Author: rukiiiii

ප්‍රගීත් එක්නැළිගොඩ පැහැර ගෙන දස වසරකි: සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවූ ගමනක පිය සටහන්

First published on 24th January 2020 at https://sinhala.srilankabrief.org/2020/01/%e0%b6%b4%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%bb%e0%b6%9c%e0%b7%93%e0%b6%ad%e0%b7%8a-%e0%b6%91%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e0%b6%b1%e0%b7%90%e0%b7%85%e0%b7%92%e0%b6%9c%e0%b7%9c%e0%b6%a9-%e0%b6%b4%e0%b7%90%e0%b7%84%e0%b7%90/

අද 2020 ජනවාරි 24 දින මාධ්‍යවේදී සහ කාටූන් ශිල්පී ප්‍රගීත් එක්නැළිගොඩ අතුරුදහන් වී වසර 10 කි. ඔහුගේ බිරිඳ වන සන්ධ්‍යා එක්නැළිගොඩ සහ තරුණ පුතුන් දෙදෙනාගේ සත්‍යය සහ යුක්තිය උදෙසා වසර 10 ක අරගලය ද අද දින සනිටුහන් කරයි.

අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව (සීඅයිඩී) හෝාගම මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට කළ විමර්ශන වාර්තාවල දැක්වෙන්නේ එක්නැළිගොඩ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ රාජගිරියේ සිට හමුදා බුද්ධි අංශ නිලධාරීන් විසින් පැහැරගෙන ගොස් පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ ගිරිතලේ හමුදා බුද්ධි කඳවුරට රැගෙන ගිය බවයි. එහිදී රාජපක්ෂ පවුලට, ජනාධිපති ගෝඨභය සහ හිටපු ජනාධිපති මහින්ද ඇතුළත්, සම්බන්ධ පොතක් ගැන ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කර තිබුණි. යුද හමුදා බුද්ධි අංශ සාමාජිකයින් ගණනාවක් සැකකරුවන් ලෙස අත්අඩංගුවට ගෙන ඇප මත මුදා හැර තිබේ. යුද හමුදාව අධිකරණයට, අසත්‍ය තොරතුරු සපයන බවත්, සාක්ෂි සන්තකයේ තිබෙන බව ප්‍රතික්ෂේප කරන බවත්, සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම ප්‍රමාද මින් විමර්ශන සහ අධිකරණ නොමඟ යවන බවත් රහස් පොලීසිය මෙන්ම නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් නඩුව මෙහෙයවන රජයේ නීතිවරයා දිගින් දිගටම කියා සිටි තිබේ. විමර්ශන සඳහා හමුදාවේ සහයෝගීතාවයේ අඩුවත් සහ සාක්ෂිකරුවන් බිය ගැන්වීම ද ඔවුන් විසින් වාර්තා කර තිබුණි. 2010 ජනවාරි 25 වන දින ගිරිතලේ කඳවුරේදී එක්නැළිගොඩව දැක ප්‍රශ්න කළ ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවෙක්, ගිරිතලේ කඳවුරෙන් තම ජීවිතයට හානි කිරීමේ කුමන්ත්‍රණයක් ඇතැයි පොීසියට පැමිණිලි කර තිබේ.

නඩු විභාගය

2010 ජනවාරි සිදු වූ පැහැරගෙන යාම පිළිබඳ නඩු විභාගය 2019 නොවැම්බරයේදී කොළඹ ත්‍රීපුද්ගල විශේෂ මහාධිකරණකදී ආරම්භ විය. විත්තිකරුවන් නව දෙනෙකුට එරෙහිව නඩු විාගය කෙරීගෙන යයි. ඊට ස්වාධීනව, 2009 දී ප්‍රගීත් පැහැරගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් 2019 දෙසැම්බර් මාසයේදී හෝමගම මහාධිකරණයේ නඩු විභාගයක් ද ආරම්භ විය.

සුගීර්දරාජන්

ප්‍රගීත් පැහැර ගැනීමට වසර හතරකට පෙර, 2006 දී, ජනවාරි 24 වන දින, එස්එස්ආර් ලෙස ජනප්‍රිය ව සිටි දෙමළ භාෂා දිනපතා සුදර් ඔලී පුවත් පත වෙනුවෙන් සේවය කළ අර්ධකාලීන ප්‍රාදේශීය මාධ්‍යවේදියෙකු වූ සුගර්රාජන්, ඝාතනය කරන ලදී. ප්‍රගීත් මෙන් ඔහු දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙකි. ඔහුට වෙඩි තබන ලද්දේ නැගෙනහිර ආණ්ඩුකාර කාර්යාලයේ සිට මීටර් 100 කට වඩා අඩු දුරකින් සහ ඔහුගේ නිවසේ සිට මීටර් 200 ක් පමණ දුරක දී ය. ඝාතනයට පෙර, එස්එස්ආර්ට අනාරක්ෂිත බවක් දැනී ඇති අතර වෙනත් ස්ථානයක ආරක්ෂිත නිවසක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වී තිබුණි.

එවැනි නිවසක් හදුනාගෙන තිබුණත් ඔහු පදිංචියට යාමට පෙර ඔහු මරා දමන ලදී. ඊට හේතුව, 2006 ජනවාරි 2 වන දින ත්‍රිකුණාමලය මුහුදු වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයන් 5 දෙනෙකුගේ ඡායාරූපයන් ය. එම ඝාතන දැන් “ත්‍රිකුණාමළයේ 5 දෙනාගේ නඩුව” ලෙස හැඳින්වේ. ඝාතනයෙන් පසු කිසිවෙකු, තරුණයින්ගේ පවුල් පවා මෘත ශරීරාගාරය වෙත යාම වැළැක්වීමට හමුදාව උත්සාහ කළ නමුත් එස්එස්ආර් ජනමාධ්‍යවේදියකු ලෙස එම අයිතිය ලබා ගත්තේ ය. ඔහු ගත් ඡායාරූප 2006 ජනවාරි 4 වන දින “සුදර් ඔලි” පුවත්පතෙහි පළ විය. ඒවායේ පැහැදිලිව හිසට තබන ලද වෙඩි පහරවල් දක්නට තිබුණි. එම නිසා තරුනයින්ට වෙඩි තබා ඝාතනය කර නොමැති බවට බලධාරීන් කළ ප්‍රකාශ බිඳ වැටුණි.

ඔහුගේ ඝාතනයට පෙර දින, ත්‍රිකුණාමල කලාපයේ ඊපීඩීපී ඇතුළු දෙමළ පැරාමිලිටරි කන්ඩායම් විසින් සිදුකරන ලද අපයෝජනයන් පිළිබඳව ද එස්එස්ආර් දීර් වශයෙන් වාර්තා කර තිබූ බව බව “දේශසීමා නැති වාර්තාකරුවන්” (ආර්එස්එෆ්) සංවිධානය සඳහන් කර තිබේ. ත්‍රිකුණාමලයේ එස්එස්ආර්ගේ මිතුරු මාධ්‍යවේදියෙකු පැවසුවේ ප්‍රවෘත්තිය ඇසූ විට තමා ද වහාම ඝාතනය සිදු වූ ස්ථානයට පැමිණ ගිය නමුත් පසුව, දේහයන් බැලීමට රෝහලට හෝ අවමංගල්‍ය කටයුතු සඳහා පවා යාමට බියක් ඇති වූ බවය.

දින දෙකකට පසු, ඔහුට “සතුරා විනාශ කරන බලවේගය” නම් කණ්ඩායමකින් ලිපියක් ලැබුණි. “න්නි කොටින්ටසහාය ලබා දීමට තැත් කරන බවට එම ලිපියෙන් ඔහුට චෝදනා කරමින් කියා තිබුණේ, එවැනි පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු හඳුනාගෙන ඇති බවත්, ඉන් එක් පුද්ගලයෙකු වූ සුගර්රාජන් තීන්දුව ලබා දී ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත් . තව ද ඔහු දෙවැන්නා වනු ඇති බැවින් ඔහු දින ගණන් කරමිින් ජීවත් වන ලෙසත් අනතුරු හඟවා තිබුණි.

මරණ තර්ජන

2020 ජනවාරි 23 වන දින, මඩකලපුවේ නැගෙනහිර දිස්ත්‍රික්කයේ දෙමළ මාධ්‍යවේදින් හත් දෙනෙකුට මාර තර්ජනයක් එල්ල විය. ඔවුහු වහාම පොලිස් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ නමුත් පොලිසිය කිසිදු ආරක්ෂාවක් ලබා දුන්නේ නැත. අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහසට තර්ජනයක් වන සිදුවීම් 30 ක් පමණ 2019 දී මෙරමාධ්‍යයන්හි වාර්තා වී ඇත. ඒ අතර මාධ්‍යවේදීන් හා වේදිනියන්, මාධ්‍ය සේවකයින්, ලේඛකයින්, කලාකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම, ප්‍රශ්න කිරීම, පහරදීම්, තර්ජන, බිය ගැන්වීම් සහ සීමා කිරීම් සහ සහ මාධ්‍ය කාර්යාල වැටලීම් ද වෙයි.

එසේම 2019 දී හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ පාලන සමයේදී රජය සතු රූපවාහිනි නාලිකාව වන “රූපවහිනි” ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතට ගත් බව වාර්තා වූ අතර අයිසීසීපීආර් පනත ලේඛකයින්ට එරෙහිව භාවිත කරමින් ඉදිරියටත් එසේ කරන බවට තර්ජනයන් ද කෙරුණි. ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු දැන් ස්වයං වාරණය නැවත මතුව තිබේ.

නව අභියෝග

ප්‍රගීත්ට යුක්තිය සොයා යාමේහි යම් ප්‍රගතියක් සිදුවී ඇතත්, මේ වන විට ආරම්භ වී ඇති නඩු විභාග දෙක තුළින් ලබා ඇති ප්‍රගතිය නොනැසී පවතිනු ඇත්දැයි අවිනිශ්චිතතාවයක් සහ බියක්ඇති වී තිබේ. නඩු විභාගය ආරම්භ කිරීමට හැකිවන පරිදි හෝමගම උසාවි වෙත විමර්ශන සහ වාර්තා ඉදිරිපත් කළ රහස් පොලිසියෙහි 2019 නොවැම්බරයේ පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව, විශාල වෙනස්කම් සිදු කර තිබේ. රහස් පොලසියේ ඉහළ පෙළේ විමර්ශකයෙකු රටින් පලා ගොස් ඇති අතර රහස් පොලසියේ අධ්‍යක්ෂකවරයා මාරු කර යවන ලදී. ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය තුළ දී වත්මන් ජනාධිපතිවරයා සියලු රණවිරුවන් නිදහස් කරන බවට ප්‍රතිඥා දී තිබුණි.

එක්නැළිගොඩ හා සසඳන විට, එක්නැළිගොඩ අතුරුදහන් වීමට වසර හතරකට පෙර ඝාතනය කරන ලද සුගර්රාජන් පිළිබඳ ජාතික හා ජාත්‍යන්තර උනන්දුවක් ඇත්තේ අල්ප වශයෙන් බව කිව යුතු ය. ඉදින්, විමර්ශනයන්හි ප්‍රගතියක් සහ අත්අඩංගුවට ගැනීමක් නොමැති වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. වෙනත් මාධ්‍යවේදීන් ඝාතනය කිරීම් සහ දස දහස් ගණනක් ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම සුගර්රාජන් වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉටුවනු වනු ඇතියි සිතීම උගහට .

ගෝටාභය ප්‍රකාශය

2020 ජනවාරි 17 වන දින, නව ජනාධිපතිවරයා, හිටපු අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහගේ අඩිපාරේ යමින්, අතුරුදහන් වූ ශ්‍රී ලාංකිකයන් මියගොස් ඇති බවට අනියම්, සංවේදී හා වගකීම් විරහිත ප්‍රකාශක් ළේ ය. එමගින් පවුල්වලට එම අතුරුදහන් වූ අය මිය ගියේ කෙසේ ද, කොහි දී , කවදා ද සහ කාගේ අතින් ද යන්න පිළිබඳ විස්තර සැපයෙන්නේ නැත. ඔහු, නව ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල්වල උත්සාහයන් නොසලකා හරින බවක් පෙනේ. සමහර දෙමළ පවුල් වසර තුනකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ උතුරේ වීදි දෙපස උද්ඝෝෂනයන්හි යෙදී සිටිති, තවත් සමහරු උතුරේ සහ දකුණේ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගයන්ට එළඹ ඇත. අයෙක් හිටපු ජනාධිපති ඇතුළු දේශපාලන නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. මේ ජනයා අතුරුදහන් වූ ඔවුන්ගේ පුතුන්, දියණියන්, සහෝදරයන්, සහෝදරියන්, ස්වාමිපුරුෂයන් සහ මුනුබුරු මිනිබිරියන් ගැන සත්‍යය දැන ගැනීම සඳහා විවිධ මුල පිරීම්වල නිරත වූහ.

ජනාධිපතිවරයා තොරාගෙන ඇත්තේ මේ බව අතුරුදහන්වූවන්ගේ පවුල් වලට නොව එක්සත් ජාතීන්ගේ මෙරට නේවාසික සම්බන්ධීකාරකවරියට පැවසීමට . “ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් එල්ටීටීඊය විසින් බලහත්කාරයෙන් අල්ලාගෙන හෝ බලහත්කාරයෙන් බඳවාගෙන තිබෙනවා” යනුවෙන් ද ජනාධිපතිවරයා පවසයි. එල්ටීටීඊය බොහෝ දෙනෙකු රැගෙන ගොස් ඇති බව සත්‍යයකි, නමුත් අතුරුදහන් වූ බොහෝ අයගේ පවුල් සිය පවුලේ සාමාජිකයන් සහ ඔවුන් දන්නා අනෙක් අය යුද්ධය අවසානයේ යටත් වීමෙන් පසු හමුදාව විසින් රැගෙන නු පෞද්ගලිකව දැක ඇත. මෙළෙස ගෙන ගිය අය අතරට ළමයින් සහ කතෝලික පූජකවරයෙක් ද ඇතුළත් ය. ඔවුන් මේ බව ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ගෝඨාභයගේ සහෝදරයා වන මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් පත් කරන ලද ජනාධිපති විමර්ශන කොමිෂන් සභාවලට සහ ශ්‍රී ලංකා අධිකරණවල දී. ‍

මරණ සහතික නිකුත් කරන බවට ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රකාශය ද කණස්සල්ලට හේතු වෙයි. මන්ද යත්, පවුල්වලට මරණ සහතික ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ, තම පවුලේ සාමාජිකයා මියගොස් ඇති බව ස්ථිරවම දැන ගැනීමෙන් පසුව නාසා ය. එනම් සිරුර දැකීමෙන්, දේහයේ ඉතිරි කොටස් හි අනන්‍යතාවය තහවුරු කර ගැනීමෙන් හෝ මිය ගියේ කෙසේ දැයි දැන ගැනීමෙන් පසුව ය. නාධිපතිවරයාගේ එකී ප්‍රකාශය, 2010, අංක 19 දරන මරණ ලියා පදිංචි කිරීමේ ( තාවකාලික විධි විධාන) පනත, අතුරුදහන්වූවන්ගේ ඉරණම සම්බන්ධයෙන් කරුණූ තහවුරුවන තුරු නොපැමිණීමේ සහතික (“certificates of absence”) ලබා දීමට හැකිවන සේ 2016 දී කරන ලද සංසෝධනය ආපසු හැරවීමකි.

බලාපොරොත්තුවේ ලකුණූ

මෙම අඳුරු වාතාවරණය තුළ, බලාපොරොත්තුවේ සංඥා ද තිබේ. ජනමාධ්‍යවේදීහු සහ වෙනත් අය අසීරු සත්‍යයන් හෙළිදරව් කරති. අසීරු ප්‍රශ්න අසීමින් බලවත් හා ධනවතුන්ට අභියෝග කිරීනඅතරම සහ දූෂණය, හමුදාකරණය, පාරිසරික ගැටලු, ආගමික මර්දනය සහ අතීත සහ අඛණ්ඩව සිදුවන අපයෝජනයන් දිගටම හෙළිදරව් කරති. ජනමාධ්‍ය නිදහස් සංවිධාන විසින් ජනවාරි 28 වන දින වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන “කළු ජනවාරි” සැමරුම මෙවර ද සංවිධානය කර තිබේ. භීතීන් නොතකා, අභියෝග කිරීමත් සහ විරුද්ධකම් පෑමත් ජීවමාන . එය පෝෂණය කළ යුතුය.

ප්‍රගීත් එක්නෙලිගොඩගේ බිරිඳ, සන්ධ්‍යා එක්නැළිගොඩ යනු ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, විරුද්ධකම් දැක්වීම සහ යුක්තිය පිළිබඳ අපේක්ෂාවන්ගේ නිරූපකයකි. බල රහිතයන්ගේ දුර්වලතා ජය ගන්නා, අවදානමට ලක් වූවන්ගේ බලයේ සංකේතයකි.

ඇය තමාට හා දරුවන්ට එල්ල වූ මරණීය තර්ජන, බිය ගැන්වීම්, සත්‍යය සහ යුක්තිය ලබා ගැනීමට දරණ ප්‍රයත්නයන් අපකීර්තියට පතකිරීම යනාදිය නෙබා නැගී සිටී. ඇයට එරෙහිව පොදු ස්ථානවල සතුරු පෝස්ටර් අලවා තිබුණි. අඇය අන්තර්ජාලයෙහි දරුණු ප්‍රහාරයන්ට ලක් ව ඇත. 2012 දී පමණ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරියකු විසින් උසාවියේදී ඇය තම සැමියා වෙනුවෙන් සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවීම රට අපකීර්තියට පත් කරන බව අඟවමින් දැඩි ප්‍රශ්න කිරීම් වලට ලක් කරනු ලැබුවාය.

වධහිංසාවට එරෙහි එක්සත් ජාතීන්ගේ කමිටුවේ එවකට රජයේ නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියා වූ මොහාන් පීරිස් මහතා ප්‍රගීත් විදේශගතව සිටින බව ප්‍රකාශ කළ විට, සන්ධ්‍යා කමිටුවට ලිපියක් යවමින් ඒ බව වැඩිදුර පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේදී පීරිස් මහතා උසාවියේදී සාක්ෂි දීමට කැවිය යුත බවට බල කළා ය. යුද හමුදා බුද්ධි අංශවල (සහ ඔවුන්ගේ ආධාරකරුවන්ගේ) සැකකරුවන්ගේ සහ චූදිතයන්ගේ සතුරුකම් නොතකා ඇය 100 වතාවකට වඩා සමහර විට තනිවම, උසාවියේ පෙනී සිට ඇත. බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන බොදු බාල සේනා නායක ගලබොඩ අත්තෙ ඥණසාර හිමි විසින් ඇයට උසාවිය තුළදී තර්ජනය කළ විට ඇය පොලසියට පැමිණිලි කළ අතර පසුව නඩුව “සමථයකට” පත් කිරීමට ගත් උත්සාහයන්ට විරුද්ධ විය. එවකට සිටි මහේස්ත්‍රාත්වරයා ද එදින උසාවියේ දී භික්ෂුවගේ හැසිරීම ගැන පැමිණිලි කළ අතර භික්ෂුව නඩු දෙකම සම්බන්ධයෙන් වරදකරු කරනු ලැබීය. හිටපු ජනාධිපතිවරයා එකී භික්ෂුවට සමාව දුන් නමුත් සන්ධ්‍යා දැන් එම සමාව දීම අධිකරණය හමුවෙහි අභියෝගය කර තිබේ.

සන්ධ්‍යා නම් උදා තරුව

මවක් සහ බිරිඳක් ලෙස සන්ධ්‍යා එවකට ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ බිරිඳට ලිපියක් යවමින් ප්‍රගීත් සොයා ගැනීමට ජනාධිපති ආර්යාවගේ මැදිහත්වීම ඉල්ලා සිටියේය. ඇය තම යෞවන පුතා සමඟ පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත සිටගෙන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට අභියාචනා බෙදා දුන්නාය. ඇය සහ ඇගේ පුතා ගාලු සාහිත්‍ය උළෙලට ගොස් ලේඛකයින්ට ආයාචනා කළහ. ඇය කොළඹ බොහෝ විරෝධතා හා සුපරීක්ෂාකාරී සංවිධාන සංවිධානය කිරීමට මූලිකත්වය ගත්තාය. විමර්ශකයින්, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව සහ උසාවි සමඟ හමුදාව සහයෝගය නොදක්වන බව පැහැදිලි වූ විට, සන්ධ්‍යා එවකට යුධ හමුදාපතිවරයා හමුවී උපකාර ඉල්ලා සිටියේය.

සත්‍යය සහ යුක්තිය සෙවීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහයෝගය ජනනය කිරීම සඳහා ඇය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරීන්, ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහ විදේශීය මාධ්‍යවේදීන් හමුවූවා ය. ඇය ඔහුගේ ලිපි සහ කාටූන් සමඟ පොත් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ප්‍රගීත්ගේ මිතුරන් හා අදාළ පුද්ගලයින් සමඟ වැඩ කළාය. ඇයගේ අරගලවලදී අතුරුදහන් වූ දෙමළ පවුල්වලට සහයෝගය දැක්වූ ඇය, උතුරේ විරෝධතාවලට පැමිණ ඔවුන් හා එක්වීම සහ ඇයගේම වැඩ වලදී ඔවුන්ගේ අරගල ගැන කතා කළා ය. මේ සියල්ල සමඟම, අතුරුදහන් වූ පියාගේ හිඩැස පිරවීමට උත්සාහ කරමින් ඇගේ යෞවන පුතුන් දෙදෙනා, දැන් තරුණ වැඩිහිටියන් බවට ඇති දැඩි කිරීමට ද ඇයට සිදු විය.

මම කවදාවත් ප්‍රගීත්ව පෞද්ගලිකව දැන නොසිටියෙමි. එසේ වතුදු පසුගිය අවුරුදු දහය තුළ මම සන්ධ්‍යා සමඟ සැලකිය යුතු කාලයක් ගත කර ඇත්තෙමි. බොහෝ විට මම ඇය සමඟ වීදි පහන් පූජා, විරෝධතා, ආගමික උත්සව කොළඹ දී පමණක් නොව උතුරේ ද අතුරුදහන් වූ දෙමළ පවුල් සමඟ උසාවිවල දී , සම්මන්ත්‍රණවල දී , රැස්වීම්වල දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් සමඟ විදේශීය මාධ්‍යවේදීන් සමඟ ද සම්බන්ධ වී ඇත්තෙමි. සමහර විට ඇය වෙනුවෙන් පරිවර්ථනයන්ළෙමි. ඒ වගේම ඇගේ ගෙදර දී.

සන්ධ්‍යා සමඟ වසර දහයක් තිස්සේ ඇසුරු කිරීම ඉතා අභියෝගාත්මක ය. ඇගේ ශක්තිය, ක්‍රියාශීලීත්වය හා නිතය ලෙස කැරෙන මුලපිරීම්, ධෛර්යය, අධිෂ්ඨානය ගමන් කිරීම දුෂ්කර තරම් . එසේ වෙතත් මේ වනාහී ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස මා ලද වඩාත්ම තෘප්තිය ලබා දෙන සහ ප්‍රබෝධමත් අත්දැකීමක් විය.

(ඉංග්‍රිසියෙන් ලියන ලද ලිපියක සිංහලානුවාදය ශ්‍රී ලංකා බ්‍රීෆ් වෙතිනි)

எக்னலிகொட, சுகிர்தராஜன், ஜனவரி 24

First published on 28th January 2020 at https://maatram.org/?p=8309

பல வருடங்களாக இலங்கையில் சுதந்திர ஊடக இயக்கம் மற்றும் சுதந்திரமாக கருத்துகளை வெளிப்படுத்துபவர்கள் ஜனவரி மாதத்தை “கறுப்பு ஜனவரி” என்று பெயரிட்டுள்ளனர். ஜனவரி மாதத்தில் பல்வேறு ஊடகவியலாளர்கள் கொல்லப்பட்டமை, காணாமல் ஆக்கப்பட்டமை, துன்புறுத்தல்கள் மட்டுமன்றி ஊடக நிறுவனங்களுக்கு தாக்குதல்கள் நடாத்தப்பட்டமை அதிக அளவில் இடம்பெற்றதாலேயே கறுப்பு ஜனவரி என்று குறிப்பிடுகிறார்கள்.

ஜனவரி 24ஆம் திகதி அத்தகையதொரு கறுப்பு நாளாகும். திருகோணமலையை வதிவிடமாக கொண்ட தமிழ் ஊடகவியலாளராகிய சுப்ரமணியம் சுகிர்தராஜன் 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரிள மாதம் 24ஆம் திகதியன்று சுட்டுக் கொல்லப்பட்டார். கொழும்பை வதிவிடமாக கொண்ட சிங்கள கேலிச்சித்திர (கார்டூன்) கலைஞரும் ஊடகவியலாளருமான பிரகீத் எக்னலிகொட 2010ஆம் ஆண்டு ஜனவரி மாதம் 24ஆம் திகதி காணாமலாக்கப்பட்டார்.

நினைவிலிருந்து மங்கிவிடும் பத்திரிகையாளரின் கொலை: சுப்ரமணியம் சுகிர்தராஜன்

SSR என்று அழைக்கப்படும் பிரபலமான ஊடகவியலாளரான சுகிர்தராஜன் தமிழ் மொழி தினசரி சுடர் ஒளி பத்திரிகையின் பகுதி நேர மாகாண மட்டத்திலான பத்திரகையாளராக பணிபுரிந்தார். இவர் இரண்டு குழந்தைகளின் தந்தையாவார். SSR இன் நண்பரும் ஊடகவியலாளருமான ஒருவர் SSR சுட்டுக் கொலை செய்யப்பட்ட இடத்திற்கு என்னை அழைத்துச்சென்றார். அது கிழக்கு மாகாண ஆளுநர் அலுவலகத்திலிருந்து 100 மீற்றர் தொலைவிலும், ஆளுநர் வீட்டிலிருந்து 200 மீற்றர் தொலைவிலும் இருந்தது. கடந்த சில தினங்களாக தான் பாதுகாப்பற்ற தன்மையை உணர்வதாகவும், அதனால்தான் தனக்கு பாதுகாப்பான வீடொன்றை தேடிக்கொண்டிருப்பதாகவும் ஒரு ஊடகவியலாளரான என்னுடைய நண்பர் ஒருவர் கூறினார். உண்மையில் வீடொன்று கிடைக்கப்பெற்றபோதிலும் அங்கு செல்வதற்கு முன்பே சுகிர்தராஜன் கொலை செய்யப்பட்டுவிட்டார். நான் பேசிய அனைவரும் தெரிவித்தது யாதெனில் அவரது படுகொலைக்கு முக்கிய காரணம் “திருக்கோணமலை 5 வழக்கு” எனப்படும் பிரசித்தமான 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரி 2ஆம் திகதி திருக்கோணமலை கடற்கரையில் கொலை செய்யப்பட்ட 5 இளைஞர்களின் புகைப்படத்தை எடுத்ததாலாகும். எனக்குத் தெரிந்த SSR இன் இன்னுமொரு நண்பர், ஜனவரி மாதம் 2ஆம் திகதி அதிகாலை SSR தமக்கு சவக்கிடங்கில் வைக்கப்பட்டுள்ள திருக்கோணமலை கடற்கரையில் கொலை செய்யப்பட்ட 5 இளைஞர்களின் புகைப்படங்களை எடுக்க விரும்புவதாகக் கூறியுள்ளார்.

எனக்குத் தெரிந்த அந்த நண்பர் SSR ஐ புகைப்பட கருவியுடன் வைத்தியசாலையில் கொண்டுசேர்த்துள்ளார். அவரைப் பொறுத்தவரையில் இராணுவம் எவரையும் குறிப்பாக, குடும்ப அங்கத்தவர்களை கூட சவக்கிடங்கிற்கு சென்று சடலங்களை பார்ப்பதற்கு அனுமதி வழங்கவில்லை. ஆனால், SSR பிடிவாதமாக சென்று படம் பிடித்துள்ளார். அவர் எடுத்த புகைப்படங்கள் 2006ஆம் ஆண்டு ஜனவரி 4ஆம் திகதி சுடர் ஒளி பத்திரிகையில் வெளியாகியுள்ளது. இளைஞர்கள் சுட்டுக்கொலை செய்யப்படாத வகையில் வெளியாகியிருந்த புகைப்படங்களை கேள்விக்குட்படுத்தும் வண்ணம் அவர்களின் உடலில் துப்பாக்கி சூட்டு அடையாளங்கள் காணப்படும் புகைப்படங்களை SSR எடுத்திருந்தார். இதன் மூலம் இளைஞர்கள் சுட்டு கொலை செய்யப்படவில்லை என்ற கருத்தை மறுத்தனர். எல்லைகளற்ற ஊடகவியலாளர் அமைப்பு குறிப்பிட்டுள்ளதன் படி, அவர் கொலை செய்யப்படுவதற்கு முதல் நாள் திருகோணமலை பிராந்தியத்தின் ஈ.பி.டி.பி. உட்பட நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்களின் துன்புறுத்தல்கள், சித்திரவதைகள் நடவடிக்கைகள் தொடர்பாக அறிக்கையிட்டுள்ளார்.

திருகோணமலையை வதிவிடமாக கொண்ட SSR இன் ஊடகவியலாளர் நண்பர் ஒருவர் தனக்கும் SSRக்கும் இடையிலான தொடர்பு பற்றியும் அவர் கொலை செய்யப்பட்டதற்கு பின்னர் உள்ள சூழ்நிலை பற்றியும் என்னுடன் பேசினார். SSR அவர்களின் கொலை சம்பவம் தெரிந்த உடனேயே தன்னிச்சையாக அவர் கொலை செய்யப்பட்ட இடத்திற்குச் சென்றதாகக் கூறினார். ஆனாலும், பின்னர் அவரின் உடலைப் பார்க்கவோ, இறுதி சடங்கில் கலந்துக்கொள்வதற்கோ, வைத்தியசாலைக்குச் செல்வதற்கோ தமக்குப் பயமாக இருந்ததாகக் கூறினார். இரண்டு நாட்களுக்குப் பிறகு “எதிரிகளை அழிக்கும் படை” என்ற குழுவிடமிருந்து தனக்கும் ஒரு கடிதம் வந்ததாகக் கூறினார். அந்தக் கடிதத்தில் வன்னி புலிப் பயங்கரவாதிகளுக்காக தான் பிரச்சார நடவடிக்கைகளில் ஈடுபடுவதாக குற்றம் சாட்டப்பட்டிருந்தது என்றும், அவ்வாறான 3 நபர்கள் இனங்காணப்பட்டுள்ளனர் என்றும், அதில் ஒரு நபராகிய சுகிர்தராஜனுக்கான தீர்ப்பை நடைமுறைப்படுத்தியுள்ளதாகவும் குறிப்பிட்டு, அடுத்து தனக்கும் இதே தீர்ப்பு வழங்கப்படும் என்றும், அதற்கான நாட்களை கணித்துக்கொண்டிருப்பதாகவும் அக்கடிதத்தில் அச்சுறுத்தப்பட்டிருந்தது என்று கூறினார்.

ஊடகவியலாளர் காணாமல் ஆக்கப்படுதல்: பிரகீத் எக்நெலிகொட

SSR போன்றே பிரகீத் எக்னலிகொடவும் தனது கார்ட்டூன் சித்திரங்கள் மற்றும் கடிதங்கள் மூலமும் பல்வேறு விவகாரங்கள் மற்றும் வெளிப்படுத்தல்களை செய்தமைக்காக அதனோடு தொடர்புடைய நபர்களின் விமர்சனங்களுக்கு உள்ளாக்கப்பட்ட நபராவார். எக்னலிகொட இரு மகன்களின் தந்தையாவார். குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களம் ஊடாக நீதிமன்றத்திற்கு சமர்ப்பிக்கப்பட்ட அறிக்கைகளுக்கு அமைய எக்னலிகொட கொழும்பு மாவட்ட ராஜகிரிய பிரதேசத்தில் வைத்து இராணுவ புலனாய்வு பிரிவால் கடத்தப்பட்டு கிரிதல புலனாய்வு பிரிவுக்குக் கொண்டுசெல்லப்பட்டார். அவர் அப்போதைய ஜனாதிபதி மஹிந்த ராஜபக்‌ஷவின் குடும்பம் தொடர்பாக எழுதிய புத்தகம் தொடர்பாகவே அவரிடம் விசாரணை நடாத்தப்பட்டது. குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களத்தின் ஊடாக நடாத்தப்பட்ட விசாரணை அறிக்கைகளுக்கமைய, கடத்தல் சம்பவத்தில் ஈடுபட்ட நபர்கள் எந்தவொரு குறிப்புக்களையும், பதிவுகளையும் மேற்கொள்ளாமல் பிரகீத் எக்னலிகொடவை 25ஆம் திகதி தொடக்கம் 27ஆம் திகதி மாலை வரை அக்கரைப்பற்று பிரதேசத்தில் இருந்து கிரிதல வரை கொண்டுசென்றிருக்கிறார்கள்.

சட்டமா அதிபர் திணைக்களத்திற்காக இந்த வழக்கைத் தாக்கல் செய்த குற்றவியல் விசாரணை திணைக்களம் மற்றும் அரச சட்டத்தரணிகளால் மீண்டும் மீண்டும் நீதிமன்றத்தில் தெரிவிக்கப்பட்டது யாதெனில், இராணுவம் தவறான தகவல்களை வழங்குவதாகவும், சாட்சிகள் இருப்பதை மறுதலிப்பதாகவும், சாட்சி வழங்குவதை காலம் கடத்துவதாகவும், விசாரணை நடவடிக்கைகள் அனைத்தும் நீதித் துறையை தவறாக வழிநடத்துகிறது என்பதாகும். விசாரணை நடவடிக்கைகளுக்கு இராணுவம் குறைந்தபட்ச ஒத்துழைப்பை வழங்குவதோடு தடைகளை ஏற்படுத்துவது மற்றும் சாட்சியாளர்களுக்கு அச்சுறுத்தல் விடுப்பதாகவும் அவர்கள் கூறுகிறார்கள். 2010.01.25 அன்று எக்னலிகொடவை கிரிதல இராணுவ முகாமில் தான் கண்டார் என சாட்சியமளித்த நபர் பின்னர் கிரிதல இராணுவ முகாமிலிருந்து தனக்கு உயிர் அச்சுறுத்தல் ஏற்படுத்துவதற்கு சதித் திட்டம் தீட்டப்படுவதாக பொலிஸில் முறைப்பாடு செய்திருந்தார்.

எக்னலிகொட காணாமல் ஆக்கப்பட்ட சம்பவத்துக்கு நீதிகோரி போராடிவரும் அவரின் மனைவி திருமதி. எக்னெலிகொடவுக்கு எதிராக சுவரொட்டி மற்றும் துண்டுப்பிரசுரம் ஆகியன பிரசித்தமான இடங்களில் காட்சிப்படுத்தப்பட்டிருந்தன. சந்தேகத்தின் பேரில் கைது செய்யப்பட்டு பிணையில் விடுதலைசெய்யப்பட்ட அதிகாரிகளின் எதிர்ப்பையும் பொருட்படுத்தாது, அந்தப் பெண் நீதிமன்றத்தின் மேல் முழு நம்பிக்கை வைத்து தனியாக நீதிமன்றத்திற்கு 100 தடவைக்கு அதிகமாகவும் சென்றுள்ளார். எக்னலிகொட காணாமலாக்கப்பட்ட சம்பவத்துடன் தொடர்புடைய சந்தேகநபர்களுக்கு ஆதரவாக இருப்பவர்கள் மூலமாகவும் அந்தப் பெண்ணுக்கு எதிர்ப்புகள் ஏற்பட்டபோது அது தொடர்பாக அவர் பொலிஸ் நிலையத்தில் முறைப்பாடு செய்திருந்தார். இதில் ஒரு முறைப்பாடு பொதுபலசேனா அமைப்பின் தலைவர் கலபொட அத்தே ஞானசார தேரருக்கு எதிரானதாகும்.

கருத்துச் சுதந்திரம்

நான் உணர்ந்த விதத்தில் இலங்கையில் தற்போதைய காலகட்டத்தில் இடம்பெறுவனவற்றைக் குறிப்பிடாமல் இந்த கட்டுரை முழுமை அடையாது போய்விடும். நான் 2017ஆம் ஆண்டு கேள்வி எழுப்பிய சில சம்பவங்களை இதன் ஊடாக குறிப்பிடுவதற்கு முயல்கின்றேன். கொழும்பில் மற்றும் அதனை அண்மித்த சிறைச்சாலைகளில் நடாத்தப்பட்ட கூட்டுப் படுகொலைகளுக்கு எதிராக செயற்படுத்தி வந்த அமைப்பைச் சேர்ந்த ஒருவரின் வீட்டின் மீது துப்பாக்கிச்சூடு நடாத்தப்பட்டமை, இனம்தெரியாத நபர்களினால் மனித உரிமைகள் தொடர்பான சட்டத்தரணி ஒருவருக்கு தொலைபேசி அழைப்பு ஏற்படுத்தி கொலை மிரட்டல் விடுத்தமை மற்றும் சிறுபான்மையினரின் மதங்களுக்கு எதிராக மேற்கொள்ளப்படுகின்ற இன்னல்களுக்கு எதிராக செயற்பட்டு வந்த சடத்தரணி ஒருவரை நீதித்துறை அமைச்சர் மிரட்டல் விடுதல், பல மாதங்களாக தொழிற்சங்க வேலை நிறுத்த நடவடிக்கையில் ஈடுபட்டிருந்த தொழிற்சங்கத் தலைவரை ஒருவரைக் கடத்திசென்றமை, முன்பு நடந்த யுத்தத்தினால் வட மாகாணம் அழிவுக்கு உட்படுத்தபடுத்தப்பட்டமை, போராட்டத்தில் ஈடுபட்டு வந்த காணாமல் ஆக்கப்பட்டவரின் மனைவியொருவருக்கு அழுத்தங்கள் பிரயோகித்தமை, யுத்தத்தின் காரணமாக இறந்தவர்களின் நினைவேந்தல் செய்வதை நிறுத்துதல் மற்றும் ஏற்பாட்டாளர்களை தொந்தரவுக்கு உள்ளாக்குதல் மற்றும் விசாரணைக்கு உட்படுத்தல் மற்றும் அரச நிறுவனமொன்றை புகைப்படம் எடுத்தமை தொடர்பாக இளைஞர்களை அழைத்து விசாரணை செய்து மிரட்டியமை,  ஊடக வியலாளர்களை விசாரணைகளுக்காக அழைத்தல் மற்றும் காணாமலாக்கப்பட்டவர்கள் தொடர்பாகவும் இராணுவமயமாக்கல் தொடர்பாகவும் எழுதுவதை தடுத்துநிறுத்த முற்பட்டமை போன்ற பல சம்பவங்கள் உள்ளன. தன்னிச்சையாக இணையதளங்களை முடக்கி வைத்தல் இவ்வாறான பல விடயங்களை என்னால் பட்டியலிட முடியும். எந்த ஒரு ஊடகவியலாளரும் 2017ஆம் ஆண்டு கொலைசெய்யவோ, காணாமலாக்கப்படவோ இல்லாவிட்டாலும் தெளிவாகவே அந்த வருடமும் கருத்துச் சுதந்திரத்திற்கு தடைகளை ஏற்படுத்திய வருடமாகவே அமைந்தது.

எக்னெலிகொட சுகர்தராஜன் மற்றும் ஏனைய பாதிக்கப்பட்டவர்களின் நீதிக்கான எதிர்பார்ப்புகள்

திருமதி எக்னெலிகொட அம்மையாரின் தைரியமான, உறுதியான போராட்டம், குறிப்பிடத்தக்க தேசிய மற்றும் சர்வதேசத்தின் கவனம், குற்ற விசாரணை திணைக்களத்தின் விசாரணைகள் காரணமாக 2016-2017ஆம் ஆண்டுகளில் எக்னெலிகொட காணாமலாக்கப்பட்ட சம்பவம் தொடர்பாக பலவிதமான தகவல்களை வெளிப்படுத்தக்கூடியதாக இருந்தது. ஆனாலும் இராணுவத்தினரின் குறைந்த பட்ச ஒத்துழைப்பு மற்றும் பொதுவெளியில் சந்தேக நபர்கள் சிறைவைக்கப்பட்டமை தொடர்பாக ஜனாதிபதி கேள்விக்கு உட்படுத்தியமையை அடுத்து பிரதான சந்தேக நபர்களை பிணை வழங்கி விடுவித்தல் போன்ற காரணங்களை அடிப்படையாக கொண்டு வழக்கின் நகர்வு படிப்படியாக பின்னடைவுக்கு கொண்டுசெல்லப்பட்டது. எக்னெலிகொடவின் காணாமல் ஆக்கப்பட்ட சம்பவத்தோடு ஒப்பிட்டுப் பார்க்கும்போது, பிரகீத் காணாமலாக்கப்படுவதற்கு 4 வருடங்களுக்கு முன் சுகிர்தராஜன் கொலைசெய்யப்பட்ட சம்பவத்திற்கு கிடைத்த தேசிய மற்றும் சர்வதேச கவனம் குறைவாகவே இருந்தது. அது தொடர்பாக தொடுக்கப்பட்ட வழக்கு விசாரணை நடவடிக்கைகள் முன்னேற்றம் அடையவில்லை. அது தொடர்பாக எந்த ஒரு நபரும் சந்தேகத்தின் பேரில் கைது செய்யப்படவில்லை என்பது ஆச்சரியத்தை ஏற்படுத்தக்கூடிய விடயமல்ல.

சுகர்தராஜன் கொலை செய்யப்பட்டு 14 வருடங்கள் கடந்து போயுள்ளன. எக்னெலிகொட கானாமலாக்கப்பட்டு 10 வருடங்கள் கடந்துள்ளன. சுகர்தராஜன் மற்றும் எக்னெலிகொட போன்றவர்களுக்கு இழைக்கப்பட்ட துன்புறுத்தல் மற்றும் அநீதிகளுக்கு பொறுப்பு கூறுவதாக உறுதியளித்த  நல்லாட்சி அரசாங்கம் 5 வருடங்கள் கழிந்து ஆட்சியில் இருந்தும் இறங்கியுள்ளது. ஆனாலும், அவர்கள் இருவருக்கும் போலவே, கருத்துக்களை வெளிப்படுத்தும் சுதந்திரத்தை மீறியதற்காக கறுப்பு ஜனவரியில் இரையாக்கப்பட்டவர்களுக்கு எதிராக வழக்குத் தாக்கல் செய்வதாலோ அல்லது குற்றத்தை ஒப்புக்கொள்வதன் மூலமோ ​உண்மை மற்றும் நீதியை ஏற்படுத்துவார்கள் என்ற எதிர்பார்ப்பு ஒரு தொலைதூர கனவாகவே இருக்கிறது

 

ஆசிரியர் குறிப்பு: மனித உரிமை செயற்பாட்டாளரான ருக்கி பெர்ணான்டோ எழுதி 2018 ஜனவரி 24ஆம் திகதி கிரவுண்விவ்ஸ் தளத்தில் Ekneligoda, Sugirtharajan and 24th January என்ற தலைப்பில் வெளிவந்த கட்டுரையின் தமிழாக்கம். கட்டுரையின் ஒரு சில பகுதிகள் காலத்திற்கேற்ப அப்டேட் செய்யப்பட்டுள்ளதென்பதை குறிப்பிட விரும்புகிறோம்.

එක්නැලිගොඩ, සුගීර්තරාජන් සහ ජනවාරි 24

First published on 24th January 2020 at https://www.vikalpa.org/?p=36686

වර්ෂ ගණනාවක් පුරා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් මාධ්‍ය ව්‍යාපාරය සහ නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නන් විසින් ජනවාරි මාසය “කළු ජනවාරිය” ලෙස නම් කර  ඇත. මෙය විවිධ මාධ්‍යවේදීන්ගේ ඝාතන , අතුරුදහන් වීම්, හිංසා කිරීම් මෙන්ම මාධ්‍ය ආයතන වලට පහර දීම් සියල්ල ජනවාරි මස සිදුවීම සන්දර්භයෙහි ලා සලකනු ලැබීය.

ජනවාරි මස 24 වැනිදා එවැනි අඳුරු දිනයකි. ත්‍රිකුණාමලයෙහි පදිංචි දමිළ මාධ්‍යවේදී සුබ්‍රමනියම් සුගීර්තරාජන්ගේ මහතා 2006 ජනවාරි මස 24 වන දින වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. කොළඹ පදිංචි සිංහල කාටූන් ශිල්පී සහ මාධ්‍යවේදී ප්‍රගීත්  එක්නැලිගොඩ මහතා ද 2010 ජනවාරි මස 24 වන දින අතුරුදහන් විය.

මතකයෙන් ගිලිහී ගිය  මාධ්‍යවේදීයෙකුගේ ඝාතනය : සුබ්‍රමනියම් සුගීර්තරාජන්

SSR ලෙස වඩා ප්‍රකට සුගීර්තරාජන් මහතා දිනපතා පළවන දමිළ පුවත්පතක් වන සුදර් ඔලි හි අර්ධකාලීන ප්‍රාදේශීය  මාධ්‍යවේදීයෙකු ලෙස ක්‍රියා කළේය. ඔහු දෙදරු පියෙකි. තවත් මාධ්‍යවේදියෙකු සහ SSR මහතා ගේ සමීප මිත්‍රයෙකු මා SSR මහතා ට වෙඩි තබා ඇති ස්ථානය ට රැගෙන යන ලදි. එය ආසන්න වශයෙන් ආණ්ඩුකාරවරයා ගේ කාර්යාලයට මීටර් 100ක දුරින් සහ ඔහුගේ ම නිවසට මීටර් 200 ක දුරිනි. SSR මහතා ගේ තවත් මිතුරෙකු වන මාධ්‍යවේදීයෙකු පවසා සිටියේ SSR මහතා මෑතක සිට අනාරක්ෂිත භාවයෙන් පෙළෙමින් සිටි බවත් එම නිසා වෙනත් ස්ථානයක ඇති ආරක්ෂිත නිවසක් සොයමින් සිටි බවය. ඇත්තෙන්ම නිවසක් සොයා ගෙන තිබුණ ද ඔහු එයට පිටත් ව යාමට ප්‍රථමයෙන් ඝාතනය ට ලක් විය. මා කතා කළ සියලුම දෙනා ප්‍රකාශ කර සිටියේ ඔහුගේ ඝාතනය ට ආසන්නතම හේතුව විය හැක්කේ “Trinco 5 Case” ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ 2006 ජනවාරි මස දෙවන දින ත්‍රිකුණාමලය වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයින් පස් දෙනාගේ ඡායාරූප ගැනීම යි. මා හඳුනන SSR මහතා ගේ තවත් මිතුරෙකු ප්‍රකාශ කර සිටියේ ජනවාරි මස දෙවන දින උදෑසන SSR මහතා තමාට මෘතශරීරාගාරයේ තැම්පත් කර ඇති ත්‍රිකුණාමලය වෙරළේ දී ඝාතනය කරන ලද තරුණයින් ගේ මෘත ශරීරවල ඡායාරූප ගැනීම ට අවශ්‍ය බව තමාට පවසා සිටි බවයි. අප පොදු මිතුරා SSR මහතා කැමරාවක් ද සහිතව රෝහලට ඇරලවා ඇත. ඔහුට අනුව හමුදාව විසින් මියගිය තරුණයින් ගේ පවුලේ ඥාතීන් ට තබා කිසිවෙකුටත් මෘත ශරීරාගාරයේ ඇති සිරුරු බැලීමට ඉඩ සලසා නොමැත. නමුත් SSR මහතා විසින් බල කර ඇති අතර ඔහු විසින් ලබා ගනු ලැබූ ඡායාරූප ජනවාරි මස 4වන දින සුදර් ඔලි පුවත්පතෙහි පළ විය. තරුණයින් වෙඩි තබා ඝාතනය නොවූ ලෙස පෙන්නුම් කර තිබූ ඡායාරූප මතභේදයට ලක් කරමින් ඔවුන්ගේ සිරුරුවල තිබූ වෙඩි සලකුණු SSR මහතා ගේ ඡායාරූප වලින් මොනවට පිළිබිඹු වී තිබිණි.  Reporters sans Frontieres (RSF)  විසින්  ප්‍රකාශ කර සිටියේ SSR මහතා ගේ ඝාතනය ට පෙර දින ද ඔහු විසින් ත්‍රිකුණාමලය ප්‍රදේශයේ EPDP ඇතුලු දමිළ පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම් මඟින් සිදු කරන ලබන විවිධ හිංසා පීඩා කිරීම් සම්බන්ධයෙන් විස්තර කරන ලද බවයි.

ත්‍රිකුණාමලය ප්‍රදේශයේ පදිංචි SSR මහතාගේ මාධ්‍යවේදී මිතුරෙකු මා හට ඔහුගේ සහ SSR මහතාගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ වත් ඔහුගේ මරණයෙන් පසු තත්වය පිළිබඳවත් පවසා සිටියේ ය. ඔහු කියා සිටියේ SSR මහතාගේ ඝාතනය දැන ගත් සැනින් ඝාතනය සිදු වූ ස්ථානය ට තමා ගිය බවත් පසුව සිරුර බැලීමට රෝහලට හෝ අවමංගල්‍යයට වත් සහභාගී වීමට බිය වූ බවයි. දින දෙකකට පසු ඔහුට “සතුරන් නැසීමේ බලවේගය” හෙවත් “Force destroying the Enemy” යනුවෙන් වන කණ්ඩායමකින් ලිපියක් ලැබී තිබේ. එම ලිපිය මඟින් තමාට වන්නි කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සඳහා ප්‍රචාරක කටයුතු කරන බව ට චෝදනා එල්ල කර ඇති බවත් එවැන්නන් තිදෙනෙක් හඳුනා ගෙන ඇති බවත්, එක් අයෙකු ට (සුගීර්තරාජන් මහතා) තීන්දුව ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත් ප්‍රකාශ කර ඇති අතර තමාට ද ඊළඟ අවස්ථාව ඇති බැවින් දින ගණන් කරමින් සිටින්න යැයි අනතුරු අඟවා ඇත.

මාධ්‍යවේදීයෙකුගේ අතුරුදහන් වීම: ප්‍රගීත්  එක්නැලිගොඩ

SSR මහතා මෙන්ම ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ මහතා ද තම කාටූන් චිත්‍ර සහ ලිපි මඟින් විවිධ විචාර සහ හෙළිදරව් කිරීම් සිදු කළ බැවින් අදාළ පුද්ගලයන්ගේ උදහසට ලක් ව සිටි අයෙකි. එක්නැලිගොඩ මහතා ද පුතුන් දෙදෙනකුගේ පියෙකි. අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව CID මඟින්  අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තා වලට අනුව එක්නැලිගොඩ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ  රාජගිරිය ප්‍රදේශයේ දී හමුදා බුද්ධි අංශ සාමාජිකයන් විසින් පැහැර ගෙන ගොස් ගිරිතලේ හමුදා බුද්ධි අංශ කඳවුරේ තබා ඔහු විසින් එවකට ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ පවුල සම්බන්ධව රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථයක් පිළිබඳව ප්‍රශ්න කිරීම් වලට ලක් කර ඇත. අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් සිදු කළ විමර්ශන වාර්තාවලට අනුව පැහැර ගැනීම සිදු කළ පුද්ගලයන් විසින් තම ගමන නිසි වාර්තා තැබීමකින් තොරව හා අදාළ ගමන් ගත් වාහන සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු  සටහන්නො නොකොට  විසි පස් වන දින සිට විසිහත් වන දින පස්වරුව දක්වා අක්කරෛපත්තුව සිට ගිරිතලේ දක්වා ඔහු රැගෙන ගොස් තිබේ. නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් මෙම නඩුව පැවරු අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව සහ රාජ්‍ය නීතිඥයින් විසින් දිගින් දිගටම අධිකරණය හමුවේ කියා සිටියේ හමුදාව මඟින් සාවද්‍ය තොරතුරු සපයන බවත්, සාක්ෂි ඇති බව ප්‍රතික්‍ෂේප කරන බවත්, සාක්ෂි සැපයීම ප්‍රමාද කරන බවත් සහ විමර්ශන කටයුතු සහ අධිකරණය නොමග යවන බවත්ය. ඔවුන් තවදුරටත් ප්‍රකාශ කර සිටියේ හමුදාව විසින් විමර්ශන කටයුතු කෙරෙහි අවම සහයෝගයක් දක්වමින් බාධා එල්ල කරන බව සහ සාක්ෂිකරුවන්ට ද බලපෑම් එල්ල කරන බවත් ය. 2010 ජනවාරි 25 එක්නැලිගොඩ මහතා ව ගිරිතලේ හමුදා කඳවුරේ දී දුටු  සහ ප්‍රශ්න කරන ලද ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවකු විසින් ගිරිතලේ හමුදා කඳවුර තුළදී ඔහුගේ ජීවිතයට හානි සිදු කිරීමට දැරූ ප්‍රයත්නය පිළිබඳව පොලිසියට පැමිණිලි කර ඇත.

එක්නැලිගොඩ මහතා ගේ අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් සත්‍ය සහ යුක්තිය ඉල්ලමින් සිදු කරන ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරිනියක වන ඔහුගේ බිරිඳ වන සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ මහත්මියට විරුද්ධව පෝස්ටර් පත්‍රිකා එවකට ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වල ප්‍රදර්ශනය කොට තිබිණි.  සැකපිට අත් අඩංගුවට ගෙන ඇප මත නිදහස් කරන ලද නිලධාරීන් ගේ එදිරිවාදිකම් ද නොසලකා හරිමින් එතුමිය විසින් අධිකරණය කෙරෙහි පූර්ණ විශ්වාසය තබමින් තනිවම පවා අධිකරණය හමුවට සිය වරකට වඩා ගොස් ඇත. සැකකරුවන් ට පක්ෂ ව සිටින්නන් විසින් ද එතුමියට එදිරිවාදිකම් කර ඇති අතර මේ නිසා එක්නැලිගොඩ මහත්මිය විසින් එම බලපෑම් පිළිබඳව පොලිසියට වාර ගණනාවකදී  පැමිණිලි කර ඇත.  මින් එක් පැමිණිල්ලක් වුයේ බොදු බල සේනා සංවිධානයේ මහලේකම්  ගලබොඩ අත්තේ ඥානසාර හිමිට විරුද්ධ පැවති නඩු  විභාගයයි. මැදිහත් සමාදානයක් හෝ කරුණු සමථයකට පත් කිරීමක් වෙනුවට අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් මඟින් සාධාරණය ඉටු කර ගැනීම සඳහා ඇය විසින් මෙම අධිකරණ ක්‍රියාවලියට ඒ අනුව එළඹිණි.

ප්‍රකාශනයේ නිදහස 

මා හට හැඟී යන අයුරින් ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීනව ඇති වූ සිදුවීම්  පිළිබඳව සඳහන් නොකිරීමෙන් මෙම ලිපිය අසම්පූර්ණ විය හැක. 2017 වසරේදී මා හට ඉතා ප්‍රබල සහ සැලකිය යුතු තරමේ හැඟීමක් ඇති කළ සිද්ධි කිහිපයක් හරහා මා මෙය සිදු කිරීමට මම ප්‍රයත්න දරමි. කොළඹ  අවට වෙසෙන  බන්ධනාගාර සමූහ ඝාතනයකට විරුද්ධව හඬ නඟන ව්‍යාපාරයක නිරත වන පුද්ගලයෙකු ගේ නිවසට වෙඩි තැබීම,  මානව හිමිකම් නීතීඥයකු ට නාඳුනන දුරකථන ඇමතුම් වලින්  මරණ තර්ජන කිරීම, තවත් එවැනිම මානව හිමිකම්  නීතීඥයකු ට එවකට අධිකරණ අමාත්‍යවරයාගෙන් අන්‍ය ආගම් කෙරෙහි ඇති පීඩන වලට එරෙහි වීම සම්බන්ධයෙන් තර්ජන එල්ල වීම සහ මාස ගණනක සේවක වර්ජනයක් අතරතුර වෘත්තීය සමිති නායකයෙකු ද පැහැර ගෙන ගොස් තිබීම එයින් කීපයකි. උපවාසයේ නිරතව සිටි අතුරුදහන් වූවකුගේ බිරිඳ පීඩාවට ලක් වීම, යුද්ධය නිසා මියගිය අයගේ සැමරුම නැවත්වීම, එහි සංවිධායකයන්ට හිරිහැර කීරීම සහ විමර්ශනයට භාජනය කිරීම , රාජ්‍ය ආයතනයක් ඡායාරූප ගත කිරීම සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය විසින් තරුණයින් පිරිසක් ප්‍රශ්න කර තර්ජනය කිරීම, මාධ්‍යවේදීන් ප්‍රශ්න කිරීම් වලට කැඳවීම,  ඔවුන් විසින් අතුරුදහන් වීම සහ හමුදාකරණය සම්බන්ධයෙන් සිදු කෙරෙන විමර්ශන වාර්තා කිරීමෙන් වැළැක්වීම සහ තවත් කරුණු මේ අතර වේ. අත්තනෝමතික ලෙස වෙබ් අඩවි අවහිර කෙරිණි.    කිසිඳු මාධ්‍යවේදීයෙකු 2017 වසරේදී  ඝාතනය හෝ අතුරුදහන් වූවේ නොමැති වුවත් පැහැදිලිවම එය නිදහස් අදහස් ප්‍රකාශනය අවහිර කළ වසරක් ම විය. (මෙහි මුල් ඉංග්‍රීසි  ලිපිය  2018 දී පළ වූ හෙයින් 2017 සිදුවීම් පමණක්  පාදකකොට ගෙන  ලියුම්කරු විසින් මෙය ලියා ඇති බව සළකන්න).

එක්නැලිගොඩ, සුගිර්දරාජන් සහ අනෙකුත් වින්දිතයන්ගේ යුක්තිය වෙනුවෙන් වනඅපේක්ෂාව 

එක්නැලිගොඩ මහත්මිය ගේ ධෛර්යසම්පන්න, අධිෂ්ඨානගත  ව්‍යාපාරය සහ සැලකිය යුතු ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර අවධානය සහ අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුවේ  විමර්ශන කටයුතු හේතුවෙන් 2015-2016 වසර තුළදී  එක්නැලිගොඩ මහතා ගේ අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ කරුණු අනාවරණය කර ගැනීමට හැකි විය.  නමුත් හමුදාවෙන් ලද හීන සහයෝගය සහ එවකට ජනපති ප්‍රසිද්ධියේ සැකකරුවන් සිර භාරයේ රඳවා ගැනීම ප්‍රශ්න කිරීමෙන් අනතුරුව මූලික සැකකරුවන් ඇපමත නිදහස් වීම යන කරුණු පදනම් කරහෙන නඩුවේ  වර්ධනය ක්‍රමයෙන් හීන වීමටත් පසුබට වීමටත් ලක් විය. එක්නැලිගොඩ මහතාගේ අතුරුදහන් වීමට සාපේක්ෂ ව ඊට වසර 4කට පෙර සිදු කරන ලද සුගර්තරාජන් මහතා ගේ ඝාතනය ට ලැබුණු ජාතික හා ජාත්‍යන්තර අවධානය අඩුය. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇති නඩුව සහ විමර්ශන කටයුතු වර්ධනයක් නොපෙන්වුවා සේම  ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිඳු සැකපිට අත් අඩංගුවට ගැනීමක් ද නොමැති වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.

සුගීර්තරාජන් මහතා ඝාතනයට ලක්වී වසර 14 ක් ගත වී ඇත.  එක්නැලිගොඩ  අතුරුදහන් වී වසර 10 ක් ගත වී ඇත. සුගර්තරාජන් සහ එක්නැලිගොඩ  හට සිදු වූ හිංසනයන් වැනි අසාධාරණකම් වලට වගකීමක් පොරොන්දු වූ “යහපාලන” වරම ලද ආණ්ඩුව දැන් තම පාලන කාලය හමාර කොට තිබේ.නමුත් දැන්, ඔවුන් දෙදෙනාට මෙන්ම, කළු ජනවාරියේ සිදුවූ  තවත් බොහෝ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස උල්ලංඝනය කිරීම් වෙනුවෙන් , නඩු පැවරීමෙනුත්, වරද පිළිගැනීම සිදුවීම හරහාත්  සත්‍යය සහ යුක්තිය උදෙසා ඇති අපේක්ෂාවන් ඉටු වේ යයි සිතීම අඳුරු සහ දුරස්ථ සිහිනයක්ව තිබේ.

සංස්කාරක සටහන:  මානව හිමිකම්රු ක්‍රියාධරයෙකු වන රුකී  ප්‍රනාන්දු විසින් 2018 ජනවාරි 24 දින අප සහෝදර GroundViews  වෙබ් අඩවියට යන ලද Ekneligoda, Sugirtharajan and 24th January   නම් ඉංග්‍රීසි ලිපියෙහි පරිවර්තනයකි. සංස්කාරක මණ්ඩලය විසින් මුල් ඉංග්‍රීසි ලිපියේ සඳහන්  ඇතැම් කරුණු  යාවත්කාලින කොට තිබෙන බව සලකන්න.

Ekneligoda disappearance – 10 years struggle for truth and justice

First published on 24th January 2020 at https://groundviews.org/2020/01/24/ekneligoda-disappearance-10-years-struggle-for-truth-and-justice/

Today, 10th January 2020, is 10 years since the disappearance of journalist and cartoonist Prageeth Ekneligoda. It also marks 10 years of struggle for truth and justice by his wife, Sandya Ekneligoda and two young sons.

Investigative reports by the Criminal Investigation Department (CID) to the Homagama Magistrate Courts indicate that Ekneligoda was abducted from Rajagiriya in the Colombo district by Army Intelligence personnel, and taken to Giritale Army Intelligence camp in Polonnaruwa district. There he had been questioned about a book related to Rajapaksha family – which includes present President Gotabhaya and former President Mahinda. Army Intelligence personnel have been arrested as suspects and released on bail. Both the CID and State Counsel leading the case on behalf of the Attorney General’s (AG) department, had repeatedly told courts of the Army providing false information, denying possession of evidence, delaying production of evidence and misleading investigations and courts. They had also reported a lack of cooperation and obstructions towards investigations from the Army, and intimidation of witnesses. A key witness, who had seen and questioned Ekneligoda in the Giritale camp on 25th January 2010, has complained to the Police about a conspiracy to harm his life from the Giritale camp.

The trial for the 2010 January abduction began in November 2019, at a three judge special high court trial at bar, in Colombo. Nine accused are being prosecuted. Separately, in December 2019, trial began in Homagama High Court in relation to abduction of Prageeth in 2009.

Sugirtharajan – killing of Tamil jourmalist on 24th January 2006

Four years before Prageeth’s abduction, in 2006, on the same day, 24th January, Sugirtharajan, popularly known as SSR, a part-time provincial journalist working for the Tamil language daily Sudar Oli, was killed. Like Prageeth, he was a father of two children. He was shot less than 100 meters from the Eastern Governor’s office and about 200 meters from his own house. Before the killing, SSR had been feeling insecure and wanted to find a safer house in a different location. A house had been identified, but he was killed before he could actually move. The reason appears to be the photos he took of 5 youth murdered on the beach of Trincomalee on 2nd January 2006, popularly known now as the “Trinco 5 case”. The military was trying to prevent anyone, even the families of the youth, access to the mortuary to see the bodies, but SSR had persisted. The photos he took were published on “Sudar Oli” newspaper on 4th January 2006. They had shown clear gunshot wounds, thus, disputing the version that the youth had not been shot dead. Reporters sans frontières (RSF) had noted that SSR had also detailed the abuses committed by Tamil paramilitary groups including the EPDP in the Trincomalee region, the day before his murder. One journalist friend of SSR in Trincomalee said he had spontaneously rushed to the spot of the killing when he heard the news, but later, was too scared to go to the hospital to see the body or even for the funeral. Two days later, he had got a letter, from group called “Force destroying the Enemy”. The letter had accused him of canvassing for Vanni Tigers, that 3 such persons had been identified, verdict had been delivered and implemented on one person (Sugirtharajan) and that he should count his days, as he was going to be the 2nd.

Death threats to journalists and continuing violations of free expression

Yesterday, 23rd January 2020, seven Tamil journalists in Eastern district of Batticaloa were threatened with death, through a leaflet left at the Batticaloa Press Club. A police complaint was lodged, but no protection was offered by the police. About 30 incidents threatening freedom of expression had been reported in local media in 2019, including arrests, questioning, assaults, threats, intimidations, and restrictions of journalists, media personnel, writers, artists and raids on media offices. Also in 2019, during the time of the former president, the state owned TV “Rupavahini” was reported to have been brought under Ministry of Defense and the ICCPR Act was used and threatened to be used against writers. Self-censorship has re-emerged after the presidential elections.

New challenges for truth and justice

There has been some progress in perusing justice for Prageeth, but there is also uncertainties and fears that the progress achieved may not be sustained through the two trials which have just began. After the November 2019 presidential elections, there has been dramatic changes in the CID whose investigations and reports to Homagama courts had enable the trial to commence. A top investigator in the CID had fled the country and the Director of the CID was transferred. During the presidential election campaign, the present President had pledge to release all war heroes.

Compared to Ekneligoda, there has been very little national and international interest about Sugirtharajan, murdered four years before Ekneligoda disappeared. Not surprisingly, there is no progress in investigations and no arrests. Justice for Sugirtharajan is unlikely, as it is for killing numerous other journalists and disappearances of tens of thousands of Sri Lankans.

On 17th January 2020, the new President followed in the footsteps of former Prime Minister Ranil Wickramasinghe in making casual, insensitive and irresponsible statements that disappeared Sri Lankans are dead, without providing details of how, where, when and at whose hands they died to families. He seems to be ignoring the efforts of families of disappeared – some Tamil families have been at continuous roadside protests in the North for nearly three years, others have perused court actions in North and South, held discussions with the political leaders including former President, and involved in variety of initiatives to know the truth – about their disappeared sons, daughters, brothers, sisters, husbands and even grandchildren. The President had also chosen to refer to them as “missing” and tell this to the UN Resident Coordinator instead of to the families of disappeared. The President also says “Most of them had been taken by the LTTE or forcefully conscripted”. It is true that LTTE had taken away many, but many families of disappeared have personally seen their family members and others they knew been taken away by the Army after surrendering at the end of the war – this includes children and a Catholic Priest. They have stated this to Presidential Commissions of Inquiry appointed by Gotabaya’s brother Mahinda Rajapakse and also in Sri Lankan courts. President’s statement saying that death certificates will be issued is also very much concerning, as families only want to have death certificates after knowing for sure their family member are dead, such as by seeing the body, ascertaining identity of remains and / or knowing circumstances of the death. It is also a step backwards from the 2016 amending of the registration of deaths (temporarily provisions) Act no. 19 of 2010 to facilitate issuance of temporary “certificates of absence” till fate and whereabouts of disappeared persons are confirmed.

Signs of hope

In this bleak scenario, there are signs of hope – journalists and others who continue to reveal uncomfortable truths, ask difficult questions, challenge the powerful and the rich and expose past and ongoing abuses such as corruption, militarization, environmental problems, repression of religious and ethnic minorities etc. Many survivors, victim’s families and affected communities continue to pursue truth and justice. On 28th January, media freedom organizations have organized the annual “Black January” commemoration. Despite fears, defiance and resistance is alive and must be nurtured.

Prageeth Ekneligoda’s wife, Sandya Ekneligoda is an icon of defiance, resistance and hopes for justice. A symbol of the power of the vulnerable, overcoming the vulnerabilities of the powerless.  She had braved death threats to her and children, intimidations, discrediting to pursue truth and justice. Hostile posters had appeared in public places against her and there has been online vilifications. Around 2012, she was subjected to harsh questioning in courts by a Deputy Solicitor General at the Attorney General’s Department, implying her search for truth and justice for her husband was bringing the country into disrepute. When Mr. Mohan Peiris, the head of the then Government’s delegation to the UN Committee Against Torture claimed that Prageeth was living abroad, Sandya wrote to the Committee to make further inquiries and in Sri Lanka, persisted in getting Mr. Peiris to testify in courts. She has been in courts more than 100 times, sometimes alone, despite the hostility of suspects and accused from Army Intelligence (and their supporters). When she was threatened inside court premises by Buddhist Monk Galaboda Ethhe Gnanasara, leader of the Bodu Bala Sena, she complained to the police, and later resisted attempts to “settle” the case through mediation. The Magistrate at that time, also complained about the Monk’s behavior in courts on that day and the Monk was convicted for both cases. The former President pardoned the monk, but Sandya is now challenging that pardon in courts. As a mother and a wife, Sandya wrote to the then President Mahinda Rajapakha’s wife, appealing for the first lady’s interventions to help find Prageeth. She stood outside the parliament with her teenaged son and distributed appeals to parliamentarians. She and her son went to the Galle Literary Festival and distributed appeals to the writers and others gathered there. She took the initiative in organizing numerous protests and vigils in Colombo. When it became obvious that Army was not cooperating with the investigators, Attorney General’s Department and courts, Sandya met the then Army Commander personally to appeal for help. She also met with diplomats, UN officials, international organizations and foreign journalists to generate international support to seek truth and justice. She worked with Prageeth’s friends and concerned people to publish books with his articles and cartoons. She also supported Tamil families of disappeared in their struggles, visiting and joining them in protests in the North and talking about their struggles in her own work. And alongside all of this, she also had to struggle to bring up her two teenaged sons, now young adults, trying to fill the void of the disappeared father.

Although I never knew Prageeth personally, in the last ten years, I had spent some significant amount of time with Sandya. Often on the streets at vigils, protests, religious events – in Colombo, but also in North with Tamil families of disappeared. Also in courts, at seminars, meetings. At the UN and with diplomats, foreign journalists. Sometimes interpreting for her. And at her house. This ten year long association with Sandya has been very challenging – her energy, proactive and regular initiatives, courage, determination is difficult to keep up with. But it’s also been one of the most rewarding and inspiring experiences for me as an activist.

ජිවිත ආරක්ෂාව පතා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි සරණාගතයන්ට රැකවරණය නොදීමට තරම් ඡන්ද ප්‍රචාරණය වැදගත්ද?

First published at https://www.vikalpa.org/?p=36085 on 8th Nov. 2019

මගේ පාකිස්තාන ජාතික යෙහෙළියක පසුගිය සති අන්තයේ මට එවූ කෙටි පණිවිඩයක “කරුණාකර මගේ පවුල බේරාගන්න!” යනුවෙන් ආයාචනා කොට තිබුණි. ඇය එලෙස සඳහන් කර සිටියේ ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයන් වීම හේතුවෙන් පීඩා විඳ, පසුව පාකිස්තානයෙන් පලා ආ, ළමයින් තුන්දෙනෙකු ඇතුලුව හත්දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ඇගේ පවුල පිළිබඳවයි. ඔවුන් සිය ජීවිතාරක්ෂාව බලාපොරොත්තුවෙන් ඔක්තෝබර් 27 වැනි දින උදෑසන කටුනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ගොඩබැස්ස නමුත්, ශ්‍රී ලංකා ආගමන නිලධාරීන් විසින් රඳවා තබාගැනීමෙන් පසු, ඔක්තෝබර් 28 වැනි දින රාත්‍රියේ නැවත පිටුවහල් කරන කිරීම හේතුවෙනි.

ඒ සති අන්තයේම මට ලැබුණු තවත් කෙටි පණිවිඩයක “අපිට උදව් කළ හැකි කවුරුහරි ඉන්නවාද?” යනුවෙන් විමසා තිබුනේ පාකිස්තාන් ජාතික “අහ්මදි” ආගමික පසුබිමක් ඇති පවුලකි. ඔවුන් ද, පාකිස්තානයේ ඔවුන් ලක්වන පීඩාවලින් මිදීමේ අරමුණින් ආරක්ෂාව පතා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අය යි. නමුත් ඔවුන්ව ද නැවත පිටුවහල් කරන ලදී.

ඔවුන්ගේ බැරෑරුම් ආයාචනාවන්ට පිළිතුරු ලෙස, මම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලයේ ප්‍රධානියා ද, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිත්‍ය නියෝජිත සහ මානව හිමිකම් කොමිසම ද සම්බන්ධ කරගත්තෙමි. නමුත් ඔවුන්ගේ උත්සාහයන් ද නිෂ්ඵල කරමින්, ඒ පවුල් රටින් පිටමං කරන ලදී. මිතුරු සම්බන්ධතා හරහා අගමැතිවරයා ඇතුලු ආණ්ඩු පක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් ද සම්බන්ධ කරගත් නමුත්, ඔවුන් කියා සිටියේ ඔවුන් ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාරවල කාර්යබහුල බැවින් සහ මේ අවස්ථාවේ එම පවුල්වලට උපකාර කිරීම ඔවුන්ගේ අපේක්ෂකයන්ට අවාසි සහගත විය හැකි බව යි. සිය ජීවිතවල ආරක්ෂාව පතා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි පවුල් දෙකක ආයාචනාවලට වඩා ඡන්ද ප්‍රචාරණ  වැදගත් වූ බව ඉන් පැහැදිලි විය.

තාවකාලික රැඳීසිටින්නන් පිටුවහල් කිරීම ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිය බවත්, මේ හැර වෙනත් තාවකාලික රැඳීසිටින්නන් ද පිටුවහල් කිරීමට ලක් වූ බවත් මට දැනගන්නට ලැබිණි.

මෙලෙස පිටුවහල් කළ පවුල් දෙකම ගුවන්තොටුපළේ රඳවා තබාගත් කාලය අතරතුර තාවකාලිකව රැඳීසිටීම අපේක්ෂාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයට අයැදුම් කර තිබුණි. ඔවුන්ව පිටුවහල් කිරීම, තාවකාලික රැඳීසිටින්නන්ව ඔවුන් පැමිණි රටවලට නැවත පිටුවහල් නොකිරීම පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තිය සපුරා උල්ලංඝනය කිරීමකි.

එමෙන්ම සරණාගතයන් සහ තාවකාලිකව රැඳීසිටීම අපේක්ෂාවෙන් එන පුද්ගලයන්ට අවශ්‍ය පහසුකම් සැලසීමේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ න්‍යායපත්‍රය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් කැප වී ක්‍රියා කළ යුතු බව පෙන්වාදෙන, 2005 දී ශ්‍රී ලංකා රජය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය අතර ඇතිකරගත් අවබෝධතා ගිවිසුම ද, සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය ට තාවකාලික රැඳීසිටින්නන් සඳහා “බාධා රහිත ප්‍රවේශයක්” තහවුරු කළ යුතු බව එහි විශේෂයෙන් සඳහන් කර ඇති 4 වන වගන්තිය ද, මින් බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය වේ. කෙසේ වුවද, ඉහත කී අවස්ථාවල දී එම සරණාගතයන්ට එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය සමඟ සම්බන්ධ වීමේ අවස්ථාව අහිමි කර තිබුණි.

ඉහත කී තාවකාලික රැඳීසිටින්නන් ගැන වූ එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ න්‍යායපත්‍රය සම්බන්ධ අවබෝධතා ගිවිසුමේ ලක්ෂණ 2006 වසරේ ජූනි මස 01 වැනි දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි එම වසරේම මැයි මස 30 වැනි දින ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍යාංශය සහ එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය අතර අත්සන් කළ යොමුකිරීම් අනුදේශ අනුසාරයෙන් වැඩිදුරටත් විස්තර කෙරිණි. යොමුකිරීම් අනුදේශවල 5 (a) වගන්තියට අනුව, තාවකාලික රැඳීසිටීමේ අරමුණින් පැමිණෙන අය සඳහා උපදේශන සැසියක් පැවැත්වීමට එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයට අවස්ථාව ඇති අතර, ඉන්පසු ඔවුන්ව සැලකිල්ලට ලක්විය යුතු පුද්ගලයන් ලෙස ලියාපදිංචි කරගෙන, සති 2කට බලපැවැත්වෙන තාවකාලික රැඳීසිටීම සඳහා වූ සහතිකයක් නිකුත් කළ යුතු ය. යොමුකිරීම් අනුදේශවල 5 (b) වගන්තියට අනුව, ජාතික ආරක්ෂාව, මහජන සාමය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර බැඳීම් යන කරුණු මත, තාවකාලික රැඳීසිටීම සඳහා වූ සහතිකය එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් නිකුත් කර එය ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට යොමුකිරීමෙන් පසු, යම් පුද්ගලයන් ශ්‍රී ලංකාවට ඇතුළත් කරගැනීමට එරෙහිව ආගමන හා විගමන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය වෙත විරෝධතා ගොනු කළ හැක. එමෙන්ම, යොමුකිරීම් අනුදේශයන්ට අනුව, මේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීම පිණිස ආගමන – විගමන දෙපාර්තමේන්තුව, විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ එ.ජා. සරණාගතයන් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය අතර රැස්වීමක් පැවැත්විය යුතුව තිබුනද, අදාළ පවුල් දෙක සම්බන්ධයෙන් නම් මේ කිසිදු ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කෙරුණේ නැත.

රඳවා තබාගත් කාලය අතරතුර එම  පවුල්වලට සලකා තිබුනේ ඉතා අකාරුණික ලෙසිනි. උණ රෝගයෙන් සහ උදරයේ වේදනාවෙන් පීඩා විඳිමින් සිටි අහ්මදී පවුලේ කාන්තාවක ප්‍රතිකාර සඳහා රෝහලකට ඇතුළත් කරන ලෙසට කළ ඉල්ලීම් නොසලකා හරින ලද අතර, ගුවන්තොටුපළේ දී ඇයට යම් තරමකට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දී තිබුණි. අසනීපයෙන් පෙළුණු මේ කාන්තාව දරුණු ලෙස ආතතියට හා කම්පනයට පත්ව සිටි අතර, ඉංග්‍රීසි කතා කළ නොහැකි ඇයව ඇගේ සැමියාගෙන් ද වෙන්කර තබන ලද බව ද වාර්තා වේ. ගුවන්යානයට නැගීම දැඩිව ප්‍රතික්ෂේප කරමින්, තමන්ව පිටුවහල් නොකරන ලෙස ආයාචනා කළ ක්‍රිස්තියානි ආගමික පවුල  ගුවන්යානයට බලහත්කාරයෙන් ඇදගෙන ගොස් තිබුණි.

අසනීප තත්ත්වයෙන් පෙළුණු, ගුවන්යානයට නැගීම ප්‍රතික්ෂේප කළ පුද්ගලයන්ව අදාළ ගුවන් ගමන සඳහා ගුවන්යානයට නංවාගැනීම මගින් ශ්‍රී ලංකා ගුවන් සේවයේ අපසහායකත්වය ද මේ අමානුෂික දුක්ඛාන්තයට දායක වී තිබුණු බව පැහැදිලිව පෙනී යයි. ඔවුන්ව රඳවා තබාගන්නා ලද්දේ බලහත්කාරයෙන් වීම සහ ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් පිටුවහල් කිරීම සඳහා ගුවන්යානයට නංවා තිබීම යන සාධක පසෙක ලා, රඳවා තබා සිටි දින 2ක කාලය සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 220ක් ගෙවන මෙන් ද අහ්මදී පවුලට බලකර තිබුණි.

යළි පාකිස්තානයට යාමෙන් පසු, එම අහ්මදි පවුල නැවත තර්ජනවලට මුහුණ දෙමින් සිටියි. ඔවුන්ට අනුව, ප්‍රදේශයේ සුන්නි මුස්ලිම් කණ්ඩායමක්, රට හැරදා යාමට ඔවුන් ගත් උත්සාහය ගැන පවසමින්, ඔවුන්ට පාඩමක් ලෙස ආගමික අපහාස චෝදනා මත රැඳවුම් භාරයට ගන්නා බවටත්, ඔවුන්ගේ දේපළ බලහත්කාරයෙන් පවරාගන්නා බවටත් ඔවුන්ට තර්ජනය කර තිබේ.

තාවකාලික රැඳීසිටින්නන් සහ සරණාගතයන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව වැනි රටවල ස්ථිර පදිංචිය ලැබෙනතුරු මෙහි වාසය කිරීමට යි. ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඔවුන්ගේ වාසය ද ඉතා අසීරු ය.රජය විසින් ඔවුන්ට මෙහි රැකියා කිරීම තහනම් කර ඇති අතර, ළමුන් සඳහා අධ්‍යාපනය ලැබීමේ පහසුකම් හෝ ආහාර, නවාතැන් පහසුකම් ද ලබාදෙන්නේ නැත. මේ පිරිසෙන් 2/3කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරවලින් පසු රටෙන් පිටමං කළ අතර, සමහරු පහරදීම් සහ තර්ජනය කිරීම්වලට ද ලක්විය. කෙසේ වුවත්, ඒ තත්ත්වය පසුගිය මාස කිහිපයේ දී ක්‍රම ක්‍රමයෙන් හොඳ අතට හැරෙමින් පවතියි.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය 2014 වසරේ දී ශ්‍රී ලංකාවෙන් සරණාගතයන් පිටුවහල් කිරීමට විරුද්ධ විය. ඔවුන් දැන් කළ යුත්තේ ද එය යි. එමෙන්ම පෙර කී අවබෝධතා ගිවිසුම, යොමුකිරීම් අනුදේශ සහ සරණාගතයන්ව ඔවුන් පැමිණි රටවලට නැවත පිටුවහල් නොකිරීම පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තිය යනාදියට නිසි ගරුත්වය ලබාදෙමින් කටයුතු කිරීමට ද ශ්‍රී ලංකා රජය පෙළඹවිය යුතු ය. ඡන්දදායකයන් නොවූවත්, සරණාගතයන් ද මනුෂ්‍යයෝ ය. දේශපාලකයන්, දේශපාලන පක්ෂ සහ ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් ලෙස අපි ඔවුන්ව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොයුතු අතර, තාවකාලිකව මෙහි රැඳීසිටීමේ අරමුණින් මෙහි පැමිණෙන ඔවුන්ව සාදරයෙන් පිළිගෙන, අනුග්‍රහය සහ රැකවරණය සලසා දිය යුතු ය.

සංස්කාරක සටහන : ලියුම්කරු විසින් 2019 ඔක්තෝබර් 30 වැනි දා මුල්වරට Groundviews වෙබ් අඩවියේ මෙම ලිපිය ‘Sri Lanka resumes deportation of asylum seekers’ යනුවෙන් ඉංග්‍රිසි භාෂාවෙන් පළ කොට තිබේ.

Sri Lanka resumes deportation of asylum seekers

First published at https://groundviews.org/2019/10/31/sri-lanka-resumes-deportation-of-asylum-seekers/ on 31st October 2019

“Please save my family, please” was the message I received from a Pakistani friend last weekend. It was about her family of seven, including 3 children, who had fled Pakistan after facing persecution as Christians. They had arrived at the Katunayake airport on the morning of 25th October, seeking safety, but was detained and deported back by the Sri Lankan Immigration on the night of 28th October.

“Can anybody help us” was also a message I got in the weekend – from a Pakistani Ahmadi family, who had also fled persecution in Pakistan and come to Sri Lanka seeking safety. But they too were deported back.

In response to their desperate appeals, I contacted the head of UNHCR in Sri Lanka, the UN Resident Coordinator, Human Rights Commission. Despite their efforts, the two families were deported. Through friends, I also contacted government politicians, including the Prime Minister. The answers I got was they are busy with election campaigns, and helping these families might harm prospects of their candidates. Clearly, electoral campaigners mattered more than desperate pleas of two families who had come to Sri Lanka to save their lives.

I was also informed that the policy of the government is to deport asylum seekers. That there have been others who have been deported.

Both these families deported had applied for asylum to UNHCR Sri Lanka while being detained at the airport. Deporting them is a blatant violation of the principle of non-refoulment.

It is also a violation of the 2005 Memorandum of Understanding (MOU) between the government of Sri Lanka and UNHCR, where the government has committed to facilitate UNHCR’s mandate in favour of asylum seekers and refugees, with article 4 of the MoU assuring UNHCR of “unimpeded access” towards asylum seekers. But in these cases, the asylum seekers were denied access to UNHCR.

Aspects in this MoU related to UNHCR’s mandate on asylum seekers was further elaborated through a Terms of Reference (ToR) signed between the Sri Lankan Ministry of Foreign Affairs (MFA) and UNHCR on 30th May 2006 and effective from 1st June 2006. Article 5 (a) of the ToR provides for UNHCR to have a counselling session with asylum seekers, and then register asylum seekers as persons of concern and issue temporary asylum certificates valid for 2 weeks. Article 5 (b) of the ToR provides that Department of Immigration and Emigration may submit any objections regarding admission of any individuals to Sri Lanka to UNHCR, taking into consideration national security, public order or Sri Lanka’s international commitments, after the temporary asylum certificate has been issued and submitted to them by UNHCR. In this case, based on the ToR, there has to be a meeting between the Immigration, MFA and UNHCR to discuss the case. None of these procedures were followed in terms of the above two families.

The families were treated very badly while in detention. The Ahmadi lady had fever and stomach pains and were denied requests to be admitted to hospital, though some medical care was provided at the airport. This sick lady, who was depressed, severely traumatized and unable to communicate in English, was separated from her husband. The Christian family, was forcibly dragged to the flight, even as they were pleading not to be deported and refusing to board a flight.

Sri Lankan Airlines appears to be also complicit in this inhuman tragedy, boarding persons who are sick and refusing to be on the flight. They had compelled the Ahmadi families to pay USD 220 for the two days they were detained – despite the fact that they were forcibly detained and put on a flight back from the Sri Lankan government.

Since going back, the Ahmadi family had faced fresh threats. According to them, a local Sunni Muslim mob had referred to their attempt to leave the country and told they will be taught a lesson, including getting them detained on blasphemy charges and grabbing their properties.

Asylum seekers and refugees come to live in Sri Lanka temporary, till they find permanent resettlement in countries like USA and Canada. Their lives in Sri Lanka are also difficult – the government doesn’t allow them to work and don’t provide education for children, food or housing. About 2/3 were evicted after the Easter Sunday bombings, some were beaten and threatened, and its only in last few months they are slowly recovering.

In 2014, the UN opposed the deportation of asylum seekers from Sri Lanka. They should do the same now, and try persuade the Sri Lankan government to honour the MOU, TOR and principle of non-refoulment. Asylum seekers and refugees are not voters, but they are human beings. Politicians, political parties and as Sri Lankan citizens, we must not turn our backs on them, but welcome them, support and care for them when they come to us seeking temporary refuge.

 

දින 900 ක් පුරා විරෝධතා: තවමත් සත්‍යය සහ යුක්තිය සොයා යමින්

First published on 9th Sept. 2019 at https://www.vikalpa.org/?p=35684

බලහත්කාරයෙන් අතුරුදන් කිරීමේ වින්දිතයන්ගේ අන්තර්ජාතික දිනය අගෝස්තු 30 වැනි දින ට යෙදී තිබිණි. රජයේ සංඛ්‍යාලේඛනවල ට අනුව ශ්‍රී ලංකාවෙන් වාර්තා වී ඇති අතුරුදන් වීම් පිළිබඳ ව 65,000ක ට වැඩි පැමිණිලි සංඛ්‍යාවක් ගොනු වී තිබුන ද, බහුතරයක් ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට, බහුතරයක් මාධ්‍යයන්ට සහ ආණ්ඩුවට එය තවත් එක දවසක් පමණක්ම විය.

අතුරුදන් වූවන් ට සිදු වූයේ කුමක්ද යන්න සහ ඔවුන් සිටින්නේ කොහේද යන්න විමසීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය ආයතනය වන ‘අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය’ විසින් කොළඹ දී සාකච්ඡාවක් සංවිධානය කර තිබුණි. එම අවස්ථාවට සහභාගී වූ අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් විසින් සංවේදී මතකයන් අකුරු කොට තිබූ අතර, ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන්ගේ ඡායාරූප ද එහි ප්‍රදර්ශනය කර තිබුණි.

කෙසේ වුවද, උතුරේ සහ නැගෙනහිර මේ තත්ත්වය වෙනස් ව පැවති අතර, දමිළ ජාතික අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල් මහපාරේ විරෝධතා පැවැත්වූහ. ඔවුන්ගෙන් බහුතර දෙනා දින 900ක ට අධික කාලයක් මහපාර අද්දර විරෝධතාවේ යෙදෙන අතරතුර, අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය, ජනාධිපතිවරයා, ඇමතිවරු, වෙනත් දේශපාලකයන් සහ නිලධාරීන් සමග සාකච්ඡා ද පැවැත්වූහ. නැගෙනහිර පළාතේ විරෝධතාව කල්මුණේ හි දී පැවති අතර, උතුරු පළාතේ විරෝධතාව ඕමන්තෙයි හි දී පැවැත්විණි. ඕමන්තෙයි හි පැවති විරෝධතාව ට කොළඹින් මා හා තවත් මිතුරන් කිහිපදෙනෙක් සහභාගී වූ අතර, ඒ අතර සිය සැමියා හා පුතුන් අතුරුදන් වූ මුස්ලිම් හා සිංහල ජාතික කාන්තාවන් දෙදෙනෙක් ද විය. එහි සිටි පවුල් මා හා පැවසුවේ ඔවුන් විරෝධතාව සඳහා ඕමන්තෙයි තෝරාගැනීම ට විශේෂ හේතුවක් ඇති බව යි.

ඔවුන්ට අනුව, ඔවුන්ගේ ඥාතීන් යුද්ධයේ අවසාන කාලයේ හමුදාව විසින් කැඳවාගෙන යාමෙන් පසු අතුරුදන් වූ අය වූහ. අතුරුදන් වූවන්ගේ කාර්යාලයේ සාමාජිකයන් අතුරින් පවුලේ සාමාජිකයෙක් අතුරුදන් වීමට ලක් වූ එකම සාමාජිකාව වන, මඩකලපුවෙන් පැමිණි ජෙයදීපා පුණ්‍යමූර්ති නම් දමිළ ජාතික කාන්තාව විසින් කොළඹ පැවැත්වුණු අතුරුදන් වූවන්ගේ කාර්යාලය මගින් සංවිධානය කළ උත්සවයේ දී ඉස්මතු කළ කරුණක් වූයේ අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල්වලට අවශ්‍ය වන්නේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව රජයේ ආයතනවලට කිසිදු අවබෝධයක් නොමැති බව යි. එමෙන්ම අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල්වලට අවශ්‍ය අනුකම්පාව නොව ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු බව ද ඇය වැඩිදුරටත් පවසා සිටියා ය.

වසර ගණනක් පුරාවට හැකි පමණින් සිය දායකත්වය ලබා දී තිබියදීත්, පිළිතුරු නොලැබීම පිළිබඳව අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ඇතුළු රාජ්‍ය ආයතන ගැන වූ කලකිරීම සහ විශ්වාසය කඩවීම ඕමන්තෙයි විරෝධතාවේ දී පැහැදිලිව පෙනුනි. මේ නිසා ජාත්‍යන්තර මැදිහත්වීම් අත්‍යවශ්‍ය බව ට වූ අඛණ්ඩ ඉල්ලීම් සඳහා මඟපෑදුවේය. එහෙත්, අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල් ඔවුන් වෙනුවෙන් පිහිටුවන ලද නවතම රාජ්‍ය ආයතනය ට එක් අවස්ථාවක් ලබා දීම සඳහා උත්සුක විය. ඔවුන් විශේෂයෙන් සඳහන් කර සිටියේ තමන් සිද්ධීන් 5ක් පිළිබඳව පසුගිය මාසයේ දී අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ට තොරතුරු ලබා දුන් බවත්, තමන් ඔවුන් ගැන විශ්වාසය තබන්නේ අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ඒවා ගැන සත්‍යය විමර්ශනය කරන ආකාරය මත පදනම් ව විනා ඔවුන් විසින් විවෘත කරන කාර්යාල ගණන හෝ ඔවුන් විසින් ප්‍රදානය කරන හානිපූර්ණය කොපමණද යන්න මත පදනම්ව නොවන බවයි. කෙසේ වුවද, සමහර පවුල් තවමත් පවසා සිටින්නේ තමන්ට අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ගැන කිසිදු විශ්වාසයක්, හැඟීමක් නොමැති බවයි.

වසරකට පෙර, අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය විසින් වැදගත් නිර්දේශ කිහිපයක් නිකුත් කරන ලදී. කෙසේ වුවද, ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ප්‍රගතිය ඉතා සුළු බව එහි සභාපතිවරයා මේ වසරේ පිළිගත්තේය. ඔවුන් විසින් නිර්දේශ කරන ලද අන්තර්කාලීන සහන ලබාදීමවත් අවම වශයෙන් සිදු වූයේ නැත. මෙය අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ට පමණක් නොව හානිපූර්ණය පිණිස වන කාර්යාලය ට ද කළු පැල්ලමකි. වින්දිතයන්ගේ අයිතීන් සුරැකීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගැනීමට බලතල ලද ව්‍යවස්ථාපිත ආයතනයක් ලෙස අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය තම නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා මීටත් වඩා ක්‍රියාකාරී ප්‍රවේශයක් ගත යුතු අතර, අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල් විසින් ගන්නා අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග, අනුස්මරණ, ලේඛනගත කිරීම් සහ වෙනත් දුක්ගැනවිලි සඳහා සෘජුවම මැදිහත් වෙමින් සහයෝගය ලබාදිය හැකි ආකාර මොනවාද යන්න සලකා බැලිය යුතු ය.

ඕමන්තෙයි විරෝධතාවේ දී මෙන්ම ඊට පෙරත්, සමහර පවුල්වල සාමාජිකයන් පවසා සිටියේ සත්‍යය සහ යුක්තිය වසන්කිරීම සඳහා හානිපූර්ණය යොදාගැනීමේ අවදානමක් ඇති බවත්, ඔවුන්ට අවශ්‍ය යුක්තිය විනා හානිපූර්ණය නොවන බවත් ය. කෙසේ වුවද, අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල් බහුතරයකට එවැනි අන්තර්කාලීන සහන සහ හානිපූර්ණ අත්‍යවශ්‍ය වන අතර, ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ඔවුන්ට අවාසිදායක විය හැක. නමුත් එක් අයිතියක් තවත් අයිතියක් සඳහා හුවමාරු කරගැනීම පිළිබඳව අපි අවධානයෙන් සිටිය යුතු ය. අතුරුදන් වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලයේ සාමාජිකා ජෙයදීපා අවධාරණය කර ඇත්තේ නිර්දේශිත අන්තර්කාලීන සහනාධාරය (මසකට රු. 6000 බැගින්) යනු අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල් විසින් සත්‍යය සොයායාම වළකාලන ආකාරයේ යමක් නොවන බවයි. මගේ අත්දැකීම්වලට අනුව නම්, එවැනි සහායන් හරහා විරෝධතා, අධිකරණ නඩු සහ අන්තර්ජාතික උද්දේශනවල නියැලීම පිණිස අදාළ පවුල් ශක්තිමත් කරන අතර, ඔවුන් දානපතියන්, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, කතෝලික දේවස්ථාන, විදෙස් ඩයස්පෝරාවන් ආදීන් මත යැපීම ද අවම කරයි.

අතුරුදන් වීම් පිළිබඳව ගැනෙන උත්සාහයන් ආවරණය කරමින් ආරක්ෂක හමුදාවේ අඳුරු සෙවනැල්ල පැතිර ගොස් තිබේ. මාධ්‍යවේදියෙකුගේ සහ තරුණයන් කිහිපදෙනකුගේ අතුරුදන් වීම සම්බන්ධයෙන් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ දී හමුදා සහ නාවික හමුදා නිලධාරීන් කිහිපදෙනෙකු අත්අඩංගුවට පත්ව ඇත. එමෙන්ම පසුගිය කාලයේ ශ්‍රී ලංකා අධිකරණය විසින් හමුදාව අතුරුදන් කිරීම් සඳහා වගකිවයුතු බවට තීන්දු කර ඇති අතර, සමහර විටෙක ඒ සඳහා වරදකරුවන් කර ඇති අවස්ථාවන් ද දක්නට ලැබේ. මානව හිමිකම් කොමිසම විසින් පත්කළ විශේෂ කමිටුවක් මගින් අතුරුදන් වූ බවට සැලකෙන පුද්ගලයන් හමුදාව විසින් සිය භාරයට ගත් බව සාක්ෂි සහිතව සොයාගෙන ඇතිමුත් ඔවුන්ව නිදහස් කළ බවට හෝ වෙනත් යම් තැනක රඳවාගෙන ඇති බවට හෝ ඔවුන් ජීවතුන් අතර සිටින බවට කිසිදු සාක්ෂියක් මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැති වග ද ද මෙහිදී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතුය. ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන් හමුදාව විසින් රැගෙන ගිය පසුව නැවත නොදුටු බවට හෝ ඔවුන්ව අවසාන වරට දුටුවේ හමුදා කඳවුරුවල බවට අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල්වල අය කඳුළුබර දෙනෙතින් යුතුව හඬමින් කියා සිටින විශ්වාස කටයුතු කතා මම ද අනන්තවත් අසා ඇත්තෙමි. එහෙත් දැන්, අතුරුදන්වීම්වලට වගකිවයුතු බවට විශ්වාස කෙරෙන, හිටපු හමුදා සොල්දාදුවෙක් සහ ආරක්ෂක ලේකම්වරයෙක් ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙක් ලෙසින් අප හමුවේ සිටී. අපරාධ සැකකරුවෙකුට ආරක්ෂාව ලබාදුන් බවට සහ අතුරුදන් වීම් පිළිබඳ ව විභාග වෙමින් පවතින අධිකරණ නඩුවක සාක්ෂිකරුවෙකුට තර්ජනය කළ බව ට චෝදනා ලබා අත්තඩංගුවට පත් වූ පුද්ගලයෙක් අප රටේ ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කරමින් සිටී. එමෙන්ම අපේ නවතම හමුදාපති, යටත් වූ පුද්ගලයන් සියගණනක් යටත් වීමෙන් පසු අතුරුදන් වීම සම්බන්ධව වගකිවයුතු බවට චෝදනා ලද්දෙකි.

ඕමන්තෙයි හි පැවති විරෝධතාවේ ප්‍රදර්ශනය කර තිබූ තවත් බැනරයක, සිය අතුරුදන් වූ ඥාතීන් පිළිබඳ සත්‍යය විමසන අතරතුර මරණයට පත් වූ අතුරුදන් වූවන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් 52 දෙනෙකුගේ ඡායාරූප මුද්‍රණය කර තිබිණි. යුද්ධයෙන් යන්තමින් දිවි ගලවාගත් ඔවුනට මහාපාර අද්දර විරෝධතාවේ යෙදෙමින්, බියගැන්වීම් සහ තර්ජනවලට නිර්භීතව මුහුණදෙමින්, අව්-වැසි, දුහුවිල්ල නොතකා, අවම පහසුකම් සහිතව සහ ඉතා සුළු ආහාර සලාක මත යැපෙමින් දරාගැනීමට සිදුව තිබුනේ සුළුපටු ශාරීරික සහ මානසික පීඩාවක් නොවේ.

තව බොහොමයක් දෙනා දුක්විඳිමින් සිටිති. ඔවුන්ගෙන් කීදෙනෙක් අතුරුදන් වූ තම ආදරණීය ඥාතීන්ට සිදු වූයේ කුමක්ද යන්න නොදැනම මරණය වැළඳගනීවී ද? අතුරුදන් වීම් සම්බන්ධ දැඩි නීතිමය තහනම් සහ ඒ පිළිබඳ වන අතිශය දේශපාලනික ස්වභාවයක් තිබුන ද, අතුරුදන් කිරීම් පිළිබඳ කතිකාවේ වැදගත්ම ස්ථානයක් ලැබිය යුත්තේ එම දුක්ඛාන්තයේ ඇති අතිශය පුද්ගලික ස්වභාවය සහ එහි අර්බුදකාරී තත්ත්වය සඳහා ය. මරණයට පත් වූ 52 දෙනාගේ සහ අනෙක් අයගේ නොනවතින අරගලය නිෂ්ඵල ව්‍යායාමයක් බවට පත්නොවිය යුතු අතර, ඒ සඳහා ඔවුන් ට ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ සහ අනෙකුත් යහපත් ප්‍රාර්ථනාවන් ඇති මිනිසුන්ගේ සහයෝගය වැඩි වැඩියෙන් අත්‍යවශ්‍ය වේ.

(2019 සැප්තැම්බර් මස 01 වැනි දා ද සන්ඩේ ඔබ්සර්වර් පුවත්පතේ පළ වූ රුකී ප්‍රනාන්දු විසින් රචිත ලිපියක සිංහල පරිවර්තනයකි.)

900 days of protests: Still searching for truth and justice

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/09/01/opinion/900-days-protests-still-searching-truth-and-justice on 1st Sept. 2019

August 30 was the International Day of the Victims of Enforced Disappearances. Despite Government figures indicating more than 65,000 complaints of disappearances in Sri Lanka, for most Sri Lankans, most media and the Government, it was just another day.

The Office on Missing Persons (OMP), the state institution responsible for tracing the fate and the whereabouts of disappeared persons organized a discussion in Colombo. Families of the disappeared had written moving memories and placed photos of their loved ones at the event.

In the North and the East, Tamil families of the disappeared took to the streets. Many of them had been at roadside protests for more than 900 days, engaged in discussions with the OMP, the President, Ministers, other politicians and officials. There was one protest in Kalmunai in the East and another in Omanthai in the North. I joined the one in Omanthai with some friends from Colombo, including a Sinhalese and a Muslim, women whose husbands and sons had disappeared. The families told me they chose Omanthai for its significance – according to them, their relatives had disappeared on the last days of the war, after being taken away by the military.

At the OMP event in Colombo, Jeyatheepa Punniyamoorthy, a Tamil woman from Batticaloa and the only member of the OMP who had a family member disappeared, highlighted that state institutions didn’t realize what they (families) wanted, and that families of disappeared didn’t want pity, they just wanted answers.

At the Omanthai protest, frustration and lack of faith in state institutions, including the OMP, were strong, based on a history of engaging and not getting answers. This led to continued demands of international involvement. But the families were still willing to give the latest state institution a chance – they highlighted that they had presented details of five cases to the OMP last month and that their trust in the OMP would be based on how the OMP finds the truth about these, rather than the number of offices opened or reparations awarded. Some families still insist that they don’t feel the OMP is their office.

A year ago, the OMP issued some important recommendations. This year, its Chair admitted that there had been little progress in implementation. Even the disbursement of interim relief that they had recommended had not commenced. This is ominous, not just for the OMP, but also for the Office of Reparations. As a statuary institution mandated to take measures to protect the rights of victims, the OMP may have to adopt a more activist approach to have their recommendations implemented, and consider ways of intervening directly to support the initiatives of families in court cases, memorization, documentation and other agitations.

At the Omanthai protest, and even before, some family members shared their feelings that reparations may be used to sidestep truth and justice, and said they want justice, and not reparations. However, many families of the disappeared desperately need interim relief and reparations and it would be a pity to reject them that. Trading off one right over the other is something we should be careful about. OMP member Jeyatheepa had said the interim relief (Rs. 6,000 per month) recommended by the OMP is not something to deter families from finding the truth. In my experience, such assistance could strengthen the family’s struggles such as protests, court cases, and international advocacy and make them less dependent on donors, NGOs, churches, diaspora, etc.

The dark shadow of the military hangs over the efforts to address disappearances in Sri Lanka. In the last few years, Army and Navy personnel have been arrested in relation to the disappearance of a journalist and some youth. In the more distant past, the Sri Lankan courts have determined the military to be responsible for disappearances and even convicted some. A special committee of the Human Rights Commission has found evidence of disappeared persons having been taken into custody by the army and no evidence of them being released or detained elsewhere or that they are alive. I have also heard crying family members narrate compelling stories of how their loved ones had disappeared after being taken away by the military or were last seen at military camps. And now, we have a former soldier and defence secretary as a presidential candidate who is widely believed to be behind disappearances. We have a Chief of Defence Staff who had been arrested after being accused of harbouring a suspect and threatening a witness in a pending court case related to disappearances. And an Army Commander who is implicated in disappearances of hundreds after surrendering.

The Omanthai protest had a banner with 52 photos of family members that had passed away while searching for truth. The gruelling days at roadside protests, braving intimidation, the sun, the rain and dust, with meagre meals and facilities would have had to bear a heavy physical and emotional cost, who had barely survived the war.

Many others are ailing – how many of them would pass away without knowing what happened to their disappeared family members? Despite the strict legal prohibitions and immensely political nature of disappearances, it’s the deeply personal nature of the tragedy and struggles that must be central to the discourse on disappearances. The struggles of the 52 who had passed away and others continuing must not be in vain and they need more support from all Sri Lankans and people of goodwill.

මරණ දඬුවම: අධිකරණමය ඝාතන සඳහා වන අවසර පත්‍රය

First published on Anidda newspaper of 7th July 2019 and then at https://www.vikalpa.org/?p=35292 also on 7th July 2019

පසුගිය වසරේ ඔක්තෝම්බර් 02 වන දා ඉරානය විසින් සෙයිනබ් සෙකාන්වාද් නමැති 24 හැවිරිදි කාන්තාවක් මරණ දඬුවමට පැමිණෙව්වේ ඇය සිය ළමා කාලයේ සිදු කළැයි කියා චෝදනා එල්ල වූ වරදක් සම්බන්ධයෙනි. ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ ඇයව මරණ දඬුවමෙන් නිදහස් කළ යුතුව තිබිණි. ඇය අනෙකුත් බොහෝ ළමා මනාලියන් මෙන්ම ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමාජභාවය පදනම් කර ගත් ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් දිවි බේරාගත් අයෙකු විය. දුප්පත් සහ ගතානුගතික පවුලක උපන් ඇය ව වයස අවුරුදු 15දී විවාහ කර දී තිබුනේ හිංසාකාරී සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී පිරිමියෙකුට ය. තමාව නැවත නැවතත් දූෂණයට ලක්කළ තම සැමියාගෙන් සහ මස්සිනාගෙන් තමාව ආරක්ෂා කර දෙන ලෙස දෙමාපියන් සහ අදාළ බලධාරීන්ගෙන් ඇය අයැද සිටි නමුත් ඒවාට ඇහුම්කන්දීමක් සිදුනොවීය.  වයස අවුරුදු 17දී ඇය ඇගේ සැමියා මරණයට පත්කොට තිබුණ අතර පොලිසියේ දරුණු වධහිංසා හමුවේ සෙයිනබ් තමා එම අපරාධය කළ බවට පාපොච්චාරණය කළාය. අවසානයේ ඇය වෙනුවෙන් නීතීඥවරියක පත්කළ පසු නඩු විභාගයේදී තමා පෙර කළ පාපොච්චාරණය ඉල්ලා අස්කරගත්ත ද, ඒ වනවිට ඇය ඉතා ප්‍රමාද විය: ඇයට මරණ දඬුවම නියම කෙරිණ.

ඇලිස් නුන්ගු තම හිංසාකාරී සැමියාගේ බීමත් ප්‍රහාරවලින් තමා සහ තම මහලු මව බේරාගැනීම ට උත්සාහ කරන අතරතුර ඔහුව මරණයට පත්කිරීම නිසා මරණ දඬුවමට නියම කෙරුණ මලාවියානු කාන්තාවකි. ඇයට මරණ දඬුවම නියම වීමට පෙර වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇය දරා ගත් අධික හිංසාවන් ගැන අවධානය යොමු කළ අධිකරණය අවසානයේ 2015 දී ඇයව වහාම නිදහස් කරන්නට නියෝග කරන ලදී.  HIV ආසාදිතව, අනුකම්පා විරහිත ජීවන තත්ත්වයන් යටතේ සහ ආහාර හිඟකමින් පීඩා විදිමින් ඇයට මරණ දඬුවමට කැප ලැයිස්තුවේ වසර 12ක් පුරා කල්මරන්නට සිදුව තිබිණි. නිදහස් වීමෙන් සති කිහිපයකට පසුව තම මව සමීපයේ දී ඇලිස් මියගියා ය.

ශ්‍රී ලංකාවේ මරණ දඬුවමට නියම කෙරුණ ලැයිස්තුවේ කාන්තාවන් සිටිය ද එසේ මරණ දඬුවමට මුහුණදෙන ඔවුන්ගේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ විවිධ මාන ගැන එතරම් තොරතුරු සොයාගැනීමට නොහැක. නමුත් අන්තර්ජාතික පර්යේෂණ පෙන්නුම් කරන ආකාරයට මරණ දඬුවමට ලක් කෙරෙන කාන්තාවන් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ අගතිගාමී අදහස්වල බහුවිධ ආකාරයේ ගොදුරු බවට පත්වේ. ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ සමාජ සම්මතයන් කඩ කරන බවට පෙනී යන කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් මරණ දඬුවම ලැබීමට ඉඩ ඇති අතර, මිනීමැරීමේ අපරාධය සිදුකිරීම නිසා මරණ දඬුවමට නියම කෙරෙන බොහොමයක් කාන්තාවන් නිතරම පාහේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය යන සන්දර්භය තුල තම පවුලේ සාමාජිකයින් මරා දැමීම සම්බන්ධව දඬුවම් ලැබූවන් ය. උදාහරණයක් ලෙස ජෝර්දානයේ මරණ දඬුවම හිමි කාන්තාවන් 16ක් අතුරෙන් එක්කෙනෙක් හැර අන් සියල්ලන්ම වරදකාරියන් කෙරුණේ හිංසාව පිණිස විභවයක් නිර්මාණය කරන සම්ප්‍රදායික බලයක් දරාසිටින සැමියෙකු, පියෙකු හෝ නැන්දම්මා කෙනෙකු වැනි පවුලේ සමීප සාමාජිකයෙකු මරාදැමීම නිසා ය.

පසුගිය ජුනි 14 වෙනිදා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ චාල්ස් රේ ෆින්ච් නමැත්තා සියලු චෝදනාවලින් නිදොස් කොට නිදහස් කෙරුණේ මරණ දඬුවම නියම කර වසර 43කට අනතුරුව ය. මේ වසරේම පෙර අවස්ථාවක, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ක්ලිෆර්ඩ් විලියම්ස් නමැත්තා එසේ චෝදනාවලින් නිදහස් කෙරුණේ වසර 42කට පසුව ය. 1973 වසරේ පටන් පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම සඳහා වසර 30කට වඩා බැගින් කල් ගතව ඇත. ඔවුන් සියල්ලන්ම කළු ජාතිකයින් වූහ. එරට වසර 36ක් පුරා වාර්ෂිකව නිදොස් කොට නිදහස්වීම් ලැබූ පුද්ගලයින්ගේ සාමාන්‍ය අගය 4කට වැඩි අගයක පවතිද්දී එසේ නිදහස් වූ ලැයිස්තුවේ පිළිවෙළින් 165වෙනි සහ 166වෙනි පුද්ගලයින් වූවේ විලියම්ස් සහ ෆින්ච් ය. 2019 ජුනි 20 වන දින එම නිදහස් වීම සිදු වූයේ එරට 1500 වන පුද්ගලයා මරණ දඬුවම යටතේ මරා දැමීම සිදුවීමට ඉතා ආසන්නයේය.

 අධිකරණමය ඝාතන සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ නව අවසරය

අවසන් වරට ශ්‍රී ලංකාවේ මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම 1976 දී සිදු වී ඇති අතර එදා පටන් මරණ දඬුවම යොදාගැනීම සඳහා තාවකාලික තහනමක්  පැවත ඇත. අප නීතියේ මරණ දඬුවම සඳහා ප්‍රතිපාදන පැවතීම සහ අධිකරණය විසින් එසේ මරණ දඬුවම සඳහා නියම කිරීම් නිතිපතා සිදුවුවද 1976න් පසු සිටි ජනාධිපතිවරු මරණ දඬුවම සඳහා අවශ්‍ය වරෙන්තුව අත්සන් නොකළහ.

නමුත් වධහිංසාවට ගොදුරුවූවන් වෙනුවෙන් සහයෝගය දක්වන අන්තර්ජාතික දිනය යෙදුනු පසුගිය ජුනි 26 වෙනිදා මාධ්‍ය විසින් ප්‍රකාශ කළේ ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන වසර 43ක් පුරා ශ්‍රී ලංකාවේ පෙර ජනාධිපතිවරුන් පවත්වාගෙන ආ තාවකාලික තහනම ඉවත්කරමින් කෲර, අමානුෂික සහ අවමන් සහගත දඬුවමක් වන මරණ දඬුවම නැවත ගෙන ඒමට කටයුතු කරන බවයි. පසුගිය වසර කිහිපය පුරා අධිකරණයෙන් බලාත්මක නොකෙරුනු ඝාතන සම්බන්ධව අපකීර්තියට පත් ශ්‍රී ලංකාව දැන් සිටින්නේ අධිකරණය විසින් බලාත්මක කරන ඝාතන සම්බන්ධයෙන් අපකීර්තියට පත්වීමට ඉතා ආසන්නයේය.

මරණ වරෙන්තුව සඳහා අත්සන් කෙරුණ පුද්ගලයින් 4 දෙනා කවුරුන්දැයි තවමත් නිවේදනය කොට නැත. මේ වසරේ ආරම්භයේදී මරණ දඬුවමට නියම වුණ ලැයිස්තුවේ නම් 1299ක් විය. ඔවුන් සියලුදෙනාත්, ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජික සාමාජිකාවනුත් ඔවුන් හෝ ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන් එම පළමු නම් 4ට අයත්දැ’යි සහ ඔවුන්ගේ වාරය කොයි මොහොතේ පැමිණේදැයි බලවත් වේදනාවෙන් සහ කම්පනයෙන් සිටිනවා විය යුතුය. බන්ධනාගාර නිලධාරීන් උපුටා දක්වමින් මාධ්‍ය විසින් කියා සිටියේ මරණ දඬුවමට නියමව ඇති පුද්ගලයින් ආතතියට පත්ව, ආහාර නොගනිමින් සහ ක්ලාන්ත ගතියෙන් පෙළෙමින් කල් ගතකරන බවයි.

මරණ දඬුවමට විරුද්ධ විය යුත්තේ ඇයි ?

මරණ දඬුවම යනු නැවත හැරවිය නොහැකි වර්ගයේ දඬුවමකි. එසේ දඬුවම පැමිණවීමෙන් අනතුරුව මතුවෙන නව සාක්ෂි සලකා බැලීමට අවකාශයක් එය විසින් ලබා නොදෙන නිසාය. උදාහරණයක් ලෙස, නව තාක්ෂණය තුළින් සාක්ෂි විමසා බැලූ කල, යමෙකු වැරැදි විනිශ්චයක් හරහා අයුතු ලෙස වැරදිකරුවෙකු කර ඇතැයි පෙනී යා හැක. එසේ අයුතු ලෙස වරදකරුවෙකු වූ බව නව සාක්ෂි මගින් සනාථ වී දශක කිහිපයකට පසුව මරණ දඬුවමෙන් නිදහස් වුණ මිනිසුන් පිළිබඳව සිද්ධි ගණනාවක් ලොව පුරා වාර්තා වී ඇත. ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසම පෙන්වා දෙන ආකාරයට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ එක්සත් රාජධානිය යන රටවල අයුතු ලෙස වරදකරුවන් කෙරුණ පුද්ගලයින් පසු අවස්ථාවලදී මරණ දඬුවමෙන් නිදහස්ව ඇත. කොමිසමට අනුව, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ නඩුවක දී, අපරාධ කිහිපයකට වරදකරු කෙරුණ පුද්ගලයෙකු වසර 23කට පසු නිදහස් වී ඇත්තේ, පසු කලකදී අදාළ විමර්ශන නිලධාරියා සහ විනිසුරුවරයා තම දඬුවම් පැමිණවීම යුක්තිය නිසියාකාරව ඉටු නොවීමක් ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමෙන් අනතුරුවය.

ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය තුළ නඩු පැවරීමේදී නිර්දෝෂී පුද්ගලයින් වරදකරුවන් කෙරෙන ආකාරයෙන් සිදු වන විෂමාචාර ද මානව හිමිකම් කොමිසම විසින් නිරීක්ෂණය කර ඇත. නඩු පැවරීමේදී සහ අභියාචනයේ දී දුප්පත් සහ පීඩිත මිනිසුන්ට පහසුවෙන් ළඟා කරගත නොහැකි, ගුණාත්මක බවින් යුතු නීති ආධාර හිඟකම ඇතුළත්ව අපරාධ යුක්ති පද්ධතියේ ඇති බරපතල ඌනතා විශේෂ කොටගෙන, අන් සියලු ස්ථානවල දී මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ද අයථා දඬුවම් පැමිණවීම් සිදුවිය හැක. ඒ නිසාවෙන් අයථා දඬුවම් පැමිණවීම්වලට මුහුණදීමට වඩාත් ඉඩ ඇත්තේ දුප්පතුන් ය.

එමෙන්ම මරණ දඬුවම ලබා දීම මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු රටකින් අපරාධ වළක්වා හෝ අඩු කර ඇති බවට සාක්ෂි නොමැත.

මත්ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත අපරාධ ඇතුළුව අපරාධ වැළැක්වීම සම්බන්ධයෙන් ගන්නා වැඩදායී පියවර වෙත සහයෝගය ලබාදෙමින්ම, මරණ දඬුවමට විරුද්ධ වීමට හැකියාව පවතී. සිවිල් හා දේශපාලන අයිතීන් සහ ආර්ථිකමය, සමාජයීය හා සංස්කෘතික අයිතීන් යන දෙකම සියලුම දෙනා වෙනුවෙන් සහතික කරමින් අපරාධ වැළැක්වීම පිණිස ක්‍රියා කිරීම තීරණාත්මක ය. යම් බන්ධනාගාර රැඳවියන් බන්ධනාගාරගතව සිටියදී මත්ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත වැරදි සිදුකරන්නේ නම්, බන්ධනාගාර තුළ මත්ද්‍රව්‍යවලට අවසර දෙන බන්ධනාගාර නිලධාරීන් වගකිවයුත්තන් කරමින් බන්ධනාගාර තුළ ආරක්ෂාව තර කළ යුත්තේ නව තාක්ෂණයේ භාවිතය ද එක්කරගනිමිනි.

අන්තර්ජාතික බැඳීම් සහ ප්‍රවණතා

මරණ දඬුවම සඳහා තාවකාලික තහනමක් ඉල්ලා සිටි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල යෝජනාවට එතෙක් මෙතෙක් අනුමැතිය පළ කළ වැඩිම රටවල් ගණන වූ රටවල් 121 අතරට පසුගිය දෙසැම්බර් මාසයේ ශ්‍රී ලංකාවද අයත් විය. මෙහි දී මරණ දඬුවම ඇති නිසා අපරාධ වැළකෙන බවට ඇති අදහස සම්බන්ධයෙන් ඔප්පු කළ හැකි සාක්ෂි නොමැති බව ද, මරණ දඬුවම බලාත්මක කිරීමේදී සිදු විය හැකි මොනයම් හෝ යුක්තිය නිසි ලෙස ඉටු නොවීමේ අත්වැරදීමක් ආපසු හැරවිය නොහැකි හා ප්‍රතිකර්ම නොමැති එකක් ලෙස ද හඳුනා ගන්නා ලදී. මරණ දඬුවම තහනම් කළ රටවල් දිරිමත් කෙරෙන සහ මරණ දඬුවමේ අඛණ්ඩව යෙදීම පිළිබඳව මහත් සැලකිල්ලක් දක්වන ගෝලීය ප්‍රකාශනයකට ද ශ්‍රී ලංකාව එක් විය.

ඉන් මාස 6කට පසුව දැන් ශ්‍රී ලංකාව පෙනී සිටින්නේ මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම වෙත ගමන් කිරීම වෙනුවට පැවති දීර්ඝතම තාවකාලික තහනම ආපසු හරවන අවස්ථාවකට ඉතා ආසන්නයේය. මත්ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රිත වැරදි සම්බන්ධයෙන් ලබා දෙන මරණ දඬුවම ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ අනීතික ඝාතන ඝණයෙහි ලා සැලකේ. එසේම එය ශ්‍රී ලංකාව ද පාර්ශ්වයක් වන සිවිල් හා දේශපාලන අයිතීන් සඳහා වන අන්තර්ජාතික ප්‍රඥප්තියේ 6 වන ව්‍යවස්ථාව මේ හරහා උල්ලංඝණය කරයි.

ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටනැෂනල් සංවිධානයට අනුව අධිකරණය බලාත්මක කරන මරණයට පත් කිරීම් සිදු කරන සේම, මරණ දඬුවම නියම කිරීම සිදුකරන රටවල් ගණනෙහි දක්නට ඇත්තේ අඩුවීමකි. එම සංවිධානය පවසන්නේ රටවල් 20 කින් ලබාගත් දත්ත අනුව 2017 වසරේ 993ක්ව පැවති එවන් මරණයට පත්කිරීම්, 2018 වසරේ 690ක් ලෙස වාර්තා වී තිබුනි. එය 2017ට සාපේක්ෂව 31%ක අඩු වීමක් වන අතර, පසුගිය දශකයේ ඇම්නෙස්ටි සංවිධානය වාර්තා කර තිබූ අඩුම අගය ද වේ. ඇම්නෙස්ටි සංවිධානය 2017 වසරේ රටවල් 54කින් ලබාගත් දත්ත අනුව, මරණ දණ්ඩනයට නියම කිරීම් 2591ක් වාර්තා වී තිබූ අතර, එම සංඛ්‍යාවේ අඩුවීමක් පෙන්වමින් 2018 වසරේ අවම වශයෙන් එවන් නියම කිරීම් 2531ක් වාර්තා කර තිබුණි. වසර 2018හි අවසානය වන විට ලොව පුරා මිනිසුන් 19,336ක පිරිසක් මරණ දඬුවමට නියමව ඇති බවට දැනගන්නට ලැබිණ. රටවල් 170කට අධික ගණනක් මරණ දඬුවම අහෝසි කර හෝ නීතියෙන් හෝ භාවිතාවෙන් තාවකාලික තහනම් කිරීම් හඳුන්වාදෙමින් මරණ දඬුවම නැවැත්වීමට හිතකර තත්ත්වයක් ඇති කිරීමට ක්‍රියා කර ඇත. රටවල් 40කට අඩු ගණනක් මරණ දඬුවම ලබාදීමේ භාවිතාව දිගටම පවත්වා ගෙන යාම සිදුකරයි.  එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අනුව 2019 මැයි 23 වන දා වන විට සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතීන් පිළිබඳ අන්තර්ජාතික ප්‍රඥප්තියේ, මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම පිණිස වන 2වන වෛකල්පිත ප්‍රොටොකෝලය රටවල් 87ක් විසින් ස්ථිර කර ඇත.   ‍

ඝාතනවලට එරෙහි ආගමික ඉගැන්වීම්

කතෝලිකයෙකු ලෙස මා විශ්වාස කරන මූලික දේශනයක් වන්නේ “ඔබ (කිසිවෙකුත්) නොමැරිය යුතුය” යන්නයි. මරණ දඬුවම යනු ” කවර ආකාරයකින් සිදු කළ ද මානව ගෞරවයට නින්දා කෙරෙන අවමන් සහගත පියවරක්” ලෙසත්, “කිතුනු දහමට පටහැණි” ලෙසත් සහ මනුෂ්‍ය ජීවිතය පූජනීය බවටත්, සෘජු සහ නොවෙනස් ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරයක් ෆ්‍රැන්සිස් පාප්තුමා ගනු ලැබ ඇත. කෙසේ වෙතත් පසුගිය වසරේ ජූලි මාසයේ කොළඹ දී සිදු කළ ප්‍රකාශයක අගරදගුරු අතිඋතුම් මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණන් කියා සිටියේ ඇතැම් අවස්ථාවල දී මරණ දඬුවම ක්‍රියාවට නැංවීම සම්බන්ධයෙන් තමාගේ සහය හිමිවෙන බවයි. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ බිහිසුණු අපරාධ සිදුකරන්නන්ට ඔවුන්ගේ ජීවත් වීමේ අයිතිය අහිමි කළ යුතු බව සහ අධිකරණයෙන් ලබාදෙන ඕනෑම දඬුවමක් බලාත්මක කළ යුතු බව ය. කාදිනල්තුමාගේ ප්‍රකාශයෙන් සති දෙකකටත් අඩු කාලයක දී අගෝස්තු 1 වෙනිදා බිෂොප්වරුන් වෙත ලිපියක් නිකුත් කළ වතිකානුව කියා සිටියේ අහිංසක මිනිසුන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීමට වුව ද මරණ දඬුවම යොදා ගැනීම අනුමත නොකළ යුතු සහ අනවශ්‍ය දෙයක් ලෙසය. 2018 අගෝස්තු 9 වෙනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ බිෂොප්වරුන්ගේ සම්මේලනය මේ අනුව යමින් වතිකානුවේ ලිපිය පුළුල් ලෙස උපුටා දක්වමින් සහ ස්වකීය ප්‍රකාශයක්ද නිකුත් කරමින් පහදා සිටියේ ඔවුන් නිසැකවම මරණ දඬුවමට එරෙහි බවය. කාදිනල් රංජිත් හිමිපාණන් ද තම පෙර ස්ථාවරය වෙනස් කරමින් මෙම ප්‍රකාශයට එකඟතාව පළ කර තිබිණි.

එසේම බෞද්ධයින් බහුතරයක් වාසය කරන මේ රටෙහි බුදුදහමේ එන පළමු ශික්ෂාපදය ඝාතනවලින් වැළකී සිටීම යි.(පාණාතිපාතා වේරමණී සික්ඛාපදං සමාදියාමි)

මරණීය දඬුවම – නැතහොත් අධිකරණය විසින් බලාත්මක කරන ඝාතන, ජීවිතයේ පූජනීය බව පවත්වා ගැනෙන ආගමික හා ආධ්‍යාත්මික අගයන්ට ද, ශ්‍රී ලංකාවේ අන්තර්ජාතික බැඳියාවන්වලට ද පටහැනි ය. අප එයට විරුද්ධ විය යුතු වන්නේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතීන් පිළිබඳ අන්තර්ජාතික ප්‍රඥප්තියට අනුකූලව  මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම ඉල්ලා සිටින 2 වන වෛකල්පිත ප්‍රොටොකෝලයට එකඟ වෙමින් දීර්ඝකාලීනව බලපැවැත්වෙන පරිදි මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීමටත්, කෙටිකාලීනව බලපැවැත්වෙන තාවකාලික තහනම එලෙසින්ම පවත්වාගැනීමටත් අවධාරණයෙන් ඉල්ලා සිටිමිනි.

Death Penalty: License for Judicial Killings

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/06/30/news-features/death-penalty-license-judicial-killings on 30th June 2019

Last year, on October 2, Iran executed a 24-year-old woman, Zeinab Sekaanvand[. Born into a poor and conservative family, she was married at the age of 15 to a man who had turned abusive and violent. She appealed to the authorities and her family to protect her from both her husband and her brother-in-law, whom she claimed had raped her repeatedly, but her pleas went unheard. When she was still a child at 17, her husband was found dead, and she confessed to the crime under police torture. At her trial hearing – when she was finally appointed a lawyer – she retracted her confession, but it was too late: the court sentenced her to death.

Alice Nungu, was a Malawian woman who was sentenced to death after killing her abusive husband while defending herself and her elderly mother from his drunken attack. In 2015, a court heard about the intense abuse that Alice endured before sentencing, and ordered her release. She had languished on death row for over 12 years, fading from HIV, inhumane living conditions, and lack of food. Only weeks after her release, Alice died, with her mother by her side.

Research indicates that women who are sentenced to death are subjected to multiple forms of gender bias. Women who are seen as violating entrenched gender norms are more likely to receive the death penalty and most women are sentenced to death for the crime of murder, often in relation to the killing of family members and in a context of gender-based violence.

This year, in the United States of America (USA), Charles Ray Finch and Clifford Williams Jr., were exonerated 43 years and 42 years after having been sentenced to death[4]. Williams and Finch were the 165th and 166th persons respectively to be exonerated after being given the death penalty in the USA, over a period of 36 years, an average of more than four exonerations per year.

Sri Lanka’s new license for Judicial Killings

Sri Lankan judges have been handing down death sentences, with the number increasing from 96 in 2010 to 217 in 2017. However, the last execution was in 1976 and since then, there has been a moratorium on the use of death penalty.

But on June 26, the International day in support of Victims of Torture, media announced President Sirisena had brought back the death penalty, a cruel, inhumane and degrading punishment, breaking the 43 year long moratorium upheld by all Sri Lankan presidents.

The names of the four persons against whom the death warrant has been signed is yet to be announced. As of early this year, 1299 persons were reported to have been on the death row[6]. All those on the death row, and all of their families, must be in agony and trauma, not knowing whether they or their loved ones are amongst the first four to be executed or when their turn might come. Media quoted Prison officials saying most on the death row were stressed, not eating and feeling faintish after the President’s announcement.

Why say NO to the Death Penalty

The death penalty is an irreversible form of punishment which grants no space to consider new evidence that may emerge after a conviction is made, for example through new technology, indicating a wrongful conviction. As has been mentioned above, people wrongly convicted have been released from death row decades after they were put there as new evidence has shown that they were wrongfully convicted.

The Human Rights Commission of Sri Lanka has noted allegations of prosecutorial misconduct leading to conviction of innocents in Sri Lanka. Like everywhere else, wrongful convictions are possible in Sri Lanka, especially given the serious deficiencies in the criminal justice system, including a lack of easily accessible, quality, legal aid for the poor and vulnerable – during trial and appeal. Thus, it is the poor who are more likely to face wrongful convictions.

There is no evidence in Sri Lanka or in any part of the world that the death penalty has prevented or reduced crimes.

It is possible and necessary to oppose the death penalty and support strong measures to address crime, including drug related crimes. It is crucial to work towards prevention of crime, by guaranteeing all human rights for all – both civil and political rights and economic, social and cultural rights.

If some detainees are engaged in drug-related offences from within prison grounds, security in prisons must be strengthened, including through the use of new technology and holding prison officials accountable for allowing drugs inside prisons.

International commitments and trends

In December last year, Sri Lanka was amongst the 121 countries that endorsed a United Nations General Assembly Resolution noting that any miscarriage of justice in the implementation of the death penalty is irreversible and irreparable and that there is no conclusive evidence of the deterrent value of the death penalty. Sri Lanka also joined the collective global expression of deep concern about the continuing application of the death penalty and encouraged states which had moratoriums to maintain it. Six months later, Sri Lanka has abandoned its own moratorium, instead of progressing to abolish the death penalty.

Meanwhile, the Malaysian government is reported to have announced that it is in the process of abolishing the death penalty or scrapping the mandatory death penalty. Nepal’s 2015 constitution has prohibited any law to be made that prescribes the death penalty. Over 170 countries have either abolished the death penalty or taken a position in favour of ending executions by introducing moratorium sin law or practice. As of May 23 2019, 87 countries had ratified the Second Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights calling for the abolishing of the death penalty.The number of countries implementing judicial executions as well as passing death sentences is on the decline. According to Amnesty International, there have been at least 690 executions in 2018, down by 31 percent from 2017 (at least 993 executions). Death sentences passed in 2018 has also declined to 2,531 in 2018 from the 2,591 reported in 2017. At least 19,336 people were known to be under the sentence of death globally at the end of 2018.

Religious teachings against killings

As a Catholic, a fundamental precept I believe in is “Thou Shall not Kill”. Pope Francis has said that the death penalty is “an inhuman measure that humiliates human dignity, in whatever form it is carried out” and that it is “contrary to the Gospel.” The Catholic Bishops Conference of Sri Lanka have unequivocally opposed the death penalty through its statement dated August 9 2018. The first precept of Buddhism is to abstain from killings (Pānātipātā veramanī sikkhāpadan samādiyāmi).

The Death Penalty – or Judicial Killings – is against Sri Lanka’s international obligations and religious and spiritual values, which uphold the sacredness of life. We must oppose the death penalty in any form – in the short term to maintain the moratorium, and in the long term to abolish the death penalty for all crimes and ratify the Second Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights which calls for the abolition of the death penalty.

Death Penalty: License for Judicial Killings

First published at https://groundviews.org/2019/06/28/death-penalty-license-for-judicial-killings/ on 28th June 2019

Last year, on October 2, Iran executed a 24-year-old woman, Zeinab Sekaanvand, who was a child at the time of her alleged offense. Under international law, she should have been excluded from the death penalty. She was also, like many child brides, a survivor of gender-based violence. Born into a poor and conservative family, she was married at the age of 15 to a man who had turned abusive and violent. She appealed to the authorities and her family to protect her from both her husband and her brother-in-law, whom she claimed had raped her repeatedly, but her pleas went unheard. When she was 17, her husband was found dead, and she confessed to the crime under police torture. At her trial hearing – when she was finally appointed a lawyer – she retracted her confession, but it was too late: the court sentenced her to death.

Alice Nungu, was a Malawian woman who was sentenced to death after killing her abusive husband while defending herself and her elderly mother from his drunken attack. In 2015, a court finally heard about the years of intense abuse that Alice endured before sentencing, and ordered her immediate release. She had languished on death row for over 12 years, fading from HIV, inhumane living conditions, and lack of food. Only weeks after her release, Alice died, with her mother by her side.

Though there are women in the death row in Sri Lanka, not much information is available about gender dimensions of those facing the death penalty. But international research indicates that women who are sentenced to death are subjected to multiple forms of gender bias. That women who are seen as violating entrenched gender norms are more likely to receive the death penalty and that most women are sentenced to death for the crime of murder, often in relation to the killing of family members and in a context of gender-based violence. In Jordan, for example, of 16 women on death row, all but one was convicted of killing a close family member who traditionally wields authority, creating the potential for abuse: a husband, a father, or a mother-in-law.

Two weeks ago, on June 14, in the United States of America (USA), Charles Ray Finch was exonerated of all charges, 43 years after he had been sent to the death row. Earlier this year, also in the USA, Clifford Williams Jr., was exonerated 42 years after having been sentenced to death. Since 1973, exonerations had taken more than 30 years each for ten persons. All of them have been black. Williams and Finch were the 165th and 166th persons respectively to be exonerated after being given the death penalty in the USA, over a period of 36 years, an average of more than 4 exonerations per year. The 166th came just before the 1500th execution on June 20, 2019.

Sri Lanka’s new license for Judicial Killings

Sri Lanka last’s execution was in 1976 and since then, there has been moratorium on the use of death penalty. Although death sentence remained in our laws and courts regularly imposed the death penalty, successive Presidents didn’t sign the death warrant.

But on June 26, the International day in support of Victims of Torture, media announced President Sirisena had brought back the death penalty, a cruel, inhumane and degrading punishment, breaking the 43 year long moratorium upheld by all Sri Lankan presidents. Sri Lanka, a country notorious for extra-judicial executions for last several decades, is on the verge of becoming notorious now for judicial executions.

The names of the four persons against whom the death warrant has been signed is yet to be announced. As of early this year, 1299 persons were reported to have been on the death row. All those on the death row, and all of their families, must be in agony and trauma, not knowing whether they or their loved ones are amongst the first four to be executed or when their turn might come. Media quoted Prison officials saying most on the death row were stressed, not eating and feeling faint.

Why say NO to the Death Penalty

The death penalty is an irreversible form of punishment which grants no space to consider new evidence that may emerge after a conviction is made, for example through new technology, indicating a wrongful conviction. As has been mentioned above, people wrongly convicted have been released from death row decades after they were put there as new evidence has shown they were wrongfully convicted. The Human Rights Commission of Sri Lanka has pointed out that persons wrongly convicted had been later released from the death row or prison from countries such as USA, Canada and the United Kingdom. The Commission has pointed out a case in the USA, where a convicted man was released after 23 years in prison for several crimes, and the lead investigator and the judge later had claimed his conviction was a miscarriage of justice.

The Commission has also noted alleged prosecutorial misconduct leading to conviction of innocents in Sri Lanka. Like everywhere else, wrongful convictions are possible in Sri Lanka, especially given serious deficiencies in the criminal justice system, including a lack of easily accessible, quality, legal aid for the poor and vulnerable – during trial and appeal. Thus, it is the poor that are more likely to face wrongful convictions.

There is no evidence in Sri Lanka or any part of the world that the death penalty has prevented or reduced crimes.

It is possible and necessary to oppose the death penalty and support constructive measures to address crime, including drug related crimes. It is crucial to work towards prevention of crime, by guaranteeing all human rights for all – both civil and political rights and economic, social and cultural rights. If some detainees are engaged in drug-related offenses from within prison grounds, security in prisons must be strengthened, including through the use of new technology and holding prison officials accountable for allowing drugs inside prison.

International commitments and trends

Last year December, Sri Lanka was amongst the 121 countries, the largest number ever, that endorsed a United Nations General Assembly Resolution calling for a moratorium on the Death Penalty. Sri Lanka joined 120 other countries in noting that that any miscarriage of justice in the implementation of death penalty is irreversible and irreparable and that there is no conclusive evidence of the deterrent value of the death penalty. Sri Lanka also joined the collective global expression of deep concern about the continuing application of death penalty and encouraged states which had moratoriums to maintain it. Six months later, Sri Lanka now appears to be on the verge of reversing the longest moratorium, instead of progressing to abolish death penalty. Death penalty for drug related offenses also violates article 6 of the International Covenant for Civil and Political Rights, to which Sri Lanka is a party to and is considered to be unlawful killings under international law.

According to Amnesty International, the number of countries implementing judicial executions as well as passing death sentences is on the decline. Amnesty says there have been at least 690 executions in 20 countries in 2018, down by 31% from 2017 (at least 993 executions), representing the lowest number of executions that Amnesty International has recorded in the past decade. Amnesty had recorded at least 2,531 death sentences in 54 countries in 2018, a decrease from the total of 2,591 reported in 2017. At least 19,336 people were known to be under sentence of death globally at the end of 2018. Over 170 countries have either abolished the death penalty or taken a position in favour of ending executions by introducing moratorium in law or practice. Fewer than 40 countries continue to uphold the practice. According to the UN, as of 23rd May 2019, 87 countries had ratified 2nd Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights calling for the abolishing of the death penalty.

Religious teachings against killings

As a Catholic, a fundamental precept I believe in is “Though Shall not Kill”. Pope Francis has been forthright and taken a consistently principled position that human life is sacred and the death penalty is “an inhuman measure that humiliates human dignity, in whatever form it is carried out” and that it is “contrary to the Gospel.” However, last year, Cardinal Malcolm Ranjith, the Catholic Archbishop of Colombo, in a statement issued in July, said that he supports the implementation of the death penalty in certain cases. He said perpetrators of gruesome crimes could be considered as having forfeited their own right to life, and whatever punishment was given by courts should be implemented. Less than two weeks after Cardinal Ranjith’s statement, the Vatican issued a letter to bishops on August 1 categorically stating that the death penalty is inadmissible and unnecessary even when used to protect the life of innocent people. The Catholic Bishops Conference of Sri Lanka followed this up with a statement of their own on August 9, 2018 that quoted extensively from the Vatican’s letter and made it clear that they unequivocally oppose the death penalty. Cardinal Ranjith had reversed his earlier position and signed up to this statement.

The first precept of Buddhism in this Buddhist majority country is to abstain from killings (Pāṇātipātā veramaṇī sikkhāpadaṃ samādiyāmi).

The Death Penalty – or Judicial Killings – is against Sri Lanka’s international obligations and religious and spiritual values, which uphold sacredness of life. We must oppose it, demanding in the short term to maintain the moratorium, and in the long term to abolish the death penalty from domestic laws and ratify the 2nd Optional Protocol to the International Covenant on Civil and Political Rights that calls for the abolition of the death penalty.

Read “The Solution to Drug Trafficking in Sri Lanka“. Also read more content around the death penalty here

World Refugee Day and Refugees in Sri Lanka

First published at https://groundviews.org/2019/06/19/world-refugee-day-and-refugees-in-sri-lanka/ on 19th June 2019

June 20 is World Refugee Day, coinciding with a time Sri Lanka faces its most serious refugee crisis since 2014.

Though not a party to the 1951 Refugee Convention and its 1967 Protocol, Sri Lanka is bound by international customary law and human rights treaty obligations – such as the Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (CAT) and the International Convention for the Protection of All Persons from Enforced Disappearance (ICPPED), to which Sri Lanka is a party to – to respect principle of non-refoulment, which prohibits the return of persons to a country when there are substantial grounds for believing that the person or persons would be at risk of harm. This includes risks to right to life, death penalty, torture, sexual and gender based violence, female genital mutilation, prolonged solitary confinement, denial of fair trial, degrading living conditions, lack of medical treatment etc.

The Sri Lankan government has an agreement with United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) which allows UNHCR to register those seeking refugee status and carry out refugee status determination. According to UNHCR statistics, there are 862 refugees (those who have been granted refugee status) and 829 asylum seekers (those whose refugee applications are pending) in Sri Lanka as of April 30, 2019. Those who have been granted refugee status await permanent resettlement in another country. Between January to April 2019, 26 refugees had departed to Canada and United States of America for permanent resettlement, but I’m also aware of several refugees who have been stuck in Sri Lanka for several years despite being granted refugee status. These refugees come from 15 countries in South Asia, Middle East and Africa. 1,362 were from Pakistan and 200 from Afghanistan. Others were from Bangladesh, Eritrea, India, Iran, Maldives, Myanmar, Nigeria, Palestine, Somalia, Sudan, Syria, Tunisia and Yemen.

The majority are Ahmadiyya Muslims, while there are also significant number of Christians and other Muslims. These communities have suffered threats, attacks and killings by extremist groups, with little to no protection from the State against these attacks. A few persecuted human rights activists, journalists, bloggers, atheists and gay persons have also sought refuge in Sri Lanka.

Life as refugees in Sri Lanka

UNHCR provides those recognised as refugees with an allowance of about Rs. 10,000 per person or Rs. 22,000 for family with two or more children, which is not enough to cover even accommodation and food to live in dignity in Sri Lanka. Asylum seekers don’t get any allowance and are left to fend for themselves, with their savings and contributions from relatives, friends and other well-wishers. Among the refugees I have met are medical doctors, journalists, lawyers, government officials, teachers, graphic designers and beauticians. But the Sri Lankan government doesn’t allow refugees to be employed legally, denying them the opportunity to be gainfully occupied and earn an income to cover the costs of their temporary stay in Sri Lanka. In desperation, some refugees had worked in shops and as construction workers, but I have been told several instances where employers had refused to pay them the agreed amounts and they were helpless in claiming what was due to them.  They end up contributing to the Sri Lankan economy by renting our rooms, houses, buying things from our shops, and spending on three-wheelers and buses.

Asylum seekers and refugees are also not absorbed into the government technical education and vocational training systems, which has the potential to help them to learn and develop skills that they could utilise in seeking employment during their stay in Sri Lanka (if allowed to do so) and their countries of resettlement. Government hospitals provide free healthcare, but sometimes refugees have faced hostility in hospitals. There is no psychiatric and psychosocial care made available to them, despite the unfamiliar circumstances they have been compelled to live in, and the trauma they have faced due to the violence and discrimination that had compelled them to leave. Despite the large number of abandoned government buildings across the country, the government doesn’t provide housing. Some landlords have been reluctant to rent rooms and houses to refugees, while others have exploited their vulnerability by charging higher prices. The children are not included in the government’s “free education” policy, and thus, many children are unable to go to school. Refugees are also not included in government programs for food and nutrition security or social security programs such as Samurdhi.

Reprisals and hostility against refugees after Easter Sunday bombings

Along with Sri Lankan Muslims, the small refugee and asylum seeker population, especially around Negombo, bore the brunt of reprisals and hostilities after the Easter Sunday bombings. Some refugees were subjected to physical violence and others faced threats of violence as about two third of the refugee population were evicted from the rooms and houses they were renting. Some house owners were sympathetic towards refugees, but were threatened by mobs and neighbours to evict the refugee families. The majority of those evicted were Pakistani Ahmadiyya Muslims and they sought shelter in two Ahmadi mosques. Others were accommodated in the garage and verandas of the Negombo Police station. Conditions in these three camps during April and May were unbearable, with many including children falling ill, due to severe congestion, lack of shelter in sun and rain, lack of toilets and sanitation facilities. They have been used to cooking for themselves and some found it difficult to adjust to Sri Lankan style food that was provided.

Appeals to the government, Christian churches, Buddhist temples, NGOs and private individuals to find better accommodation didn’t bring positive results. Two facilities run by churches and an NGO respectively were offered in April, but fell apart due to protests by Buddhist monks and others. The Governors of the Southern and Northern provinces offered to renovate facilities in their provinces, and finally, more than a hundred refugees, including children, were moved to a camp in the North in two phases, closing down the camp at the Negombo police station.  The Negombo police must be commended for accommodating, supporting and protecting about 170 refugees, by sharing their minimal facilities.

Many refugees had to leave behind their meagre belongings and basic essentials including clothes, medicine and children’s supplies. Some kind house owners had kept these safely till they could be collected, but I also heard and personally experienced situations where some house owners had acquired some of the properties, sold or disposed them.

Refugees and asylum seekers were also evicted in Kandy and suburbs of Colombo, through written and verbal notices, largely due to the instigation by police and neighbours. It took huge efforts for them to find new accommodation.

Now, nearly two months since the Easter Sunday bombings, life in the three camps remains difficult despite efforts by UNHCR, some government agencies, NGOs and well-wishers. The population in two Ahmadi mosques have decreased from about 1000 to about 700, with some having returned to their original rooms and houses and some having left for Canada and USA. During a visit to one of the camps earlier this week, I observed that facilities, like temporary accommodation and toilets, have improved compared to late April, but families have been separated for nearly two months now at two of the camps, as there are no facilities for them to stay together. Those in the camp in the North are not allowed to move out or have visitors.  In addition to the three camps, some refugees are also detained in an overcrowded detention facility.

In May, a refugee family with 4 children, who had been evicted from their home in a suburb of Colombo, travelled to Jaffna at the invitation of a host family there. The host family registered them at the police on the day of the arrival, but the next day, senior government officials opposed this. The distraught and exhausted refugee family was compelled to travel back to Colombo. But over the last month, a few Sri Lankan families and one church have come forward to host refugee families and some have started to rent their rooms and houses to refugees again.

Way forward

Supporting and protecting people terrorised in their own countries is a global challenge. Compared to about 28.5 million refugees worldwide, out of which Pakistan is hosting about 1.4 million and Bangladesh is hosting about 900,000, we have a relatively tiny refugee population of about 1700 to care for. About a million Sri Lankans have benefited and still benefit from international protection, though they also face challenges in the countries they are seeking refuge and when they try to return to Sri Lanka.

Sri Lankan politicians, religious leaders, media and civil society must try to raise awareness about refugees in Sri Lanka. That refugees, like citizens and all other foreign visitors coming for tourism, business, studies, sports etc., are subject to the laws of the land. That refugees have rarely been accused of criminal charges. That most refugees coming to Sri Lanka are minorities in their own countries who have been terrorised and had to flee to save their lives. That they are here temporarily till they find permanent resettlement. That they contribute to the Sri Lankan economy and don’t receive even basic assistance like housing, food, education, transport from the Sri Lankan government.

We need to extend maximum support to UNHCR to carry out their mandate and also develop an independent and comprehensive national mechanism to assess well-founded fears of refugees coming to us. We need to consider offering basic needs such as housing, food, employment, education and healthcare to refugees staying with us temporarily and in the long term, consider offering permanent resettlement to at least few refugee families.

We should never stoop so low as to deport, stop or discourage people terrorised in other countries coming to us seeking care, support and protection temporarily. We must welcome them warmly and feel proud that they have chosen to come to us in their time of trouble and desperation. Responding sensitively and humanely to refugees – our brothers and sisters – is a test of our laws, politics, spirituality and conscience.

May 18 and Mullivaikkaal Kanji

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/05/26/news-features/may-18-and-mullivaikkaal-kanji on 26th May 2019

May 18, 2019 marked the 10th anniversary of the end of the Sri Lanka civil war.

This year, perhaps due to tragedy of the Easter bombings and also coincidence with the Vesak festival, (a sacred day for Buddhists), there were no large triumphant victory parades or memorials for dead soldiers in Colombo. But there were military memorial events in the North, after the 18th – such as an event to remember fallen soldiers and policemen, organised by the Northern Governor’s office and the Ranaviru Seva (services for War Heroes) Authority, in coordination with the Security Forces Headquarters – Jaffna, on 20th May.

There had been advance plans made for civilian remembrances by Tamils in the North. But in the days leading upto May 18, organizers expressed fear and uncertainties, triggered by the questioning of some organizers by the armed forces, arrests of Jaffna university student leaders, a large number of checkpoints, and emergency regulations. But several memorial events nevertheless went ahead.

A church

On the 18th morning, I went to the Uruthirapuram Catholic church for the annual service to remember Fr. Sara – the parish priest in 2008, who accompanied his parishioners as they were displaced and cornered in Mullivaikkaal.

He experienced the fears and suffering of the last phase of the war and died on May18. Testimonies in the church both by youths and elderly persons was moving, some breaking down and crying as they recalled how they ran over dead bodies to save their lives. Those killed and injured in war and in the Easter bombings were remembered, along with Muslims and Refugees, who faced reprisal attacks and hostilities after the bombings.

There was no formal memorial event after the church service, but some individuals had brought flowers, and laid them at the two monuments outside the church – one for Fr. Sara and other for all those killed. It was a simple, solemn and local community led memorial. The main organizer, the present parish priest, was part of a small group of committed and courageous Catholic clergy who had opted to remain with the people till the end of the war, for which he was punished with 100 days in detention in horrible conditions.

I then went to Mullivaaikaal beach, where the war came to a bloody end. Locals as well as many others from the North and East were present.

Amongst those present were those whose family members were killed, or disappeared after surrendering to the Army. Community activists who had been campaigning to regain military occupied civilian lands were also there. Tamil politicians were present, but they didn’t play any significant part.

Lamps were lit and “Mullivaikkaal Declaration” was read out, though many present had tears in their eyes and seemed too overcome with emotion to listen and understand.Foreign Tamil media were visible, but mainstream English and Sinhalese media were conspicuously absent.

That night, I stayed with a friend in an in interior farming village in the North. I was invited to join a moving and intimate family memorial in the house, led by my friend’s teenage daughters who told me that they were having this event at home as they couldn’t go to Mullivaikkaal. Their grandparents and parents also joined.

The event involved moments of silence, some music, lighting of lamps. The memorial was around an abandoned empty metal cup that my friend had picked up in his first visit to Mullivaikkaal after the end of the war. It had left a deep impression on him, and he had then installed the empty cup in the living area of the house, covered in a glass case, in a manner similar to religious statues and symbols are present in most Sri Lankan homes. That day, it was draped in fresh white flowers woven together by one of the girls.

A survivor’s memories

One of those I traveled with that day was a young girl of about 20. She was born in a refugee camp and lived a life of displacement. She had no loud cries or strident demands, but had vivid memories of the last phase of the war in 2009, of hiding in bunkers as shells and bombs rained on them and people fell dead and injured around her.

She and her family were first displaced from the North West coast, near Adampan in the Mannar district, and were displaced multiple times in 2007-2009 in places such as Illupakadavai, Mulankavil, Vatakachi, Suthanthirapuram, Valayarmadam and finally in Mullivaikkal. Her akka (elder sister) had registered her and another young sibling as the akka’s own children.

Her brother had been taken away by the LTTE, had managed to escape few times, only to get caught again, and finally, the LTTE had tied him up to await death but he somehow survived. She and her family had tried to escape the war zone, but the LTTE had shot at them as they tried to flee, and her sister had been injured. There were many other horror stories, too many and some too sad to narrate.

A few friends had planned to organize a discussion followed by a public memorial at a busy Colombo roundabout, but we had reluctantly postponed it considering the security context.

However, a memorial was held in a café in Colombo last week. Though the comfortable café seemed a different world to the North I had experienced on 18th May, the interest in knowing what had happened, by some who came, and the commitment of those who organized it, was inspiring.

Mullivaikkaal Kanji

“Mullivaikkaal Kanji (porridge)” was a striking feature of 18th May in the North. This plain and simple food was all the hundreds of thousands in precarious situation in bunkers, tents and on the move could eat in the last few months of the war. Ten years later, there are calls to have “Mullivaikkaal Kanji” for one meal on 18th May, to remember what happened.

Kanji was served along the Northern roads and after the Mullivaikkaal memorial. My friend’s family had only Kanji for lunch that day.

Having Mullivaikkaal Kanji for one meal across the country on May 18 could be one way Sri Lankans can unite, commemorate and express solidarity with the war dead, their families and survivors.

Refugee crisis in Sri Lanka after the Easter Sunday bombings

First published at https://groundviews.org/2019/05/04/refugee-crisis-in-sri-lanka-after-the-east-sunday-bombings/ on 4th May 2019

“Pakistanis a country where suicide bombings happen on a regular basis, mobs gather and kill minorities and people who think differently, houses and settlements are attacked, people are forced to leave their houses. I left my house once before in the state of fear that I could be killed or imprisoned because an allegation of blasphemy was brought against me. I was scared, sleepless, hungry and unable to go back to my home, all was lost in just matter of a few hours. In fear and extreme shock my wife and I left Pakistan, came to Sri Lanka. We left friends family and relatives, jobs and house behind. But now Sri Lanka has become the same, we have been forced out of the house that we lived in, today at noon a mob gathered outside our house and few people were violently kicking at the door. A person pushed me, slapped me and grabbed me by the collar.  There were two policemen behind him, they said ‘you have to go to the police station” Pakistani Refugee, standing outside the Negombo Police Station on 27 April 2019.

A Pakistani man who had been living in a rented house on Sea street in Negombo, told me how a mob had come to the house where he lived with his wife and 2 young children aged 4 and 2 and half years, kicked him and threatened to kill him, following which his house owner had forced him to leave with his family. A Pakistani woman narrated how a mob came to her house on Lewis Place in Negombo and threatened to attack her family unless they left the house immediately. Many left with only the clothes they were wearing, or with meager belongings, leaving behind vital document and basic essentials including clothes, medicine and children’s supplies.

Refugees to Sri Lanka become refugees within Sri Lanka

In the last two weeks, after the Easter Sunday bombings, I have heard many such stories from refugees around Negombo. House owners also told me mobs had threatened to destroy their houses if they hosted refugee families. This led to about 1200 refugees and asylum seekers (asylum seekers are those whose refugee applications are pending) being compelled to live in three make-shift refugee camps (two Ahmadi mosques and the Negombo Police station) in absolutely horrible conditions, with minimum toilet facilities and lack of water. Many are compelled to sleep in sitting positions due to lack of space.

The situation at the two mosques, both of which are not equipped to accommodate overnight stays, are terrible, with rain in the last few days making the situation worse. Both mosques are guarded by the police and army, with some locals, including Buddhist Monks, demanding them to be evicted from the largest refugee camp hosting about 700.

At the Negombo police station, about 175 including about 40 children live in a garage with no walls, on rough floor, sharing a couple of toilets that resident policemen had been using. The police had been helpful, kind and generous to share their meagre facilities, but the situation has become unbearable to the refugees and even the police.

Desperate appeals were made to organizations and churches to accommodate the refugees living at the Negombo police station in a more suitable place with better facilities. Many were scared to open their doors, but a few dared. However successive attempts to relocate them from the police station have failed due to mob violence and threats. When a group was taken to a church centre, local groups led by Buddhist Monks protested, police couldn’t assure security and they were brought back to the Negombo police. When a group of women and children were being taken to another institution, news was received of protests led by a local politician and the bus turned back, bringing them back to Negombo police. On two other occasions, they were loaded into buses to be taken to a pre-booked hostel in Colombo and a school in Negombo, but these two also failed due to lack of security assurances from police.

Re-displacement around Colombo

Negombo is not the only area refugees face hostilities and evictions since the Easter bombings. Four Afghan refugees living in a house near Kandy were evicted by the owner last week, after inquiries by a local gang followed by police raids, despite the raids not finding anything incriminating. Even the guest house they moved to is trying to evict them. An Afghan refugee was evicted from the house he was staying this week in Dehiwela. Another Afghan refugee living in Ratmalana, was called “enemy” by a neighbour, who had threatened to beat him. He and his family lives in fear, mostly holed up inside the house they rent. In Moratuwa, the house owner had asked an Afghan refugee family with children to leave after the police expressed doubts about their refugee documents.

Many guesthouse owners had refused to accept Afghan and Pakistani refugees, despite them having legal documents to reside in Sri Lanka. Muslim house owners are been particularly afraid, especially of inciting further hostilities from local people.

According to an Afghan refugee in Panadura, “previously people used to smile, now they view us with suspicion and hostility. This makes us fearful of travel. When I was looking to rent a room, the guest house owner shouted that ‘all Muslims are terrorists’. I tried to find other guest houses, but no one is willing to accommodate.’

Who are these refugees?

These refugees and asylum seekers have come to Sri Lanka seeking protection due to persecution they faced in their own countries. Some are Ahmadiya and Shia Muslims from the Hazara ethnic community, while others are Christians, all persecuted by Muslim groups. They belong to religious minorities who have suffered threats, attacks and killings by extremist groups, with little or no protection from the State against these attacks. Many refugees here are those persecuted under Pakistani law for blasphemy which is an offence punishable with death. A few persecuted human rights activists, journalists, bloggers, atheists and gay persons have also sought refuge in Sri Lanka.

Sri Lanka is not a signatory to the 1951 Refugee Convention and there are no national procedures for the granting of refugee status. The United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), based on a 2005 agreement with the Government of Sri Lanka, registers asylum seekers and carries out refugee status determination. Successive Sri Lankan governments have welcomed them to stay in the country temporarily, till they find permanent resettlement in other countries. As of 31st March 2019, there were 851 persons who have been accepted as refugees awaiting resettlement in other countries and another 819 whose refugee applications are pending (asylum seekers)[1]. They come from about 15 countries, with majority of 1341 being are from Pakistan and 201 from Afghanistan[2]. There are also several whose applications for permanent resettlement in Canada is being processed. In the first three months of 2019, 20 refugees had departed for permanent resettlement[3]. The long application and review process, with several years intervening between application, interview and decision on refugee status being communicated, results in increasing uncertainty and fear for those seeking asylum. While the current crisis was unforeseen, systemic deficiencies have and continue to heighten vulnerabilities for refugees.

Refugee life in Sri Lanka before the Easter attacks

UNHCR provides those recognized as refugees with an allowance of about Rs. 10,000 per person or Rs. 22,000 for family with two or more children, which is not enough to cover even accommodation and food and live in dignity in Sri Lanka. Asylum seekers don’t get any allowance and are left to fend for themselves. Few Muslim and Church groups and NGOs have been supporting them with education, accommodation, food, healthcare etc. But these have been very minimal and only few have benefited.

The Sri Lankan government doesn’t ensure the right to housing, food, education, healthcare or legal employment for asylum seekers and refugees. No permanent or even transitional shelter is provided by the government. They are not included in government programs for food and nutrition security or social security programs such as Samurdhi, even though this could be done fairly easily and at little extra cost. The treatment and services available to asylum seekers and refugees at public hospitals and clinics is often lacking in terms of care and compassion. In some cases, the provision of treatment is at the discretion of authorities and asylum seekers and refugees who seek medical care are made to feel like they are seeking a privilege, rather than exercising a basic right. Despite being forced to flee having experienced and witnessing atrocities, violence and discrimination, anxieties about family and friends they left behind and finding themselves in an unfamiliar and unwelcoming environment, there is no psychiatric and psychosocial care made available to asylum seekers and refugees.

Although the Sri Lankan Constitution guarantees “assurance to all persons of the right to universal and equal access to education at all levels”, this is not extended to refugee and asylum children. The refugee children between 6 – 10 years have access to schooling through UNHCR’s support, but children of secondary school age, do not have any access to formal schooling. Asylum seekers and refugees are also not absorbed into the many government technical education and vocational training systems, which has the potential to help them to learn and develop vocational skills that they could utilize in seeking employment and living independently in Sri Lanka and their countries of permanent resettlement.

Why fear refugees?

Hopes of temporary respite for the crisis arose when the Governors of the Northern and Southern provinces came forward to host refugees. This has been communicated to the President, UN and other officials and many discussions have been held. But the around 1200 refugees still remain in the three camps, despite the worsening situation. A few Northern Tamil politicians are reported to have opposed hosting refugees in the North, but refreshingly, other Tamil politicians, civil society activists and clergy in North have welcomed refugees. It is now up to the central government to consider these generous offers and finalize interim arrangements to resolve this crisis, respecting rights and dignity, including freedom of movement. It is essential that UNHCR presence is strengthened and the UN takes a proactive role, with space for civil society and religious leaders. In view of new threats to refugees, foreign governments must also come forward to expedite offering permanent resettlement to those who have been granted refugee status by UNHCR.

As stated earlier, much of the fear and anger towards refugees stems from a lack of awareness and understanding. Like all Sri Lankans, tourists and other foreign nationals, refugees are bound by the laws of the land. I’ve heard of foreign tourists being arrested on suspicion of being involved in serious crimes such as drug peddling, but I have not heard such reports about refugees.

Few in Sri Lanka seem aware of religious or ethnic minorities living in countries such as Pakistan and Afghanistan and the crimes committed against them, including by Muslims. This ignorance, coupled with hostility and suspicions towards Muslims following the Easter attacks has led to wave of reprisals against refugees in Sri Lanka.

Caring for people terrorized in their own countries fleeing to other countries is a global challenge. Hundreds of thousands of Sri Lankans have sought and received international protection and support in numerous countries. Compared to about 28.5 million refugees worldwide, out of which Pakistan is hosting about 1.4 million and Bangladesh is hosting about 900,000, we have very tiny refugee population of less than 1700 to care for.[4]

We as Sri Lankans should feel proud that refugees terrorized in their own countries, have trusted us and come to us, hoping that we would welcome them, care for them, support them and protect them, during a temporary stay of few years. We must not fail them, we must open our hearts and doors to them.

[1]UNHCR monthly update of 31stMarch 2019

[2]Ibid

[3]Ibid

[4]https://www.unhcr.org/en-lk/figures-at-a-glance.html,https://data2.unhcr.org/en/country/pakand http://reporting.unhcr.org/sites/default/files/UNHCR%20Bangladesh%20Operational%20Update%20-%20March%202019.pdf

Police garage turns into a refugee camp

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/04/28/news-features/police-garage-turns-refugee-camp on 28th April 2019

The Negombo Police was a strange sight last week with children, women and men camped out in the garage, on rough floor with no walls and proper sanitation facilities. They were there as they had no other safe place to go.

These were some of the refugees and asylum seekers, who had fled persecution in their own countries. They are not allowed to work, their children don’t go to school, but they are allowed to live here temporarily, based on an agreement between the Sri Lankan government and the UN High Commissioner for Refugees.

In the aftermath of Easter Sunday bombings, mobs in Negombo had broken into some of their residences and beaten up some of them. People who had been letting out rooms had also been pressured to ask the refugees to leave immediately. With no place to go, they had to rush to the Negombo Police station.

Appeals were made to various church institutions and other groups to host these refugees. Most were scared and declined. A few dared, but angry local mobs turned up and insisted that the refugees should be evicted. On one occasion, the mob had arrived even before the refugees got there. The police and the armed forces couldn’t assure them safety, so they were displaced yet again.

It was from one such shelter that two buses with tired, scared faces arrived at the Negombo Police station on Friday evening. But the police refused to host them, didn’t allow them to get down from the buses and insisted we take them ‘somewhere else’. A few of us including a Catholic nun and three priests tried to make the police understand that they have no homes to go to and insisted we can only move them with an assurance of safety. Appeals were made on the phone to government officials. Finally, the police agreed to let them stay the night, without a solution as to where they would have to stay in the days, weeks and months to come.

Some of the house owners who had been compelled to evict these refugees, had visited them to see how they were faring and with some bringing food. The police had allowed them to use their washrooms providing them sanitation facilities. A policeman on night duty had given up his fan to provide some comfort to children not falling asleep and another had made milk for crying children. But how long can an already over-streched police host a refugee camp?

It’s the duty of the State with the UNHCR, to protect and support this vulnerable community, who had suffered so much. If Negombo and the sourroundings are not safe, other options should be considered.

As we grieve the lives lost in the bombings, support the injured and their families, we must also stand in solidarity with asylum seekers and refugees. It’s an opportunity to extend social and political hospitality to those in need and most vulnerable. It is not enough to open our hearts, we must open our doors as well.

Christians and Religious Freedom under fire

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/04/21/opinion/christians-and-religious-freedom-under-fire on 21st April 2019

From February 3 to April 14 this year, across Sri Lanka, there has been some sort of disruption against a Christian worship service every Sunday – on 11 successive Sundays to be specific.

Christians in Sri Lanka suffer violations of their right to religion and belief regularly, but most incidents do not make it to the news – or even to the Twittersphere. But the attack on the Methodist Church Centre in Anuradhapura, last Sunday, which was also Palm Sunday, a day of religious significance for Christians, was widely reported because of the forthright personal testimony and determined efforts of the President of the Methodist Conference, Bishop Asiri Perera, who had experienced the attack first hand.

In the past two months, this same church centre had obscenities shouted and stones pelted at it. A Municipal Councillor and villagers had forcibly broken in and threatened the priest and worshippers with assault. The Sunday before the Palm Sunday attack, they had cancelled the service due to intense pressure about the legality of their premises and services.

Types of violations

The violations reported this year against Christians include forcible entry to places of worship while services were ongoing, disrupting services, damaging properties, throwing stones and gathering outside places of worship in a threatening manner. Those leading prayers, hosting prayer services and participants have been threatened and obscene language used against them. Among the more serious violations was an assault of two females in two different incidents, a death threat and a threat to burn a place of worship.

At least 15 police complaints have been filed, some dealing with several violations. In some cases, police had refused or been reluctant to take complaints, sometimes going to the extent of siding with the alleged perpetrators, mocking and admonishing victims. On some occasions, police had refused to take matters to courts, demanded that victims file private plaints, and even refused to offer protection.

The right to Religion or belief cannot be restricted under any circumstances in the Sri Lankan Constitution. But one of the most regular violations have been questioning the legality of Christian prayers and places of worship, by Government officials, police, bhikkus and ordinary persons, often demanding registration, authorisation or approval from an official. Only on a few occasions have the police insisted on the right to freedom of religion or belief of Christians.

Numbers

This year, at least 13 churches and one individual have been affected in nine districts, with about 35 incidents and about 70 violations. Some churches have been affected multiple times, with multiple violations, such as disrupting a service, assault, death threats, shouting obscenities and damage to property.

Such violations against Christians have occurred regularly in Sri Lanka over several years, under successive governments.

A report by Verite Research in 2014 reported that a state institution or public servant was recorded as the key perpetrator of religious violence against Christians in 175 incidents (18%) out of 972 incidents examined between 1994 and 2014. Many of these have been diligently documented for years by the National Christian Evangelical Alliance of Sri Lanka. 226 incidents of violence against Christians have been reported between January 2015 – June 2017 and 86 incidents in 2018. Many of the Christians under attack have been small rural Christian communities.

They have had little support from Churches which wield more political-social influence such as the Catholic Church, and various inter-religious bodies operating at local and national level. Though I have focused on the situation of Christians here, Muslims too have been under fire in Sri Lanka, with some of the harshest violence against them being concentrated within a few days in towns such as Aluthgama in 2014 and Digana in 2018. There have also been reports of violations against Hindus.

Way forward

Impunity has served as a licence for continued violence against religious minorities. Despite compelling evidence in some incidents, there has been a reluctance to use the existing legal framework to arrest and prosecute those responsible. Ironically, the ICCPR Act was recently used to imprison a writer and suppress free expression based on complaints by a Buddhist group that the writer has caused pain of mind to Buddhists and insulted Buddhism, but the same Act has not been used to arrest and prosecute those responsible for blatant and serious violations against Christians. Political will and legal action is essential to protect the rights of religious minorities.

Asserting rights sensitively would help, but it is unfair to expect victims to compromise and tolerate violations of their inalienable rights. Rather, the ‘good’ among the majorities, especially, Buddhists, must proactively protect the rights of religious minorities being persecuted and the more influential Christian churches must show support and solidarity to smaller and more vulnerable churches.

Unless and until all persons and communities, especially, the minorities and the vulnerable, can freely practise their religion without fear, religious harmony and co-existence will be a myth.

****

Examples of violations against Christians in 2019

1. As a female pastor and worshippers were preparing for a Sunday worship service, a mob of around 200 led by some bhikkus had forcibly entered the church premises, demanded to stop the worship, threatened the worshippers in obscene language, and damaged furniture and roofing sheets. A bhikku had threatened the Christians with death if they refused to stop their worship. The mob had also dragged a female worshipper on to the street, threw her at the feet of the bhikkus, and beaten her, and she had to be hospitalised. Some of the bhikkus had lodged a complaint, claiming the pastor was breaching the peace. At an inquiry, the monks and villagers had demanded the pastor stop conducting her services and only engage in worship in private. The Officer-in Charge (OIC) had told the pastor to comply with the demands of the monks and said the police wouldn’t provide her with further protection.

2. While a Sunday worship service was ongoing, bhikkus and a group of youth had forcibly entered the place of worship, shouting in obscene language and threatened the worshippers. Later, the policemen in civil clothes had tried to compel the pastor to attend an inquiry within 15 minutes, despite the pastor’s request for adequate time to consult his lawyer.

3. While a Sunday worship service was ongoing, a bhikkus had stood outside taking pictures of the premises and later, a group of around 35 villagers had gathered and stoned the premises. They had forcibly entered the place of worship and demanded to stop the worship immediately and threatened to burn the building if they refused to comply. A few days later, the pastor’s residence was stoned by unidentified individuals. The Officer-in-Charge (OIC) of the police had refused the pastor’s request to refer the matter to court and told him to file a private plaint.

4. A pastor had received a copy of a letter addressed by a Divisional Secretary (DS) to the OIC of the local police, instructing the latter to stop Christian religious worship activities, claiming the place of worship was not registered with the DS. A few days later, while the Sunday service was ongoing, around 30 individuals, two police officers and the Grama Niladhari had questioned the pastor and told him to meet with the DS the following day. The DS had demanded the pastor stop his religious worship activities immediately and threatened to confiscate the pastor’s home (received through a tsunami resettlement scheme) if he refused to comply.

5. A group of 30 individuals had arrived at a place of worship and demanded to speak to the pastor, who was not there. Two individuals had then assaulted the female owner of the premises.

6. While a pastor and his wife were visiting a congregant’s home, a group of villagers had damaged the front door of the house and a cross hanging on it. The group had demanded to know about approval to carry out worship activities in the village and threatened the pastor. They had scolded the pastor’s wife in obscene language and attempted to assault the pastor. The police had been reluctant to take down the complaint.

7. Villagers had threatened a Christian not to invite a pastor to conduct bible studies in his home. Later, when he had gone to lodge another complaint to the police about threats to his life, he was arrested, based on a false allegation of assault. After he was released on bail, a government official had told him to stop having bible studies at his house.

Sri Lanka’s latest attempt to legalize state terror

First published at https://www.ucanews.com/news/sri-lankas-latest-attempt-to-legalize-state-terror/84751 on 25th March 2019

Replacing one act that tramples on human rights with another that makes potential suspects of us all is no solution

Five years ago on the night of March 16, a Catholic priest called Father Praveen and I were arrested in Kilinochchi, the former capital of the Tamil Tigers (LTTE) in Sri Lanka’s Northern Province. We were detained under the Prevention of Terrorism Act (PTA) and subjected to intense interrogation. The reasons given for my arrest included causing discomfort to the government and sending information overseas to earn money. Unlike many other PTA detainees, we were released after 51 hours — probably due to intense national and international campaigns. But the agony continued after our release. I was almost abducted by armed men in civilian clothes who raided the office of a human rights organization where I was doing some work. Later, the chief of the unit that arrested us told me they were his men, and they had been searching for a different terror suspect.

The overseas travel restriction on me has been lifted, but my electronic equipment that was confiscated has not been returned, and the restrictions on my freedom of expression remain in place. In 2009, Shantha Fernando, an activist working for the Commission for Justice and Peace of the National Christian Council, was also arrested and detained under the PTA. His crime? Carrying photos through the airport depicting the humanitarian crisis that unfolded during the last phase of the 26-year civil war, during which time the military stands accused of conducting war crimes. The PTA has led to the prolonged detention of innocents. In 2015, a court reportedly acquitted a Tamil mother after finding her not guilty of the charges leveled against her — after she had already spent 15 years in detention. The PTA has served as a license for reprisals against dissent, enforced disappearances, torture, sexual violence and prolonged detention. The cabinet formally approved and presented the bill to parliament last year. It is known as the Counter Terrorism Act (CTA).

Problems with the CTA

The CTA uses broad definitions that could make almost anyone a terrorist, and any act of dissent a terrorist act, with intention a key factor. Acts associated with terrorism can include gathering information, and distributing or making information available to a person or the public. Journalists could be penalized for not revealing sources. Participating in or organizing a protest, or a trade union strike, could also make one a terrorist suspect. There is no compulsion to protect an arrested person from physical harm, or to convey the information about their arrest in their own language at the time they are apprehended. What needs to be done is for the government to withdraw the CTA. Failing that, parliament must defeat it. The PTA must be repealed separately. There is no need to link the two laws together. Meanwhile, opposition to the two acts is increasing. But barring some disapproving comments by the bishop of Batticaloa and a few priests, the church leadership, including Caritas, have stayed quiet on the CTA. It is time to stand up and say no to both the PTA and the CTA. Any delay could have dire consequences for people’s human rights, dignity and democracy.

 

Families of the disappeared: Two years of protests, what must they do next?

First published at http://www.sundayobserver.lk/2019/03/03/news-features/families-disappeared-two-years-protests-what-must-they-do-next on 3rd March 2019

The biggest protest I had ever participated in or seen in Kilinochchi took place last week. It was organised by the Tamil families of the disappeared, to mark two years of roadside protests and demanding information about loved ones who had disappeared. It was a gruelling march of more than six km that took over two hours, through the sprawling A9 road in Kilinochchi, braving extreme midday heat.

Perhaps, this pales in the context of the families having braved the sun, rain, dust, fumes, intimidation, threats and assaults for two years. Several elderly mothers collapsed during the march. But more died in the course of continuous protests, not knowing what happened to their loved ones.

Colombo

Colombo seemed indifferent. When one of the women leading the Kilinochchi protest called me, she had a clear request. She asked me to join them on February 25, bringing the Sinhalese and English media, colleagues from Colombo and others from the international community. I did ask many, but predictably, there was not much of a response. The protest coincided with the first year anniversary of the Office of Missing Persons (OMP).

The OMP it had initiated inquiries and made interventions on some cases and referred to its primary mandate as being to ‘Search and trace tens of thousands of missing and disappeared persons’.

But the Office provided no information on the number of persons it had made progress searching for or specific progress made in a single case. Neither did it provide an assessment about progress made in implementing recommendations made in an interim report six months ago. In this context, it was not surprising to hear families of the disappeared protesting in Kilinochchi reiterating that they had no hope or confidence in the OMP.

One woman at the protest was clutching a letter sent by a previous Presidential Commission of Inquiry led by Maxwell Paranagama, which had functioned under President Mahinda Rajapaksa and President Maithripala Sirisena, The letter promised investigations, but the lady had not heard of any progress or results on investigations. Protesters told me that might be what the OMP might end up doing as well.

Geneva

Geneva also seems indifferent. Last week, the UN Human Rights Council (UNHRC) started its 40th session, where it is due to review progress made by the Sri Lankan Government in terms of commitments made on accountability and reconciliation at the UN body three and half years ago. At the Kilinochchi protest, there were many references to the UN, demanding an increased role from it. The protesters recalled that resolution 34/1 of the UNHRC was due to inaction of the Sri Lankan Government on resolution 30/1 and commitments therein.

They demanded the UN to ‘Stop giving Sri Lanka more time’, instead to consider other options of ensuring reconciliation and accountability. But the first draft of a resolution on Sri Lanka to be adopted by the Council dated February 27, two days after the Kilinochchi protest, had no reference to, nor reflected the spirit, grievances, aspirations and efforts made by families of the disappeared on the road continuously for two years.

For me, it seemed that protesting families increased demands from the UN were not based on faith in the UN, but deep frustration and disappointment in the political leadership, and institutions such as the judiciary and the OMP.

Indeed, when I joined the same families at a similar protest on the 100th day of their continuous roadside protest, they blocked the A9 road for about five hours and their primary demand was to meet the President. The families also seem to have very little faith in Tamil politicians and insisted that Tamil politicians with access to the international community, donot represent them.

Hartal

A significant feature of the Kilinochchi protest last week was the hartal across the Northern Province. Shops, eateries, some supermarkets and banks were shuttered. There were no local buses and very few vehicles on the main roads. Hartals usually inconvenience the poor. Those who use public transport end up being stranded, daily wage earners lose their income. But my impression was that many joined the hartal sympathising and supporting the struggle of families of the disappeared. The popular women led eatery in Kilinochchi, Ammachi was closed, which meant loss of income.

I met some of the women at the protest, easily identifiable by their Ammachi t-shirts. After the protest, a shop keeper in Iranaipalei in the Mullaitivu District, about an hour’s drive away from the Kilinochchi protest, told me he could not go for the protest, but closed his shop in support of the protest. A trishaw driver who had stayed home in Mullaitivu expressed similar sentiments. Some of the female community leaders of the Kepapilavu community, themselves at a roadside protest for two years demanding release of military occupied land, also joined the Kilinochchi protest.

So did families of the disappeared, women’s activists, Christian clergy from across the North and the East. Many Tamil journalists from the North were covering the protest. Some Tamil politicians also joined, but played a low profile role, heeding the explicit demands from protest leaders that politicians should not be at the forefront of the demonstrations.

Reprisals

The day of the protest and hartal was also the day three habeas corpus cases in relation disappearances were being taken up in Jaffna courts, where a serving senior military officer is implicated. A female activist involved in the case had allegedly been assaulted and hospitalised last year and lawyers have allegedly been intimidated.

Even on this day, a lawyer was reportedly subject to intimidation as she was leaving courts after appearing in the case, with men on a motorbike trying to crash into her car. Last year had allegedly seen several incidents of reprisals against both Tamil and Sinhalese families of the disappeared.

Importance of solidarity

My visits and interactions with protesting families had led me to write about my experiences and reflections. The last two pieces I wrote to this paper on disappearances was about 366 days and then 500 days of the continued roadside protests. As I contemplated writing about the 730 days of the protests, I wondered what new things I could write. Not much seems to have changed, except continuing reprisals, increasing frustration and desperation.

The same lines with which I finished off my 500 days articles sums up my feelings today.

“As they wait for answers from the Government and institutions such as the OMP and judiciary about their loved ones, families of the disappeared deserve more coverage by mainstream Sinhalese and English media. They need continued solidarity from society – Sri Lankan and international. The struggle of the families must become a struggle of all Sri Lankans”.

The hartal showed that the North is listening and in solidarity with Tamil families of the disappeared. But Colombo (and the rest of Sri Lanka) and Geneva (and the world) doesn’t seem to be listening. What the families can do next remains a big question mark.

புதிய பயங்கரவாத எதிர்ப்புச் சட்டமூலம்: அநீதியை நடைமுறைப்படுத்தும் நவீன அனுமதிப் பத்திரமா?

First published at https://maatram.org/?p=7569 on 19th February 2019

சுமார் 40 வருடங்களுக்கு மேற்பட்ட காலம் சித்திரவதைக்கு உட்படுத்துவதற்கும், பாலியல் துன்புறுத்தல்களுக்கும், வலுக்கட்டாயமாக ஆட்களைக் காணாமல் ஆக்குவதற்கும், நீண்டகாலம் ஆட்களைத்  தடுப்புக் காவலில் வைப்பதற்கும் வழங்கப்படும் ஓர் அனுமதிப்பத்திரமாகப் பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் (Prevention of Terrorism Act – PTA) பயன்படுத்தப்படுகிறது. பயங்கரவாதம் தொடர்பாக, ஒரு சாதாரண சந்தேக நபர் மாத்திரமல்லாமல் ஊடகவியலாளர்கள், சமூகச் செயற்பாட்டாளர்கள் என்போர் இச்சட்டத்தின் கீழ் கைதுசெய்யப்பட்டதோடு, அரசாங்கத்திற்கு எதிராக முன்வைக்கப்படும், விமர்சன ரீதியான கருத்துக்களை ஒடுக்குவதற்கும், இச்சட்டம் மிக மோசமாக பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது. குறிப்பாக தமிழ் மக்களுக்கு எதிராக, இது அநேகமான சந்தர்ப்பங்களில் தவறான முறையில் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது.

தற்போதைய அரசு பதவிக்கு வந்த பின்னர், இவ்வொடுக்குமுறை ரீதியான பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டத்தை நீக்குவதாகவும், சர்வதேச ரீதியாக சிறந்த நடைமுறைக்கு ஏற்பவும் பயங்கரவாதத்திற்கு எதிராக ஒரு சட்டத்தை சமர்ப்பிப்பதாகவே பல்வேறு சந்தர்ப்பங்களில் உறுதிமொழிகள் வழங்கப்பட்டன. இதன் விளைவாகவே, கடந்த ஆண்டு செப்டெம்பர் மாதத்தில் புதிய பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் ஒன்று வரையப்பட்டது. இவ்வரைவு ஆங்கிலத்தில் பயங்கரவாதத்திற்கு எதிரான சட்டம் (Counter Terrorism Act – CTA) எனப் பெயரிடப்பட்டது. சிங்கள மொழியில் பழைய பெயரில் பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் என அறிமுகப்படுத்தப்பட்டு, வர்த்தமானப் பத்திரிகையில் வெளியிடப்பிடப்பட்டுள்ளமை ஒரு வகையில் கேளிக்கூத்தாகும்.

“பயங்கரவாதம் என அறிமுகப்படுத்தப்படும் தவறுகள் சம்பந்தமாக நடவடிக்கை எடுப்பதற்கு சுமார் 14 சட்டங்கள் – தண்டனைச் சட்டக் கோவையின் 6 வாசகங்கள் உட்பட சுமார் 20 சட்டங்கள் இலங்கைச் சட்டத்தில் உள்ளடக்கப்பட்டுள்ளன. அதேசமயம், அவசரகால நிலைமையின் கீழ் செயற்படுவதற்கு ஜனாதிபதிக்கு அவசரகாலச் சட்டத்தை பிரகடனப்படுத்தும் அதிகாரமும் உண்டு. நிலைமை இவ்வாறு இருக்கையில், பயங்கரவாதம் தொடர்பாக தனியான விசேட சட்டத்தின் அவசியம், வெறுமனே சிறுபான்மை சமூகங்கள் அரசுக்கு எதிராக முன்வைக்கும் விமர்சன ரீதியான கருத்துக்களை ஒடுக்குவதாகவே அமையும். ஆகவே, பயங்கரவாதத்தை ஒடுக்குவதற்கு ஏற்கனவே உள்ள சட்டங்கள் போதுமானவை என்பது எமது கருத்தாகும்.”

முன்னைய பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் பயன்படுத்தப்பட்டது போலவே, இப்புதிய சட்ட மூலமும் சாதாரண மக்களுக்கும், ஊடகவியலாளர்களுக்கும் சமூகச் செயற்பாட்டாளர்களுக்கும் எதிராக தொந்தரவுகளை மேற்கொள்ளக்கூடிய வகையில் பயன்படுத்துவதற்கு அவசியமான வாய்ப்புக்களை முறையே வழங்கியுள்ளன.

இச்சட்டத்தில் பரந்துபட்ட தெளிவின்மை காணப்படுகிறது. பயங்கரவாதம் என்பதற்கு வரைவிலக்கணமாக கருதக்கூடிய தவறுகள் பற்றி சரியான விளக்கம் வழங்கப்படவில்லை. இதன் காரணமாக இச்சட்டத்தைப் பயன்படுத்தி, அரசியலமைப்பின் மூலம் வழங்கப்பட்டுள்ள கருத்துச் சுதந்திரம், ஒன்றுகூடும் சுதந்திரம் மற்றும் ஒரு சங்கத்தை உருவாக்கும் சுதந்திரம் என்பன மட்டுப்படுத்தப்படுவதற்கான வாய்ப்பு உண்டு. அடிப்படை மனித உரிமைகள் கூட நல்லெண்ணத்தோடு அமுல்படுத்தியிருந்தால் மாத்திரமே பயங்கரவாத செயலாகக் கருதப்படமாட்டாது.

இச்சட்டத்தின் கீழ் கைதுசெய்யப்பட்ட நபர் உடல் ரீதியாக பாதிப்புக்கு உள்ளாக்கப்படாத வகையில் பேணப்படுவது கட்டாயப்படுத்தப்படவில்லை. கைது செய்யப்படும் நபர், கைது செய்யப்படுவதற்கான காரணமும் அதற்கு ஏற்புடைய ஏனைய தகவல்களையும் அறிவித்தல் கட்டாயமாக்கப்படவில்லை. பின்னர் இவ்வாறு செய்வதற்கான காலச் சட்டகம் வழங்கப்படவும் இல்லை. குடும்ப உறுப்பினர்கள் கைதுசெய்யப்படும்போது அந்த இடத்தில் பிரசன்னமாக இருந்தாலும் கைது செய்யப்பட்டமைக்கான விவரங்களை அவர்களுக்கு அறிவிப்பதற்குக் கூட 24 மணித்தியாலங்கள் வழங்கப்படவில்லை. குடும்பத்திலுள்ளோர் கைதுசெய்யப்படக்கூடிய வேறு சந்தர்ப்பங்களில் அவ்விடத்தில் இருந்தவர் அல்லது அவர்கள் கைது செய்யப்பட்டமையை அறிவிப்பது கட்டாயப்படுத்தப்படவில்லை. அதே சமயம் பெண் சந்தேக நபர்கள் பெண் பாதுகாப்பு உத்தியோகத்தர்களால் கைது செய்யப்பட வேண்டுமெனவும் அவர்கள் விசாரணைக்கு உட்படுத்தப்படும் போது கட்டாயமாக ஒரு பெண் உத்தியோகத்தர் அவ்விடத்தில்  பிரசன்னமாக இருத்தல் வேண்டுமென்பதும் அத்தியாவசியப்படுத்தப்படவில்லை.

பொலிஸார் தாக்கல் செய்த தடுத்து வைக்கும் கட்டளைக்கு நீதவானின் அங்கீகாரம் பெறல் வேண்டும். அதே சமயம், ஒரு நபர் இரண்டு வாரங்கள் வரை தடுத்து வைப்பதைத் தீர்மானிப்பவர் பொலிஸ் உத்தியோகத்தர் ஆவார். மேலும், இத்தகைய தடுத்துவைக்கும் கட்டளையை, 8 வாரங்கள் வரை நீடிப்பதை  நீதவான் அங்கீகரிக்க முடியும். பொலிஸார் கைதுசெய்தமை தொடர்பாக மனித உரிமைகள் ஆணைக்குழுவிற்கு அறிவிப்பதற்கு 22 மணித்தியாலங்கள் கால அவகாசம் வழங்கப்பட்டுள்ளது. அவருடைய வழக்கு ஒரு வருடத்தை விட அதிக காலகட்டத்திற்கு இழுபட்டுக்கொண்டு போனால் மாத்திரமே சந்தேக நபருக்கு பிணை வழங்கப்படும். தடுத்து வைக்கப்பட்டிருப்பவரின் சட்டத்தரணி மற்றும் குடும்ப அங்கத்தவர்கள் தடுத்து வைக்கப்பட்டிருக்கும் அமைவிடத்திற்கு பிரவேசிப்பதாயின் அந்த நிலையத்திற்குப் பொறுப்பான அரச அதிகாரியின் முன்னங்கீகாரத்தைப் பெறுதல் வேண்டும். அமைச்சர் ஒருவர் தீர்மானிக்கும் அமைவிடத்தில் மற்றும் நிலைமைகளின் கீழேயே முடிவு எடுக்கப்படுகிறது. இத்தகைய தடுத்து வைத்தலுக்கு எதிராக ‘மீளாய்வுக் குழுவிடம்’ மேன்முறையீடு செய்ய முடியும். எனினும் இம்மீளாய்வுக்குழு அமைச்சர், அமைச்சுச் செயலாளர், அமைச்சரினால் நியமிக்கப்படும் மேலும் இருவரை உள்ளடக்கியதாக அமையும். சமூகச் செயற்பாட்டாளர்களுக்கும் ஊடகவியலாளர்களுக்கும் எதிரணி அரசியல்வாதிகளுக்கும் எதிராக ஆட்சி அதிகாரத்தில் உள்ள அரசியல்வாதிகளும் பொலிஸாரும் பயங்கவாதத் தடைச் சட்டத்தைப் பயன்படுத்தும் எமது வரலாற்றைக் பின்னோக்கிப் பார்க்கையில், இச்சட்டத்தின் மூலம் அமைச்சருக்கும் பொலிஸாருக்கும் வழங்கப்பட்டுள்ள அதிகாரம் ஒரு நரியிடம் கோழிக் குஞ்சுகளை ஒப்படைப்பதற்கு ஈடாகும் என்ற கருத்து எமக்கு  மேலும் சந்தேகத்தை ஏற்படுத்துகிறது.

இச்சட்டத்தின் மூலம் தடுத்து வைக்கப்பட்டிருப்போரின் உடலில் ஏதாவது காயங்கள் உண்டா என பரிசீலனை செய்வதற்கு பொலிஸ் நிலையப் பொறுப்பதிகாரியிடம் அதிகாரம் ஒப்படைக்கப்பட்டுள்ளதோடு, அவர் அத்தகைய காயங்களை அவதானித்தாரேயாயின், ஒரு சட்ட வைத்திய அதிகாரியிடம் தடுப்புக் காவலில் வைத்திருப்பவரை ஒப்படைத்து, சட்ட வைத்திய அறிக்கையைப் பெற வேண்டும். நீதவான் அல்லது மனித உரிமைகள் ஆணைக்குழு உத்தியோகத்தர் ஒருவர் தடுத்து வைக்கப்பட்டிருக்கும் இடத்திற்கு வருகை தரும் சந்தர்ப்பத்தில் தடுத்து வைக்கப்பட்டவர் மனிதாபிமானம் அற்ற கவனிப்பின் கீழ் தடுத்து வைக்கப்பட்டிருப்பின், அவர்கள் சிறைச்சாலை கண்காணிப்பு உத்தியோகத்தருக்கு அல்லது பொலிஸ் மா அதிபருக்கு அறிவித்தல் வேண்டும். இது தொடர்பாக உரிய நடவடிக்கைகளை எடுத்து ஏற்புடைய மனிதாபிமான நிலைமைகளை வழங்குமாறு நிர்ப்பந்திக்க முடியாது. சந்தேக நபர்கள் தடுப்புக் காவலில் இருக்கும்போது, துன்புறுத்தல்கள் இடம்பெறுமாயின் அல்லது  பாலியல் வன்முறைகளுக்கு உட்படுத்தப்படுவார்களேயாயின், முன்னைய  பயங்கரவாதத் தடைச்சட்டத்தின் கீழ் அதற்கான ஏற்பாடுகள் இருந்தன. ஆனால்,உத்தேச புதிய சட்டம்  நிலைமைகளை மேலும் மோசமாக்கலாம்.

அமுலில்  உள்ள பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டத்தின் கீழ் கைது செய்யப்படுதல், குறிப்பிட்ட அமைவிடங்களுக்குப் பிரவேசித்தல் மற்றும் பொருட்களை கைப்பற்றுதல் ஆகிய  நடவடிக்கைகளை பொலிஸ் உத்தியோகத்தர்கள் மாத்திரமே  மேற்கொள்ள முடியும். ஆனால், புதிய சட்டத்தின் கீழ் முப்படையினருக்கும், கரையோரப் பாதுகாப்பு பிரிவினருக்கும் இவ் அதிகாரங்கள் கிடைக்கின்றன. அதேசமயம் பொலிஸார், பாதிக்கப்பட்ட தரப்பினருக்கு அவர்களது மனக்குறைகளை எடுத்துக்கூற சந்தர்ப்பம் வழங்காமல், ஒரு கூட்டத்தை, ஒரு பேரணியை அல்லது ஒரு செயற்பாட்டை நிறுத்துவதற்கு நீதவானிடம் கோரிக்கை விடுக்கலாம். மறுபுறம் ஏதாவது ஓர் அமைப்பை, பொது அமைவிடத்தை அல்லது வேறு ஓர் இடத்தைத் தடை செய்யப்பட்ட அமைவிடமாக கால வரையறையின்றி பிரகடனப்படுத்தும், கட்டளையை விடுப்பதற்கு முன்னர், அவ்விடயத்தைச் சவாலுக்கு உட்படுத்துவதற்கு பாதிக்கப்பட்ட தரப்பினருக்கு வாய்ப்பு கிடைக்கமாட்டாது. அதேசமயம் அமைப்புக்களின் கூட்டங்கள், நடவடிக்கைகள் மற்றும் நிகழ்ச்சித்திட்டங்களை நடத்துவதைத் தடுத்தல், வங்கிக் கணக்குகள், வேறு நிதி வைப்புக்களை பயன்படுத்துதல் அல்லது அவற்றை ஈடுபடுத்துவதைத் தடை செய்தல், உடன்படிக்கைகளுக்கு வருவதை தடை செய்தல், நிதி சேகரித்தல், நிதி அளித்தல், சொத்துக்களை ஒப்படைப்பதை தடை செய்தல், நிதி அல்லது சொத்துக்களை ஒப்படைப்பதை தடை செய்தல்,  ஓர் அமைப்பின் சார்பில் அழுத்தங்களைப் பிரயோகித்தல், கோரிக்கைகளை முன்வைத்தல் என்பவற்றை தடுப்பதற்கு அமைச்சருக்கு அதிகாரம் உண்டு.

தற்போதைய பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டத்தில் வழங்கப்படாத, புதிய சட்டமூலத்தின் மூலம் ஒப்படைக்கப்படும் மேலதிக அதிகாரங்கள் ஜனாதிபதிக்கு உண்டு. உதாரணமாக, ஊரடங்குச் சட்டத்தை பிரகடனப்படுத்துவதற்கும், பொது மக்களின் ஒழுங்கைப் பேணுவதற்கு முப்படையினரை அழைப்பதற்கும் அதிகாரம் ஜனாதிபதிக்கு  வழங்கப்பட்டுள்ளது.

அதே சமயம், புதிய சட்டத்தின் கீழ் பகிரங்கமாக மன்னிப்புக் கோருவதற்கும், புனர்வாழ்வு அளிக்கப்படுவதற்கும், சமூக சேவையில் ஈடுபடுத்துவதற்கும் அதிகாரம் உண்டு. இவற்றின் மூலம் இழைத்த குற்றத்திற்கு நஷ்ட ஈடு செலுத்துவது ஏற்றுக்கொள்ளப்படமாட்டாது. இந்நிலைமையின் கீழ் வழக்கு விசாரணைகளுக்கு நீண்டகாலம் எடுக்கப்படுவதனால், சட்டத்தரணிகளின் கட்டணம் என்பன பாதிக்கப்பட்டோர் தாங்க முடியாத அளவு உயர்ந்து செல்கின்றது. எனவே, பலர் நீதிமன்ற நடவடிக்கைகளின் மூலம் தமது குற்றமற்ற தன்மையை நிரூபிப்பதற்கு கஷ்டப்படுவதற்குப் பதிலாக, குற்ற ஒப்புதலை ஏற்றுக்கொள்வதற்கு இடமுண்டு. இத்தகைய சந்தர்ப்பங்களில் குற்றப்பகர்வு பத்திரத்தின்படி சட்டமா அதிபர் குற்றச் சாட்டுக்களை வாபஸ் பெறும் போது, தண்டனைக்காக நீதிமன்ற அங்கீகாரத்தை கோரும் மேலதிக அதிகாரமும் வழங்கப்பட்டுள்ளது.

புதிய சட்டத்தை வரைந்து வர்த்தமானி அறிவித்தலில் வெளியிட்ட பின்னர், சிவில் சமூகச் செயற்பாட்டாளர்கள் இச்சட்டத்தின் மூலம் அரசியலமைப்பின் அடிப்படை உரிமைகள் மீறப்படுவதாக பிரகடனப்படுத்தி, உயர் நீதிமன்றத்தில் மனுக்களை சமர்ப்பித்ததோடு, உயர் நீதிமன்றம் மனுக்களைப் பொருட்படுத்தாமல் மரண தண்டனையை கொண்டுவருவதன் மூலம் அனைத்தும் ஏற்கனவே இருந்ததை விட மோசமான நிலைக்கு தள்ளப்பட்டுள்ளது.

புதிய பயங்கரவாத எதிர்ப்புச் சட்டமூலம் தொடர்பாக இலங்கையின் பல்வேறு மாகாணங்களிலும் இடம்பெற்ற கலந்துரையாடல்களின்போது மதத் தலைவர்கள், ஊடகவியலாளர்கள் மற்றும் சமூகச் செயற்பாட்டாளர்கள் பலர் வருகை தந்திருந்தனர். பல பெண்களின் குழுக்களினால் இக்கலந்துரையாடல்கள் ஏற்பாடு செய்யப்பட்டன. இவற்றில் உருவாகிய முக்கியமான கருத்துக்களும் கோரிக்கைகளும் பின்வருமாறு: ஏற்கனவே அமுலில் உள்ள பயங்கரவாததத் தடைச் சட்டத்தை நீக்கவேண்டிய அதேவேளை புதியதோர் சட்டம் அவசியம் இல்லை என்பதாகும். மட்டக்களப்பில் இடம்பெற்ற ஒரு கலந்துரையாடலில் பங்குபற்றிய 3 தமிழ் நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்கள் கூறியதாவது: இந்த வரைபை அவர்கள் எதிர்ப்பதாகக் குறிப்பிட்டனர். ஆனால், தமிழ் தேசியக் கூட்டமைப்பு இது பற்றி தெளிவான ஒரு நிலைப்பாட்டை வெளியிடவில்லை. பழைய மற்றும் புதிய பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டத்திற்கும் தெளிவான எதிர்ப்பை சுட்டிக்காட்டிய ஒரே அரசியற் கட்சி மக்கள் விடுதலை முன்னணி மாத்திரமே என்பதை இங்கு குறிப்பிட்டேயாக வேண்டும்.

கடந்த 6ஆம் திகதி, இச்சட்டம் தொடர்பாக 20 நாடாளுமன்ற உறுப்பினர்களை உள்ளடக்கிய துறைசார் மேற்பார்வைக் குழுவின் கூட்டம் இடம்பெற்றது. இதன்போது சிவில் சமூகச் செயற்பாட்டாளர்கள் மற்றும் சுயாதீன சட்டத்தரணிகளுடன் இது பற்றிய கலந்துரையாடல் இடம்பெற்றது. அடுத்த கூட்டம் பெப்ரவரி மாதம் 20ஆம் திகதி (நாளை) இடம்பெறவுள்ளது. அன்றைய திகதிக்கு முன்னர் இது பற்றிய எழுத்து மூலமான சமர்ப்பணங்களை வழங்குமாறு வருகை தந்தோரிடம் கேட்டுக்கொள்ளப்பட்டது. பெப்ரவரி 11ஆம் திகதி இது தொடர்பாக இடம்பெற்ற கலந்துரையாடலின் போது வெளிவிவகாரஅமைச்சர் பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டத்தை அமுல்படுத்தும்போது மனித உரிமை மீறல்கள் இடம்பெற்றதை ஏற்றுக்கொண்டாலும், அத்தகைய ஒரு புதிய சட்டத்தின் தேவையை உறுதியான நிலைப்பாடாக முன்னெடுத்தார். அரச தரப்பினரினதும் சட்டத்தரணிகளினதும் சட்டமா அதிபர் திணைக்களத்தினதும் கருத்து பின்வருமாறு அமைந்துள்ளது, “புதிய சட்டம் அத்தியாவசியமானது – தற்போது சிறு சிறு மாற்றங்களை மாத்திரமே செய்ய முடியும்.”

ஏற்கனவே, அமுலில் உள்ள பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் மற்றும் புதிய வரைவு ஆகிய இரண்டின் மூலம் தடுத்து வைக்கப்படுவோரின் உயிர்வாழ்வுக்கான பாதுகாப்பு, சுதந்திரம், உடல் உள நலத்திற்கான அச்சுறுத்தல் ஏற்படும் அதேவேளை, அடிப்படை மனித உரிமைகள் மட்டுப்படுத்தப்படுகின்றன. அதேசமயம் பரந்துபட்டதும் தெளிவற்றதுமான வரைவிலக்கணங்களின் மூலம், சட்ட ரீதியாக வேறு கருத்துக்கள் முன்வைக்கப்படுகின்றன. அடிப்படை உரிமைகளை அனுபவிப்பதற்கும் ஜனநாயகப் பிரஜைகள் என்ற வகையில் செயற்படுவதும், பயங்கரவாத நடவடிக்கைகளாக மாறுகின்றன. அதேசமயம், இதன் மூலம் நீதிமன்ற மேற்பார்வையையும் தற்றுணிபையும் குறைக்கும், அமைச்சரினதும் பொலிஸாரினதும் ஆயுதப் படைகளினதும் கரையோரப் பாதுகாவலர்களினதும் தற்றுணிபுக்கு ஏற்ப நடவடிக்கைகளை மேற்கொள்வதற்கு அத்துமீறிய அதிகாரங்கள் அல்லது பாரிய அதிகாரங்கள் வழங்கப்படுகின்றன. அடிப்படையில் பொலிஸாரும் அமைச்சரும் விசாரணையாளர்களும் நீதிபதிகளும உரிய வகிபாகத்தை மேற்கொள்கின்றனர்.

தேசிய பாதுகாப்பு, பயங்கரவாதம் ஆகிய சொற்களைப் பயன்படுத்தி, நீதிமன்றம் மேற்பார்வை செய்யாமல் இருப்பதற்கும் இச்சட்டத்தில் ஏற்பாடுகள் உண்டு. இதனூடாக சிவில் சமூக வாழ்க்கை இராணுவ மயமாக்கப்பட முடியும். அதேவேளை சட்டத்தின் ஆட்சியினூடாக நிர்வகிக்கப்படும் ஜனநாயக சமூகம் அமுலில் உள்ள ஒரு நாட்டிற்குப் பதிலாக தேசிய பாதுகாப்பை முன்னுரிமைப்படுத்தி அதிகாரபூர்வமான ஓர் ஆட்சியாக சமூகம் மாறக்கூடும். இது நல்லிணக்கத்திற்கு பாதகமாகவே அமையும். இதன் மூலம் அதிகாரத்திலுள்ளோருக்கு இனத்துவம், மொழி, மதம் மற்றும் அரசியல் கருத்திற்கு ஏற்ப தம்முடன் உடன்படாத குழுக்களை ஒடுக்குவதற்கு சந்தர்ப்பம் கிடைக்கின்றது. அது எதிர்கால நெருக்கடிக்கு (பயங்கரவாத்தை தடை செய்யும் சட்டத்தின் வரலாற்றை நோக்குகையில் இடம்பெற்றது போலவே) காரணமாக அமையலாம்.

பயங்கரவாத தடைச் சட்டத்தை நீக்கி அதற்கு ஒப்பான மற்றுமோர் சட்டத்துடன் தொடர்புபடுத்துவது எந்த வகையிலும் அவசியமில்லை. நாடாளுமன்றத்தின் மூலம் கட்டாயமாக பயங்கரவாதத் தடைச் சட்டம் நீக்கப்பட வேண்டும். அதனைச் செய்ய முடியும். அமைச்சரவை புதிய சட்ட வரைவை வாபஸ் பெற வேண்டும் அல்லது நாடாளுமன்றத்தினாலேயே அது கட்டாயமாக தோல்விக்குட்படுத்தப்பட வேண்டும். தற்போது அமுலில் உள்ள சட்டங்களின் ஊடாக பயங்கரவாதம் என அடையாளப்படுத்தப்படும் தவறுகள் தொடர்பாக நடவடிக்கை எடுக்க முடியும்.

 தமித் சந்திமால் மற்றும் ருக்கி பெர்னாண்டோ

 


(17.02.2019 அனித்தா’ வாராந்திர சிங்களப் பத்திரிகையில் வெளிவந்த கட்டுரையின் தமிழாக்கம்)

නව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අවනීතියට අලුත් අවසරපතක්ද?

First published on Anidda newspaper of 17th February and also published at https://www.vikalpa.org/?p=34293

රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත(Prevention of Terrorism Act -PTA) වසර 40කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ වද හිංසා පැමිණවීම, ලිංගික හිංසනය, බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීම සහ දීර්ඝ කාලීන ලෙස රැඳවුම් භාරයේ තබා ගැනීම සඳහා අවසර පත්‍රයක් ලෙස භාවිතා වී ඇත. ත්‍රස්තවාදී සැකකරුවන් පමණක් නොව ජනමාධ්‍යවේදීන්, සමාජ ක්‍රියාකාරීන් මේ යටතේ අත්අඩංගුවට ගත් අතර, රජයට එරෙහි විවේචනාත්මක අදහස් මර්දනය කිරීම උදෙසා මේ පනත දැඩි සේ භාවිතා වී ඇත. විශේෂයෙන්ම දෙමළ ජනතාවට එරෙහිව මෙය බොහෝ අවස්ථාවලදී වැරදි ලෙස භාවිතා විය.

වත්මන් රජය බලයට පැමිණිමෙන් පසු, මේ මර්දනකාරී ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ඉවත් කරන බවට සහ අන්තර්ජාතික යහපත් ව්‍යවහාරයනට අනුකූල වන ත්‍රස්ත විරෝධී පනතක් ගෙන එන බවට විවිධ අවස්ථාවල පොරොන්දු ලබා දෙන ලදී. පසුගිය වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේ දී නව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. මෙම කෙටුම්පත ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ත්‍රස්ත විරෝධී පනත (Counter Terrorism Act – CTA) ලෙස නම් කර තිබුනත්, සිංහල බසින් පැරණි පනත හැඳින්වූ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ලෙසම ගැසට් කර තිබීම එක්තරා ආකාරයක සරදමකි.

ත්‍රස්තවාදය යැයි හැඳින්විය හැකි වැරදි සම්බන්ධයෙන් අදාළ වන පනත් 14ක් ද, දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ වගන්ති 6 ක් ද ඇතුළුව නීති 20ක් පමණ ශ්‍රී ලංකා නීතිය තුළ පවතී. එසේම හදිසි තත්ත්ව තුළ දී කටයුතු කිරීමට ජනපතිවරයාට හදිසි නීතිය පැනවීමේ හැකියාව ඇත. මෙවැනි තත්වයක් තුළ ත්‍රස්තවාදය සම්බන්ධයෙන් වෙනම විශේෂ නීතියක අවශ්‍යතාවය හුදෙක් සුළුතරයන් සහ රජයට එරෙහි විවේචනාත්මක අදහස් මර්දනය කිරීමක් වන අතර, ත්‍රස්තවාදය මැඩලීමට පවතින නීති ප්‍රමාණවත් වන බව අපගේ මතයයි. පෙර ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත භාවිතා වූ පරිද්දෙන්ම, මෙම නව පනත විසින් ද සාමාන්‍ය ජනතාවට, ජනමාධ්‍යවේදීන්ට, සහ සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ට හිරිහැර කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩකඩ විධිමත්ව සපයා ඇත.

මේ පනත තුළ පුළුල්, අපැහැදිලි නිර්වචනයක් ත්‍රස්තවාදය ලෙස නම් කළ හැකි වැරැදි සම්බන්ධයෙන් ලබා දී ඇත. මේ හේතුව නිසා මේ නීතිය යොදා ගනිමින් ව්‍යවස්ථාව විසින් ලබා දී ඇති ප්‍රකාශනයේ නිදහස, එක්රැස්වීමේ සහ සමාගමයේ නිදහස සීමාවනට ලක් කිරීමට ඉඩ ඇත. මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකමක් පවා “සද්භාවයෙන් ඉටු කළේ නම්” පමණක් ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් ලෙස නොසැලකේ.

මෙම නීතිය යටතේ අත්අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයා ශාරීරික හානියකට ලක් වීමෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම අනිවාර්ය නොවේ. අත්අඩංගුවට පත් වෙන පුද්ගලයාට අත්අඩංගුවට ගැනීමට හේතුව සහ ඊට අදාළ අනෙකුත් තොරතුරු දැනුම් දීම අනිවාර්ය නොවන අතර, පසුව එසේ කළ යුතු කාලරාමුවක් සපයාද නැත. පවුලේ අය අත්අඩංගුවට පත් වෙන අවස්ථාවේ එතැන සිටියද අත්අඩංගුවට පත් වීම ගැන විස්තර ඔවුන්ට දැනුම් දීමට පවා පැය 24ක කාලයක් ලබා දී ඇත. පවුලේ අය අත්අඩංගුවට පත් වෙන අවස්ථාවේ එතැන සිටියේ නැත්නම් ඔවුනට අත්අඩංගුවට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් දැනුම් දීම අනිවාර්ය නොවේ. එසේම කාන්තා සැකකරුවන් කාන්තා නිලධාරීන් විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීමට ප්‍රශ්න කරනු ලැබීමට හෝ කාන්තා නිලධාරිනියක් එතැන සිටීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ.

පොලිසිය විසින් නිකුත් කළ වලංගු රඳවා ගැනීම් නියෝගයකට අනුමැතිය මහේස්ත්‍රාත් විසින් ලබා දිය යුතු අතර, පුද්ගලයා සති දෙකක් දක්වා රඳවා තබා ගැනීම තීරණය කරන්නේ පොලිස් නිලධාරියාය. මේ රඳවා තබා ගැනීම් නියෝගයක්, සති 8ක් දක්වා මහේස්ත්‍රාත් අනුමැතිය ඇතිව කාලය දිගු කළ හැකිය. පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට දැනුම් දීමට පැය 72ක කාලයක් ලබා දී ඇත. සැකකරුවාට ඇප ලැබෙන්නේ ඔහුගේ නඩුව වසරකට වඩා වැඩි කාලයක් ඇදි ඇදී ගිය හොත් පමණි. රැඳවියාගේ නීතිඥයාට සහ පවුලේ අයට රැඳවුම් ස්ථානයට පිවිසිය හැකි වන්නේ ස්ථානභාර නිලධාරියාගේ පූර්ව අවසරය සහිතවය. පුද්ගලයා රඳවා තබා ගන්නේ අමාත්‍යවරයකු විසින් තීරණය කරන ස්ථාන සහ තත්වයන් යටතේ ය. රඳවා තබා ගැනීම්වලට විරුද්ධව “සමාලෝචන මණ්ඩලය” වෙත අභියාචනය කළ හැකි නමුත් එම මණ්ඩලය සමන්විත වන්නේ ද අමාත්‍යවරයා, අමාත්‍යාංශ ලේකම්, සහ අමාත්‍යවරයා විසින් පත් කළ තවත් දෙදෙනෙකු ය. දේශපාලනඥයන් සහ පොලිසිය විසින් සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ට, ජනමාධ්‍යවේදීන්ට සහ විරුද්ධ දේශපාලනඥයන්ට එරෙහිව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත භාවිතා කිරීමේ ඉතිහාසය දෙස බලන විට, මේ පනත විසින් ඇමැතිවරයාට සහ පොලිසියට ලබා දී ඇති මේ බලතල නරියාට කුකුළු කොටුව භාර දීමක් ද යන සැකය අප වෙත නැගෙන්නේය.

පනත විසින් රැඳවියාගේ දැකිය හැකි තුවාල තිබේදැයි පරීක්ෂා කිරීමට ස්ථාන භාර නිලධාරීයා(OIC) වෙත බලය පවරන අතර, ඔහු විසින් එසේ දුටුවේ නම්, ඔහුට ඇත්තේ අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරියකු වෙත රැඳවියා ඉදිරිපත් කර වාර්තාවක් ලබා ගැනීම පමණි. මහේස්ත්‍රාත්වරයකු හෝ මානව හිමිකම් කොමිසමේ නිලධාරියකු විසින් රැඳවුම් ස්ථානයට පැමිණි අවස්ථාවක රැඳවියා රඳවා ඇත්තේ මානුෂීය සැලකීමට ගැලපෙන පරිදි නොවන බව නිරීක්ෂණය කළේ නම්, ඔවුන්ට කළ හැක්කේ බන්ධනාගාර අධිකාරී වෙත හෝ පොලිස්පති වෙත හෝ දැනුම් දීම පමණකි. ඒ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාමාර්ග ගෙන අදාළ ‘මානුෂික තත්වයන්’ සැපයීමට කටයුතු කිරීමට බල කිරීමට ඔවුනට හැකියාවක් නැත.

සැකකරුවන් රැඳවුම් භාරයේ සිටිය දී වද හිංසා පැමිණවීමට, සහ ලිංගික අතවර ආදියට ලක් වීම් ගැන සිදු වීම් ගණනාවක් පෙර ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ වාර්තා වී ඇති අතර, මේ පනතේ ඉහත වගන්ති තුළින් එම තත්වය තවදුරටත් වැඩි විය හැකිය.

දැනට පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ පොලිස් නිලධාරීන් විසින් පමණක් අත්අඩංගුවට ගැනීම, ස්ථානවලට ඇතුළු වීම, සහ භාණ්ඩ භාරයට ගැනීම ආදිය කළ යුතු වුවත්, නව පනත යටතේ ත්‍රිවිධ හමුදාවලට සහ වෙරළාරක්ෂකයන්ට ද මෙකී බලතල ලැබේ. එසේම පොලීසියට, වින්දිත පාර්ශ්වයට කරුණු දැක්වීමට අවස්ථාවක් නොදී, රැස්වීමක්, රැළියක්, හෝ ක්‍රියාකාරකමක් නැවැත්වීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාගෙන් ඉල්ලීමක් කළ හැකිය. එසේම ඇමැතිවරයකුට කිසියම් සංවිධානයක්, පොදු ස්ථානයක්, හෝ වෙනත් ස්ථානයක් තහනම් ස්ථානයක් බවට කාල නියමයක් රහිතව නියම කළ හැකි අතර, එසේ නියෝගයක් නිකුත් කිරීමට පෙර මෙය අභියෝගයට ලක් කිරීමට අනෙක් පාර්ශවයට අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නැත. එසේම සංවිධානවල රැස්වීම්, ක්‍රියාකාරකම් සහ වැඩසටහන් පැවැත්වීම තහනම් කිරීම, බැංකු ගිණුම් සහ වෙනත් මූල්‍ය තැන්පතු භාවිතය හෝ යෙදවීම තහනම් කිරීම, ගිවිසුම්වලට එළඹීම තහනම් කිරීම, අරමුදල් රැස්කිරීම සහ ප්‍රදාන සහ දේපල පැවරීම් ලබා ගැනීම තහනම් කිරීම, අරමුදල් සහ වත්කම් පැවරීම තහනම් කිරීම, සහ සංවිධානයක් වෙනුවෙන් බලපෑම් කිරීම, ඉල්ලීම් සිදු කිරීම ආදිය සිදු කිරීම තහනම් කිරීමට ද ඇමැතිවරයාට බලය ලැබේ.

පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතින් ලබා නොදෙන මේ පනත හරහා පැවරෙන අනෙකුත් අමතර බලතල වන්නේ ජනපතිට ඇඳිරි නීතිය පැනවීමටත්, මහජන සාමය පවත්වා ගැනීමට ත්‍රිවිධ හමුදා කැඳවීමටත් ලබා දෙන බලයයි.

එසේම නව නීතිය ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධියේ සමාව ගැනීමත්, පුනරුත්ථාපනයට ලක් වීම, සහ ප්‍රජා සේවයේ යෙදීම වැනි දෑ හරහා වරදට වන්දි ගෙවීමත් පිළි ගැනේ. මේ තත්වය තුළ නඩුවලට දීර්ඝ කාලයක් ගත වෙන නිසාත්, නීතිඥ ගාස්තු ආදිය දරා ගැනීමට නොහැකි වීම නිසාත් බොහෝ දෙනෙක් අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් තුළ තමන්ගේ නිරවද්‍යතාවය ඔප්පු කිරීමට මහන්සි වීම වෙනුවට වරද පිළි ගැනීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත. මෙවැනි අවස්ථාවල අභිචෝදකයා වන නීතිපතිවරයාට චෝදනා අස්කර ගැනීමේ දී දඩුවම් සඳහා අධිකරණ අනුමැතිය ඉල්ලීමේ අමතර බලයක් ද ලබා දී ඇත.

මේ නීතිය කෙටුම්පත් කර ගැසට් කිරීමෙන් අනතුරුව සිවිල් ක්‍රියාකාරීහු මෙම නීතිය විසින් ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩ කරන බවට ප්‍රකාශ කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පෙත්සම් ගොනු කරන ලද අතර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ඒ කිසිවක් සැලකිල්ලකට නොගෙන මරණ දඬුවම ද ගෙන ඒමෙන් සියල්ල තිබුණාට ද වඩා නරක තත්වයකට පත් කරන ලදී.

නව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත සම්බන්ධයෙන් දිවයිනේ විවිධ පළාත්වල පැවැත්වුනු සාකච්ඡාවලට ආගමික නායකයෝ, ජනමාධ්‍යවේදීහු සහ සමාජ ක්‍රියාකාරීහු ගණනාවක් පැමිණියහ. මේවා බොහොමයක් සංවිධානය කළේ කාන්තා කණ්ඩායම් ය. මෙම සාකච්ඡාවල මතු වූ ප්‍රධාන මතය සහ ඉල්ලීම වූයේ, පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කළ යුතු අතර නව පනතක් අවශ්‍ය නැති බවයි. මඩකලපුවේ පැවැති එක් සාකච්ඡාවකට සහභාගි වූ දමිළ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන් තිදෙනෙකුම ප්‍රකාශ කළේ මෙම කෙටුම්පතට ඔවුන් විරෝධය දක්වන බවයි.

එහෙත් දමිළ ජාතික සන්ධානය (TNA) මේ පිළිබඳ පැහැදිලි ස්ථාවරයක් ප්‍රකාශ කර නොමැත. පැරැණි සහ නව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත් දෙකටම පැහැදිලි විරෝධයක් පළ කර ඇති එකම දේශපාලන පක්ෂය වන්නේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණයි.

පසුගිය 6 වැනිදා මෙම නීතිය සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු 20 දෙනෙකුගෙන් යුක්ත ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවේ රැස්වීම පැවැත්වුනි. එහිදී සිවිල් ක්‍රියාධරයන්, සහ ස්වාධීන නීතිඥයන් සමග මේ පිළිබඳව සාකච්ඡා වුනි. මීලඟ රැස්වීම පෙබරවාරි 20 වැනි දින පැවැත්වීමට එකඟ වී ඇති අතර, එදිනට පෙර මෙය පිළිබඳව ලිඛිත ඉදිරිපත් කිරීම් ලබා දෙන ලෙස පැමිණි සිටි අයගෙන් ඉල්ලා සිටින ලදී. පෙබරවාරි 11 වැනි දින මේ පිළිබඳව පැවැති සාකච්ඡාවක දී විදේශ කටයුතු ඇමැතිවරයා ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ක්‍රියාත්මක කිරීම තුළ මානව හිමිකම් උල්ලංඝණය වීම් සිදු වූ බව පිළිගත්තත්, එවැනිම නව පනතක් අවශ්‍යය යන දැඩි ස්ථාවරයේ සිටියේය. රජයේ පාර්ශ්වයේ සිටි නීතිඥවරුන්ගේ සහ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ මතය වී ඇත්තේ ද නව පනතක් අත්‍යවශ්‍ය බව සහ දැනට කළ හැක්කේ අවම වෙනස්කම් පමණක් බවත්ය.

පවතින ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත(PTA) සහ අලුත් කෙටුම්පත(CTA) යන දෙකින්ම රැඳවියන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂාව, නිදහස, ශාරීරික හා මානසික යහපැවැත්මට තර්ජනයක් වන අතර, මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් සීමා කරයි. එසේම පුළුල්, සහ අපැහැදිලි නිර්වචන තුළින්, නීත්‍යනුකූල ලෙස වෙනස් අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට, මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් අත්විඳීම සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පුරවැසියන් ලෙස කටයුතු කිරීම ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා බවට පත් කරයි. එසේම එයින් අධිකරණමය අධීක්ෂණය සහ අභිමතිය අඩු කරන අතර, අමාත්‍යවරයාගේ, පොලිසියේ, හමුදාවේ, සහ වෙරළාරක්ෂකයන්ගේ අභිමතයට කටයුතු කිරීමට සුවිසල් බලතල සපයයි. මූලික වශයෙන් පොලිසිය සහ අමාත්‍යවරයා විසින් විමර්ශකයාගේ සහ විනිසුරුගේ යන දෙදෙනාගේම භූමිකාවන් ඉටු කරයි.

ජාතික ආරක්ෂාව’ සහ ‘ත්‍රස්තවාදී” යන වචන භාවිතා කරමින්, අධිකරණය අධීක්ෂණයන් නොකර සිටීමට මේ පනත තුළ ප්‍රතිපාදන ඇත. මේ හරහා සිවිල් ජීවිතය හමුදාකරණය විය හැකි අතර, නීතියේ ආධිපත්‍යය හරහා පාලනය වන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක පවතින රටක් වෙනුවට ජාතික ආරක්ෂාව ප්‍රමුඛත්වය ගත් බලාධිකාරී රෙජීමයක් බවට පරිවර්තනය විය හැකිය.

මෙය සංහිඳියාවට හානි කර වනු ඇත්තේ, එය විසින් බලයේ සිටින අයට ජනවාර්ගිකත්වය, භාෂාව, ආගම, සහ දේශපාලනික අදහස් අනුව තමන් සමග එකඟ නොවන කණ්ඩායම් මර්දනය කිරීමට ඉඩ ලැබෙනු ඇති නිසාය. එය අනාගත අර්බුදයකට (ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ ඉතිහාසය දෙස බලන කල සිදුවූවාක් මෙන්) හේතු සාධක විය හැකිය. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ඉවත් කිරීම එහා සමාන තවත් නීතියක් සමග සම්බන්ධ කිරීමේ කිසිදු අවශ්‍යතාවයක් ඇත්තේ නැත. පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනිවාර්යෙන්ම ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත ඉවත් කළ යුතු අතර, එය කළ හැක්කකි. කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් නව පනත් කෙටුම්පත අකුලා ගැනීම හෝ පාර්ලිමේන්තුව විසින් එය පරාජය කිරීම අනිවාර්යයෙන්ම සිදු විය යුත්තකි. දැනට පවතින නීතින් හරහා ත්‍රස්තවාදය යැයි හඳුන්වන වැරදි සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ හැකිය.

(දමිත් චන්දිමාල් සහ රුකී ප්‍රනාන්දු)