්ම මාධ්‍ය ආයතන වලට පහර දීම් සියල්ල ජනවාරි මස සිදුවීම සන්දර්භයෙහි ලා සලකනු ලැබීය.

ජනවාරි මස 24 වැනිදා එවැනි අඳුරු දිනයකි. ත්‍රිකුණාමලයෙහි පදිංචි දමිළ මාධ්‍යවේදී සුබ්‍රමනියම් සුගීර්තරාජන්ගේ මහතා 2006 ජනවාරි මස 24 වන දින වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. කොළඹ පදිංචි සිංහල කාටූන් ශිල්පී සහ මාධ්‍යවේදී ප්‍රගීත්  එක්නැලිගොඩ මහතා ද 2010 ජනවාරි මස 24 වන දින අතුරුදහන් විය.

මතකයෙන් ගිලිහී ගිය  මාධ්‍යවේදීයෙකුගේ ඝාතනය : සුබ්‍රමනියම් සුගීර්තරාජන්

SSR ලෙස වඩා ප්‍රකට සුගීර්තරාජන් මහතා දිනපතා පළවන දමිළ පුවත්පතක් වන සුදර් ඔලි හි අර්ධකාලීන ප්‍රාදේශීය  මාධ්‍යවේදීයෙකු ලෙස ක්‍රියා කළේය. ඔහු දෙදරු පියෙකි. තවත් මාධ්‍යවේදියෙකු සහ SSR මහතා ගේ සමීප මිත්‍රයෙකු මා SSR මහතා ට වෙඩි තබා ඇති ස්ථානය ට රැගෙන යන ලදි. එය ආසන්න වශයෙන් ආණ්ඩුකාරවරයා ගේ කාර්යාලයට මීටර් 100ක දුරින් සහ ඔහුගේ ම නිවසට මීටර් 200 ක දුරිනි. SSR මහතා ගේ තවත් මිතුරෙකු වන මාධ්‍යවේදීයෙකු පවසා සිටියේ SSR මහතා මෑතක සිට අනාරක්ෂිත භාවයෙන් පෙළෙමින් සිටි බවත් එම නිසා වෙනත් ස්ථානයක ඇති ආරක්ෂිත නිවසක් සොයමින් සිටි බවය. ඇත්තෙන්ම නිවසක් සොයා ගෙන තිබුණ ද ඔහු එයට පිටත් ව යාමට ප්‍රථමයෙන් ඝාතනය ට ලක් විය. මා කතා කළ සියලුම දෙනා ප්‍රකාශ කර සිටියේ ඔහුගේ ඝාතනය ට ආසන්නතම හේතුව විය හැක්කේ “Trinco 5 Case” ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ 2006 ජනවාරි මස දෙවන දින ත්‍රිකුණාමලය වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයින් පස් දෙනාගේ ඡායාරූප ගැනීම යි. මා හඳුනන SSR මහතා ගේ තවත් මිතුරෙකු ප්‍රකාශ කර සිටියේ ජනවාරි මස දෙවන දින උදෑසන SSR මහතා තමාට මෘතශරීරාගාරයේ තැම්පත් කර ඇති ත්‍රිකුණාමලය වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයින් ගේ මෘත ශරීරවල ඡායාරූප ගැනීම ට අවශ්‍ය බව තමාට පවසා සිටි බවයි. අප පොදු මිතුරා SSR මහතා කැමරාවක් ද සහිතව රෝහලට ඇරලවා ඇත. ඔහුට අනුව හමුදාව විසින් මියගිය තරුණයින් ගේ පවුලේ ඥාතීන් ට තබා කිසිවෙකුටත් මෘත ශරීරාගාරයේ ඇති සිරුරු බැලීමට ඉඩ සලසා නොමැත. නමුත් SSR මහතා විසින් බල කර ඇති අතර ඔහු විසින් ලබා ගනු ලැබූ ඡායාරූප ජනවාරි මස 4වන දින සුදර් ඔලි පුවත්පතෙහි පළ විය. තරුණයින් වෙඩි තබා ඝාතනය නොවූ ලෙස පෙන්නුම් කර තිබූ ඡායාරූප මතභේදයට ලක් කරමින් ඔවුන්ගේ සිරුරුවල තිබූ වෙඩි සලකුණු SSR මහතා ගේ ඡායාරූප වලින් මොනවට පිළිබිඹු වී තිබිණි.  Reporters sans Frontieres (RSF)  විසින්  ප්‍රකාශ කර සිටියේ SSR මහතා ගේ ඝාතනය ට පෙර දින ද ඔහු විසින් ත්‍රිකුණාමලය ප්‍රදේශයේ EPDP ඇතුලු දමිළ පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම් මඟින් සිදු කරන ලබන විවිධ හිංසා පීඩා කිරීම් සම්බන්ධයෙන් විස්තර කරන ලද බවයි.

ත්‍රිකුණාමලය ප්‍රදේශයේ පදිංචි SSR මහතාගේ මාධ්‍යවේදී මිතුරෙකු මා හට ඔහුගේ සහ SSR මහතාගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ වත් ඔහුගේ මරණයෙන් පසු තත්වය පිළිබඳවත් පවසා සිටියේ ය. ඔහු කියා සිටියේ SSR මහතාගේ ඝාතනය දැන ගත් සැනින් ඝාතනය සිදු වූ ස්ථානය ට තමා ගිය බවත් පසුව සිරුර බැලීමට රෝහලට හෝ අවමංගල්‍යයට වත් සහභාගී වීමට බිය වූ බවයි. දින දෙකකට පසු ඔහුට “සතුරන් නැසීමේ බලවේගය” හෙවත් “Force destroying the Enemy” යනුවෙන් වන කණ්ඩායමකින් ලිපියක් ලැබී තිබේ. එම ලිපිය මඟින් තමාට වන්නි කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සඳහා ප්‍රචාරක කටයුතු කරන බව ට චෝදනා එල්ල කර ඇති බවත් එවැන්නන් තිදෙනෙක් හඳුනා ගෙන ඇති බවත්, එක් අයෙකු ට (සුගීර්තරාජන් මහතා) තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත් ප්‍රකාශ කර ඇති අතර තමාට ද ඊළඟ අවස්ථාව ඇති බැවින් දින ගණන් කරමින් සිටින්න යැයි අනතුරු අඟවා ඇත.

මාධ්‍යවේදීයෙකුගේ අතුරුදහන් වීම: ප්‍රගීත්  එක්නැලිගොඩ

SSR මහතා මෙන්ම ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ මහතා ද තම කාටූන් චිත්‍ර සහ ලිපි මඟින් විවිධ විචාර සහ හෙළිදරව් කිරීම් සිදු කළ බැවින් අදාළ පුද්ගලයන්ගේ උදහසට ලක් ව සිටි අයෙකි. එක්නැලිගොඩ මහතා ද පුතුන් දෙදෙනකුගේ පියෙකි. අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව CID මඟින්  අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තා වලට අනුව එක්නැලිගොඩ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ  රාජගිරිය ප්‍රදේශයේ දී හමුදා බුද්ධි අංශ සාමාජිකයන් විසින් පැහැර ගෙන ගොස් ගිරිතලේ හමුදා බුද්ධි අංශ කඳවුරේ තබා ඔහු විසින් එවකට ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ පවුල සම්බන්ධව රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථයක් පිළිබඳව ප්‍රශ්න කිරීම් වලට ලක් කර ඇත. අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් සිදු කළ විමර්ශන වාර්තාවලට අනුව පැහැර ගැනීම සිදු කළ පුද්ගලයන් විසින් තම ගමන නිසි වාර්තා තැබීමකින් තොරව හා අදාළ ගමන් ගත් වාහන සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු  සටහන්නො නොකොට  විසි පස් වන දින සිට විසිහත් වන දින පස්වරුව දක්වා අක්කරෛපත්තුව සිට ගිරිතලේ දක්වා ඔහු රැගෙන ගොස් තිබේ. නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් මෙම නඩුව පැවරු අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව සහ රාජ්‍ය නීතිඥයින් විසින් දිගින් දිගටම අධිකරණය හමුවේ කියා සිටියේ හමුදාව මඟින් සාවද්‍ය තොරතුරු සපයන බවත්, සාක්ෂි ඇති බව ප්‍රතික්‍ෂේප කරන බවත්, සාක්ෂි සැපයීම ප්‍රමාද කරන බවත් සහ විමර්ශන කටයුතු සහ අධිකරණය නොමග යවන බවත්ය. ඔවුන් තවදුරටත් ප්‍රකාශ කර සිටියේ හමුදාව විසින් විමර්ශන කටයුතු කෙරෙහි අවම සහයෝගයක් දක්වමින් බාධා එල්ල කරන බව සහ සාක්ෂිකරුවන්ට ද බලපෑම් එල්ල කරන බවත් ය. 2010 ජනවාරි 25 එක්නැලිගොඩ මහතා ව ගිරිතලේ හමුදා කඳවුරේ දී දුටු  සහ ප්‍රශ්න කරන ලද ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවකු විසින් ගිරිතලේ හමුදා කඳවුර තුළදී ඔහුගේ ජීවිතයට හානි සිදු කිරීමට දැරූ ප්‍රයත්නය පිළිබඳව පොලිසියට පැමිණිලි කර ඇත.

එක්නැලිගොඩ මහතා ගේ අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් සත්‍ය සහ යුක්තිය ඉල්ලමින් සිදු කරන ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරිනියක වන ඔහුගේ බිරිඳ වන සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ මහත්මියට විරුද්ධව පෝස්ටර් පත්‍රිකා එවකට ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වල ප්‍රදර්ශනය කොට තිබිණි.  සැකපිට අත් අඩංගුවට ගෙන ඇප මත නිදහස් කරන ලද නිලධාරීන් ගේ එදිරිවාදිකම් ද නොසලකා හරිමින් එතුමිය විසින් අධිකරණය කෙරෙහි පූර්ණ විශ්වාසය තබමින් තනිවම පවා අධිකරණය හමුවට සිය වරකට වඩා ගොස් ඇත. සැකකරුවන් ට පක්ෂ ව සිටින්නන් විසින් ද එතුමියට එදිරිවාදිකම් කර ඇති අතර මේ නිසා එක්නැලිගොඩ මහත්මිය විසින් එම බලපෑම් පිළිබඳව පොලිසියට වාර ගණනාවකදී  පැමිණිලි කර ඇත.  මින් එක් පැමිණිල්ලක් වුයේ බොදු බල සේනා සංවිධානයේ මහලේකම්  ගලබොඩ අත්තේ ඥානසාර හිමිට විරුද්ධ පැවති නඩු  විභාගයයි. මැදිහත් සමාදානයක් හෝ කරුණු සමථයකට පත් කිරීමක් වෙනුවට අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් මඟින් සාධාරණය ඉටු කර ගැනීම සඳහා ඇය විසින් මෙම අධිකරණ ක්‍රියාවලියට ඒ අනුව එළඹිණි.

ප්‍රකාශනයේ නිදහස 

මා හට හැඟී යන අයුරින් ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීනව ඇති වූ සිදුවීම්  පිළිබඳව සඳහන් නොකිරීමෙන් මෙම ලිපිය අසම්පූර්ණ විය හැක. 2017 වසරේදී මා හට ඉතා ප්‍රබල සහ සැලකිය යුතු තරමේ හැඟීමක් ඇති කළ සිද්ධි කිහිපයක් හරහා මා මෙය සිදු කිරීමට මම ප්‍රයත්න දරමි. කොළඹ  අවට වෙසෙන  බන්ධනාගාර සමූහ ඝාතනයකට විරුද්ධව හඬ නඟන ව්‍යාපාරයක නිරත වන පුද්ගලයෙකු ගේ නිවසට වෙඩි තැබීම,  මානව හිමිකම් නීතීඥයකු ට නාඳුනන දුරකථන ඇමතුම් වලින්  මරණ තර්ජන කිරීම, තවත් එවැනිම මානව හිමිකම්  නීතීඥයකු ට එවකට අධිකරණ අමාත්‍යවරයාගෙන් අන්‍ය ආගම් කෙරෙහි ඇති පීඩන වලට එරෙහි වීම සම්බන්ධයෙන් තර්ජන එල්ල වීම සහ මාස ගණනක සේවක වර්ජනයක් අතරතුර වෘත්තීය සමිති නායකයෙකු ද පැහැර ගෙන ගොස් තිබීම එයින් කීපයකි. උපවාසයේ නිරතව සිටි අතුරුදහන් වූවකුගේ බිරිඳ පීඩාවට ලක් වීම, යුද්ධය නිසා මියගිය අයගේ සැමරුම නැවත්වීම, එහි සංවිධායකයන්ට හිරිහැර කීරීම සහ විමර්ශනයට භාජනය කිරීම , රාජ්‍ය ආයතනයක් ඡායාරූප ගත කිරීම සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය විසින් තරුණයින් පිරිසක් ප්‍රශ්න කර තර්ජනය කිරීම, මාධ්‍යවේදීන් ප්‍රශ්න කිරීම් වලට කැඳවීම,  ඔවුන් විසින් අතුරුදහන් වීම සහ හමුදාකරණය සම්බන්ධයෙන් සිදු කෙරෙන විමර්ශන වාර්තා කිරීමෙන් වැළැක්වීම සහ තවත් කරුණු මේ අතර වේ. අත්තනෝමතික ලෙස වෙබ් අඩවි අවහිර කෙරිණි.    කිසිඳු මාධ්‍යවේදීයෙකු 2017 වසරේදී  ඝාතනය හෝ අතුරුදහන් වූවේ නොමැති වුවත් පැහැදිලිවම එය නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශනය අවහිර කළ වසරක් ම විය. (මෙහි මුල් ඉංග්‍රීසි  ලිපිය  2018 දී පළ වූ හෙයින් 2017 සිදුවීම් පමණක්  පාදකකොට ගෙන  ලියුම්කරු විසින් මෙය ලියා ඇති බව සළකන්න).

එක්නැලිගොඩ, සුගිර්දරාජන් සහ අනෙකුත් වින්දිතයන්ගේ යුක්තිය වෙනුවෙන් වනඅපේක්ෂාව 

එක්නැලිගොඩ මහත්මිය ගේ ධෛර්යසම්පන්න, අධිෂ්ඨානගත  ව්‍යාපාරය සහ සැලකිය යුතු ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර අවධානය සහ අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුවේ  විමර්ශන කටයුතු හේතුවෙන් 2015-2016 වසර තුළදී  එක්නැලිගොඩ මහතා ගේ අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ කරුණු අනාවරණය කර ගැනීමට හැකි විය.  නමුත් හමුදාවෙන් ලද හීන සහයෝගය සහ එවකට ජනපති ප්‍රසිද්ධියේ සැකකරුවන් සිර භාරයේ රඳවා ගැනීම ප්‍රශ්න කිරීමෙන් අනතුරුව මූලික සැකකරුවන් ඇපමත නිදහස් වීම යන කරුණු පදනම් කරහෙන නඩුවේ  වර්ධනය ක්‍රමයෙන් හීන වීමටත් පසුබට වීමටත් ලක් විය. එක්නැලිගොඩ මහතාගේ අතුරුදහන් වීමට සාපේක්ෂ ව ඊට වසර 4කට පෙර සිදු කරන ලද සුගර්තරාජන් මහතා ගේ ඝාතනය ට ලැබුණු ජාතික හා ජාත්‍යන්තර අවධානය අඩුය. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇති නඩුව සහ විමර්ශන කටයුතු වර්ධනයක් නොපෙන්වුවා සේම  ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිඳු සැකපිට අත් අඩංගුවට ගැනීමක් ද නොමැති වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.

සුගීර්තරාජන් මහතා ඝාතනයට ලක්වී වසර 14 ක් ගත වී ඇත.  එක්නැලිගොඩ  අතුරුදහන් වී වසර 10 ක් ගත වී ඇත. සුගර්තරාජන් සහ එක්නැලිගොඩ  හට සිදු වූ හිංසනයන් වැනි අසාධාරණකම් වලට වගකීමක් පොරොන්දු වූ “යහපාලන” වරම ලද ආණ්ඩුව දැන් තම පාලන කාලය හමාර කොට තිබේ.නමුත් දැන්, ඔවුන් දෙදෙනාට මෙන්ම, කළු ජනවාරියේ සිදුවූ  තවත් බොහෝ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස උල්ලංඝනය කිරීම් වෙනුවෙන් , නඩු පැවරීමෙනුත්, වරද පිළිගැනීම සිදුවීම හරහාත්  සත්‍යය සහ යුක්තිය උදෙසා ඇති අපේක්ෂාවන් ඉටු වේ යයි සිතීම අඳුරු සහ දුරස්ථ සිහිනයක්ව තිබේ.

සංස්කාරක සටහන:  මානව හිමිකම්රු ක්‍රියාධරයෙකු වන රුකී  ප්‍රනාන්දු විසින් 2018 ජනවාරි 24 දින අප සහෝදර GroundViews  වෙබ් අඩවියට යන ලද Ekneligoda, Sugirtharajan and 24th January   නම් ඉංග්‍රීසි ලිපියෙහි පරිවර්තනයකි. සංස්කාරක මණ්ඩලය විසින් මුල් ඉංග්‍රීසි ලිපියේ සඳහන්  ඇතැම් කරුණු  යාවත්කාලින කොට තිබෙන බව සලකන්න.

Ekneligoda disappearance – 10 years struggle for truth and justice

First published on 24th January 2020 at https://groundviews.org/2020/01/24/ekneligoda-disappearance-10-years-struggle-for-truth-and-justice/

Today, 10th January 2020, is 10 years since the disappearance of journalist and cartoonist Prageeth Ekneligoda. It also marks 10 years of struggle for truth and justice by his wife, Sandya Ekneligoda and two young sons.

Investigative reports by the Criminal Investigation Department (CID) to the Homagama Magistrate Courts indicate that Ekneligoda was abducted from Rajagiriya in the Colombo district by Army Intelligence personnel, and taken to Giritale Army Intelligence camp in Polonnaruwa district. There he had been questioned about a book related to Rajapaksha family – which includes present President Gotabhaya and former President Mahinda. Army Intelligence personnel have been arrested as suspects and released on bail. Both the CID and State Counsel leading the case on behalf of the Attorney General’s (AG) department, had repeatedly told courts of the Army providing false information, denying possession of evidence, delaying production of evidence and misleading investigations and courts. They had also reported a lack of cooperation and obstructions towards investigations from the Army, and intimidation of witnesses. A key witness, who had seen and questioned Ekneligoda in the Giritale camp on 25th January 2010, has complained to the Police about a conspiracy to harm his life from the Giritale camp.

The trial for the 2010 January abduction began in November 2019, at a three judge special high court trial at bar, in Colombo. Nine accused are being prosecuted. Separately, in December 2019, trial began in Homagama High Court in relation to abduction of Prageeth in 2009.

Sugirtharajan – killing of Tamil jourmalist on 24th January 2006

Four years before Prageeth’s abduction, in 2006, on the same day, 24th January, Sugirtharajan, popularly known as SSR, a part-time provincial journalist working for the Tamil language daily Sudar Oli, was killed. Like Prageeth, he was a father of two children. He was shot less than 100 meters from the Eastern Governor’s office and about 200 meters from his own house. Before the killing, SSR had been feeling insecure and wanted to find a safer house in a different location. A house had been identified, but he was killed before he could actually move. The reason appears to be the photos he took of 5 youth murdered on the beach of Trincomalee on 2nd January 2006, popularly known now as the “Trinco 5 case”. The military was trying to prevent anyone, even the families of the youth, access to the mortuary to see the bodies, but SSR had persisted. The photos he took were published on “Sudar Oli” newspaper on 4th January 2006. They had shown clear gunshot wounds, thus, disputing the version that the youth had not been shot dead. Reporters sans frontières (RSF) had noted that SSR had also detailed the abuses committed by Tamil paramilitary groups including the EPDP in the Trincomalee region, the day before his murder. One journalist friend of SSR in Trincomalee said he had spontaneously rushed to the spot of the killing when he heard the news, but later, was too scared to go to the hospital to see the body or even for the funeral. Two days later, he had got a letter, from group called “Force destroying the Enemy”. The letter had accused him of canvassing for Vanni Tigers, that 3 such persons had been identified, verdict had been delivered and implemented on one person (Sugirtharajan) and that he should count his days, as he was going to be the 2nd.

Death threats to journalists and continuing violations of free expression

Yesterday, 23rd January 2020, seven Tamil journalists in Eastern district of Batticaloa were threatened with death, through a leaflet left at the Batticaloa Press Club. A police complaint was lodged, but no protection was offered by the police. About 30 incidents threatening freedom of expression had been reported in local media in 2019, including arrests, questioning, assaults, threats, intimidations, and restrictions of journalists, media personnel, writers, artists and raids on media offices. Also in 2019, during the time of the former president, the state owned TV “Rupavahini” was reported to have been brought under Ministry of Defense and the ICCPR Act was used and threatened to be used against writers. Self-censorship has re-emerged after the presidential elections.

New challenges for truth and justice

There has been some progress in perusing justice for Prageeth, but there is also uncertainties and fears that the progress achieved may not be sustained through the two trials which have just began. After the November 2019 presidential elections, there has been dramatic changes in the CID whose investigations and reports to Homagama courts had enable the trial to commence. A top investigator in the CID had fled the country and the Director of the CID was transferred. During the presidential election campaign, the present President had pledge to release all war heroes.

Compared to Ekneligoda, there has been very little national and international interest about Sugirtharajan, murdered four years before Ekneligoda disappeared. Not surprisingly, there is no progress in investigations and no arrests. Justice for Sugirtharajan is unlikely, as it is for killing numerous other journalists and disappearances of tens of thousands of Sri Lankans.

On 17th January 2020, the new President followed in the footsteps of former Prime Minister Ranil Wickramasinghe in making casual, insensitive and irresponsible statements that disappeared Sri Lankans are dead, without providing details of how, where, when and at whose hands they died to families. He seems to be ignoring the efforts of families of disappeared – some Tamil families have been at continuous roadside protests in the North for nearly three years, others have perused court actions in North and South, held discussions with the political leaders including former President, and involved in variety of initiatives to know the truth – about their disappeared sons, daughters, brothers, sisters, husbands and even grandchildren. The President had also chosen to refer to them as “missing” and tell this to the UN Resident Coordinator instead of to the families of disappeared. The President also says “Most of them had been taken by the LTTE or forcefully conscripted”. It is true that LTTE had taken away many, but many families of disappeared have personally seen their family members and others they knew been taken away by the Army after surrendering at the end of the war – this includes children and a Catholic Priest. They have stated this to Presidential Commissions of Inquiry appointed by Gotabaya’s brother Mahinda Rajapakse and also in Sri Lankan courts. President’s statement saying that death certificates will be issued is also very much concerning, as families only want to have death certificates after knowing for sure their family member are dead, such as by seeing the body, ascertaining identity of remains and / or knowing circumstances of the death. It is also a step backwards from the 2016 amending of the registration of deaths (temporarily provisions) Act no. 19 of 2010 to facilitate issuance of temporary “certificates of absence” till fate and whereabouts of disappeared persons are confirmed.

Signs of hope

In this bleak scenario, there are signs of hope – journalists and others who continue to reveal uncomfortable truths, ask difficult questions, challenge the powerful and the rich and expose past and ongoing abuses such as corruption, militarization, environmental problems, repression of religious and ethnic minorities etc. Many survivors, victim’s families and affected communities continue to pursue truth and justice. On 28th January, media freedom organizations have organized the annual “Black January” commemoration. Despite fears, defiance and resistance is alive and must be nurtured.

Prageeth Ekneligoda’s wife, Sandya Ekneligoda is an icon of defiance, resistance and hopes for justice. A symbol of the power of the vulnerable, overcoming the vulnerabilities of the powerless.  She had braved death threats to her and children, intimidations, discrediting to pursue truth and justice. Hostile posters had appeared in public places against her and there has been online vilifications. Around 2012, she was subjected to harsh questioning in courts by a Deputy Solicitor General at the Attorney General’s Department, implying her search for truth and justice for her husband was bringing the country into disrepute. When Mr. Mohan Peiris, the head of the then Government’s delegation to the UN Committee Against Torture claimed that Prageeth was living abroad, Sandya wrote to the Committee to make further inquiries and in Sri Lanka, persisted in getting Mr. Peiris to testify in courts. She has been in courts more than 100 times, sometimes alone, despite the hostility of suspects and accused from Army Intelligence (and their supporters). When she was threatened inside court premises by Buddhist Monk Galaboda Ethhe Gnanasara, leader of the Bodu Bala Sena, she complained to the police, and later resisted attempts to “settle” the case through mediation. The Magistrate at that time, also complained about the Monk’s behavior in courts on that day and the Monk was convicted for both cases. The former President pardoned the monk, but Sandya is now challenging that pardon in courts. As a mother and a wife, Sandya wrote to the then President Mahinda Rajapakha’s wife, appealing for the first lady’s interventions to help find Prageeth. She stood outside the parliament with her teenaged son and distributed appeals to parliamentarians. She and her son went to the Galle Literary Festival and distributed appeals to the writers and others gathered there. She took the initiative in organizing numerous protests and vigils in Colombo. When it became obvious that Army was not cooperating with the investigators, Attorney General’s Department and courts, Sandya met the then Army Commander personally to appeal for help. She also met with diplomats, UN officials, international organizations and foreign journalists to generate international support to seek truth and justice. She worked with Prageeth’s friends and concerned people to publish books with his articles and cartoons. She also supported Tamil families of disappeared in their struggles, visiting and joining them in protests in the North and talking about their struggles in her own work. And alongside all of this, she also had to struggle to bring up her two teenaged sons, now young adults, trying to fill the void of the disappeared father.

Although I never knew Prageeth personally, in the last ten years, I had spent some significant amount of time with Sandya. Often on the streets at vigils, protests, religious events – in Colombo, but also in North with Tamil families of disappeared. Also in courts, at seminars, meetings. At the UN and with diplomats, foreign journalists. Sometimes interpreting for her. And at her house. This ten year long association with Sandya has been very challenging – her energy, proactive and regular initiatives, courage, determination is difficult to keep up with. But it’s also been one of the most rewarding and inspiring experiences for me as an activist.

The Struggle for Justice

First published at http://groundviews.org/2018/10/20/the-struggle-for-justice/ on 20th October 2018

Editor’s Note: The following are excerpts from a speech made at the Human Rights Education Award ceremony at the Law & Human Rights Centre in Jaffna, on 19th Oct. 2018

Dear friends,

I want to congratulate the Law and Human Rights Centre for organising this course. It is difficult but very important to do this in Jaffna, a place that sees continuing rights violations, impunity for serious violations in the past and courageous dissent and resistance, be it through protests, the arts, writing, or filing court cases.

Rights violations and struggles for justice

Today, after this event, I will be going to the Jaffna Press Club – for a commemorative event to remember life and work of Nimalarajan, a Tamil journalist killed on 19th October 2000. He is among many Tamil journalists killed, disappeared, assaulted, threatened, and intimidated during and after the war. No one has been held accountable. For many, justice for Tamil journalists appear to be less important than justice for Sinhalese journalists. Even now, Tamil journalists continue to face threats, intimidation, surveillance, interrogation. Not just them, but also families and friends.

This year and last year has been a year of protests in Sri Lanka – especially in the North and East. This includes continuous protests for more than one and half years by families of disappeared and by communities whose lands are occupied by the military. In addition to long drawn out roadside protests, families of the disappeared in Mannar and Vavuniya have published books documenting their stories. Some have met the President, others have made representations to international community representatives in Sri Lanka and Geneva. Some have filed court cases. Some of the leaders have been assaulted, threatened, intimidated and subjected to interrogation and surveillance. Even those inside prisons have been protesting – such as female detainees and political prisoners engaging in hunger strikes.

There have been a few significant victories emerging from these struggles. For example, last year, month long overnight roadside protests by communities in Pilakudiyiruppu and Puthukudiyiruppu led to the release of Army and Air Force-occupied lands. This year, the people of Iranaitheevu made a daring landing on their Navy-occupied island and reclaimed their traditional lands. Hunger strikes by political prisoners have led to reversal of unjust transfer of cases from Tamil areas to Sinhalese areas, and release on bail of some. Sandya Ekneligoda, whose husband disappeared, was threatened by a rough Buddhist Monk Gnanasara while inside court in 2016 – she refused mediation, insisted and courageously pursed justice in courts and finally, Gnanasara was convicted and put behind bars. These are exceptions to the rule, but it’s good to recall these struggles, and see what we can learn from those that were leading and involved in these.

We also need to be conscious of rights abuses, injustice and repression from non-state parties. Last month, a film looking at Tamil militancy, including the LTTE, in a critical way, was removed from the Jaffna film festival due to pressure from some people in Jaffna. Earlier this week, a photo exhibition, a substantial part of which included photos about rights violations in the North and East including disappearances and land, was not allowed to be held in the Peradeniya University by a student group. Last year, several months long protest was held against caste based oppression in Jaffna.

Protests have been held across the North and East against unjust schemes by microfinancecompanies that pushes people into debt and even suicide. The Catholic Archbishop of Colombo preached that human rights are not so important, that it’s a Western concept, that it’s only for people without religions, despite strong views supporting international human rights framework by successive Popes including Pope Francis. Most Muslim men and clergy resist reform of the Muslim Marriage and Divorce Act (MMDA) which legalises blatant discrimination of women and child marriage of girls. Some Buddhist clergy and their followers have been at forefront of violence against Christians and Muslims. Even as we try hold the state accountable, we must also expose and challenge armed groups, business enterprises, religious groups and in general oppressive social – cultural practices that facilitates, justifies and promotes rights abuses and undermines struggles for justice.

It is also a challenge to critically engage with new laws and institutions that we are faced with. These often fall short of legitimate expectations of survivors, victim families and affected communities. They are often compromised, or seek to whitewash old and existing violations and paint a rosy picture of the present situation. The Office on Missing Persons (OMP) established earlier this year and the Act on Reparations approved in Parliament last month are examples. But they also offer tiny rays of hope for a minimal degree of redress to at least a few survivors, victim families and affected communities and thus, we should be careful about rejecting them totally or boycotting them. The Right to Information Act and the Commission is an example of a recent development that have provided answers to some citizens who proactively sought answers about what’s hidden – such as military occupied land and military run businesses, entitlements in terms of flood relief etc.

I want to spend some time to talk about another draft law that’s before parliament now. The Counter Terrorism Bill. We must all stand for immediate and long overdue repeal of the PTA – the Prevention of Terrorism Act. But we must resist the temptation to compare the Counter Terrorism Act with the draconian PTA, and instead, focus on looking at extremely problematic clauses of the CTA which have the potential to restrict our rights and takes away essential lifesaving checks and balances in face of arrest and detention. It is not even compulsory to have a female officer question a female. It is not compulsory to serve acknowledgement of arrest and detention to family of the detainee. The draft restricts roles of the judiciary and confers extraordinary powers to the police, military, the Minister and the President. But we must also ask the more fundamental question of why we need a CTA, especially when we have a Public Security Ordinance, which gives enormous discretionary powers to the President to declare emergency regulations? Why do we need a CTA when our constitution allows restrictions on fundamental rights in special circumstances including for national security? When we have around 15 other laws, including those dealing with terrorism, hate speech that may cause communal disharmony, and money laundering? Laws such as the PTA, have served as license for enforced disappearances, arbitrary arrest and prolonged periods of detention, torture and sexual violence, and crackdowns on freedom of expression, assembly, association and movement. This is true for Sri Lanka and across the world. In Sri Lanka, it is Tamils who have been disproportionately affected by PTA and it is crucial that the Tamil National Alliance (TNA) which is the major political alliance representing Tamils in parliament, and also the opposition party, stands for the full repeal of the PTA, highlights the problematic clauses of the new counter terror law and oppose it’s enactment. And I believe all of us, especially Tamils in the North and East, must demand this from the TNA.

Human Rights Education and certificates

We cannot talk about human rights education, human rights courses and diplomas isolated from the above context. I would like to mention three elements I consider to be important in human rights education. One is the need to study philosophy, history, laws, institutions, gaining skills to research, theorise, analyse. Secondly, to learn about rights violations and abuses. Thirdly, to learn about struggles for justice. I have not followed any course or diploma in human rights, and learned the first in the process of the being involved in the second and the third. Unlike the first, the last two cannot be studied from the comfort of meeting rooms, or in hotels, classrooms, libraries or research online. We have to learn about violations and struggles against them from survivors of violations, families of victims and affected communities. By meeting them where they are – such as in their homes, in hospitals, prisons, IDP camps, or by joining them in their struggles – at a roadside protest, a hunger strike, an overnight vigil, in court battles, or negotiating with authorities.

I’m aware that some of you in the class, your friends, and your family members may also be survivors of violations. Some of you maybe already be involved in struggles for justice. I was impressed when most of you following the course agreed to visit the families of disappeared at the overnight roadside protest. And I’m happy to hear that some who participated are involved in LHRC work as volunteers.

Today, you will get a certificate. Receiving a certificate can be a nice feeling, give a sense of achievement, and practically, they can help you advance in your education and career. The certificate is a small indicator of you completing the course on human rights. But the real indicator of learning about human rights will be from what you do to prevent violations, fight against them, and support the struggles of survivors, victim families and affected communities. You may not get certificates when you do this, but instead, face persecution and reprisals from state, from your own community, colleagues, friends and families. I have faced and still face such challenges and often ask myself whether it was worth it. I hope you will rise to this challenge. I hope the course will support the emergence of a new generation of activists and strengthen ongoing struggles for justice.

DISAPPEARANCES IN SRI LANKA: 500 DAYS OF PROTESTS

First published in the Sunday Observer of 29th July 2018 http://www.sundayobserver.lk/2018/07/29/opinion/disappearances-sri-lanka-500-days-protests

Earlier this month female activists in the North and the East were subject to assault and other intimidation, which allegedly appears to be in relation to their work on disappearances, in courts and at the UN.

The Office of Missing Persons consultation meetings in Jaffna and Kilinochchi also met with fierce resistance by some families of the disappeared. July also saw the first significant solidarity protest in Colombo to mark 500 days of roadside protests by families of the disappeared in the North and the East.

Two weeks ago, I went to Jaffna Hospital to visit an activist I have known for many years. Her head was bandaged, left eye and cheek swollen and bruised. She had been attacked with an iron rod close to the Vaddukottai Police Station in the Jaffna district. The activist had been assisting families of the disappeared and lawyers in habeas corpus cases in Jaffna courts. According to documents filed in court and based on the magisterial inquiry, the military is allegedly implicated in the disappearances.

These disappearances had happened in 1996, when Jaffna was under Army control, under the Presidency of Chandrika Kumaratunga, who is now Chairperson of the Office for National Unity and Reconciliation (ONUR). The activist was attacked three days after the last hearing of the case.

She had been warned by an unidentified person not to get involved in the case. Others involved in the case have also been subject to intimidation in the past few months.

Two days before, I had met a Tamil activist from the East, whose husband had been a victim of an enforced disappearance. Having had no response from Sri Lankan authorities, she had for the first time, gone to Geneva to seek help from the UN Human Rights Council.

There, an event she was speaking at was disrupted by group of persons she suspects to be linked to the military. After the disruption, she fainted while at the head-table, had to receive immediate medical treatment and was later hospitalised.

Her trauma continued when she returned. She told me that as she was looking for her baggage in the airport, she was questioned by some officials at the airport. After reaching home, she alleged that she was interrogated by people suspected to be from the Criminal Investigation Department (CID) about meetings she had at the UN in Geneva.

A few days later, an iron rod was thrown at her, when she was on a bicycle with her son in her hometown.

The brutal attack on the Jaffna disappearance activist happened while the Office of Missing Persons (OMP) was holding consultations in the town. The next day, OMP held a similar meeting in Kilinochchi. From the Jaffna hospital, I went to the OMP meeting in Kilinochchi, arriving earlier than the scheduled 9.30 a.m. I found the small access road crowded with protesters, mostly Tamil mothers and wives of those disappeared. Some of them had been protesting for more than 500 days continually, had met the Sri Lankan President several times, and complained to various state institutions and Commissions of Inquiries.

Frustrated and fed up, they had no faith in new institutions. They politely and patiently explained this to the equally polite and patient Chairman of the OMP, who had come out to the street to talk to them. The protest leaders agreed with OMP Chair’s appeal not to obstruct families who wanted to attend the OMP meeting, but insisted on their right to communicate their message to families going for the meeting. I observed that some such attempts bordered on physical obstruction, though the road and gate was cleared for anyone to go to the OMP building.

Some families who were keen to go to the OMP meeting, argued with protesters, with one elderly lady telling a protest leader “you deal with your son’s disappearance the way you want, I will deal with disappearance of my son the way I want”.

While I share the frustrations of protesting families, I hope their leaders will find more respectful ways of engaging with families of disappeared who want to engage with the OMP.

In the end, only about 10 families attended the meeting with OMP. During the meeting, one family of the disappeared asked the OMP to deliver justice instead of having meeting-after-meeting. Another shared the belief that a 15 year old child taken away by the LTTE was still alive and another stressed the importance of livelihood assistance. The question of those who had disappeared after surrendering to the Army was also raised.

500 days of day and night protests

From the Kilinochchi OMP meeting, I went to Vavuniya, to spend some time with families of the disappeared who have been protesting day and night at a roadside tent for more than 500 days. They shared difficulties of sustaining such a long protest. Anger and disappointment with the Government, Tamil politicians, media, activists and society in general was visible. I again felt weakening health conditions and resolve of some protesters and a few days after my visit, I heard about the death of the eighth protestor who had died during the 500 days. It was also sad to see escalating tensions between protesting families with activists, politicians and even non-protesting families of the disappeared, inevitable given their hostile, inhospitable, frustrating and traumatic experiences.

Although the families must finally decide about how to protest, it would be insensitive to encourage continued protests in the context of authorities, media and society at large that are not sympathetic to their plight. Elderly and physically and emotionally frail mothers and fathers who are protesting are vulnerable to harsh conditions. I had always hoped protesters will consider forms of continuing protests less harmful to themselves, so, I was relieved to hear last week that some of the protesters had decided to change strategy.

Challenges facing families and the OMP

In my conversations with families of disappeared, food, education, healthcare, housing and livelihoods have emerged as major challenges to families of the disappeared – and especially to those protesting for 500 days. Once, when I arrived at a protest site late morning, the protesters had not had any breakfast. Families at one protest site told me that they get five lunch packets from a local trader and share them.

The latest attacks on Tamil women disappearance activists in North and East comes after the vicious hate campaign including death threats against the brave and determined Sandya Ekneligoda, a Sinhalese from a Colombo suburb and wife of a disappeared journalist. Such attacks may deter activism and increase anger, frustration and suspicion against the judiciary or institutions such as the OMP, and radicalise families and others.

Families of the disappeared confront the OMP with the legacy of broken promises by successive Governments and the failures of past Commissions to provide redress. To their mind, there is no compelling reason to trust that the OMP will deliver. Families who have been deceived and dismissed repeatedly even by the current ruling administration will not be convinced by technical answers about how the OMP is different to other mechanisms.

Discussions between protestors and the OMP Chair and Members in Kilinochchi and their memo to the Office indicate they were open to engage conditionally with the mechanism and should be taken seriously. After five months of operation, the OMP does not appear to have started tracing the disappeared and missing. The challenge for the OMP is to deliver on actions and in months, rather than years.

Solidarity

This note would not be complete without mention of the 30-hour overnight protest vigil in Colombo to show support and solidarity towards the 500 days continuing protests by Tamil families of the disappeared in the North and the East. It was a first such solidarity action in Colombo and a personal initiative of a small group of committed young activists. It was heartening to have few Sinhalese and Muslim families of the disappeared from around Colombo such as Sandya Ekneligoda, Mauri Jayasena and Sithi join us. Some people walking by and the occasional trishaw and motorcycle stopped and asked for details. Both drivers of the two trishaws I got in chatted with me about it. Others in vehicles, including Army officers, opened their windows and accepted our information leaflet.

As they wait for answers from the Government and institutions such as the OMP and judiciary about their loved ones, families of the disappeared deserve more coverage by mainstream Sinhalese and English media. And they need continued solidarity from Sri Lankan society and internationally. The struggle of the families must become a struggle of all Sri Lankans.

(The writer is a human rights activist)